氏【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 氏

氏(shì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):4画(huà );

I

shì

ㄕˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》承(chéng )纸(zhǐ )切(qiē ),上(shàng )纸(zhǐ ),禅(chán )。〕

1.上(shàng )古(gǔ )贵(guì )族(zú )表(biǎo )明(míng )宗(zōng )族(zú )的(de )称(chēng )号(hào ),为(wéi )姓(xìng )的(de )分(fèn )支(zhī )。

《左(zuǒ )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )八(bā )年(nián )》:“天(tiān )子(zǐ )建(jiàn )德(dé ),因(yīn )生(shēng )以(yǐ )赐(cì )姓(xìng ),胙(zuò )之(zhī )土(tǔ )而(ér )命(mìng )之(zhī )氏(shì )。”

汉(hàn )班(bān )固(gù )《白(bái )虎(hǔ )通(tōng )·姓(xìng )名(míng )》:“所(suǒ )以(yǐ )有(yǒu )氏(shì )者(zhě )何(hé )?所(suǒ )以(yǐ )贵(guì )功(gōng )德(dé ),贱(jiàn )伎(jì )力(lì )……或(huò )氏(shì )王(wáng )父(fù )字(zì )者(zhě )何(hé )?所(suǒ )以(yǐ )别(bié )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )后(hòu ),为(wéi )兴(xìng )灭(miè )国(guó )继(jì )绝(jué )世(shì )也(yě )。”

《通(tōng )志(zhì )·氏(shì )族(zú )序(xù )》:“三(sān )代(dài )之(zhī )前(qián )……氏(shì )所(suǒ )以(yǐ )别(bié )贵(guì )贱(jiàn ),贵(guì )者(zhě )有(yǒu )氏(shì ),贱(jiàn )者(zhě )有(yǒu )名(míng )无(wú )氏(shì )。”

清(qīng )朱(zhū )大(dà )韶(sháo )《实(shí )事(shì )求(qiú )是(shì )斋(zhāi )经(jīng )义(yì )·以(yǐ )字(zì )为(wéi )谥(shì )辨(biàn )》:“族(zú )者(zhě ),氏(shì )之(zhī )别(bié )名(míng );姓(xìng )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )统(tǒng )繫(jì )百(bǎi )世(shì )使(shǐ )不(bú )别(bié )也(yě );氏(shì )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )别(bié )子(zǐ )孙(sūn )之(zhī )所(suǒ )出(chū )。然(rán )则(zé )姓(xìng )统(tǒng )于(yú )上(shàng ),若(ruò )大(dà )宗(zōng )然(rán );氏(shì )别(bié )于(yú )下(xià ),若(ruò )小(xiǎo )宗(zōng )然(rán )。”

汉(hàn )魏(wèi )以(yǐ )后(hòu ),姓(xìng )与(yǔ )氏(shì )合(hé )。

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《日(rì )知(zhī )录(lù )·氏(shì )族(zú )》:“姓(xìng )、氏(shì )之(zhī )称(chēng ),自(zì )太(tài )史(shǐ )公(gōng )始(shǐ )溷(hùn )而(ér )为(wéi )一(yī )。本(běn )纪(jì )于(yú )秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )则(zé )曰(yuē )‘姓(xìng )赵(zhào )氏(shì )’,于(yú )汉(hàn )高(gāo )祖(zǔ )则(zé )曰(yuē )‘姓(xìng )刘(liú )氏(shì )’。”参(cān )阅(yuè )《太(tài )平(píng )御(yù )览(lǎn )》卷(juàn )三(sān )六(liù )二(èr )引(yǐn )汉(hàn )应(yīng )劭(shào )《风(fēng )俗(sú )通(tōng )》、清(qīng )钱(qián )大(dà )昕(xīn )《十(shí )驾(jià )斋(zhāi )养(yǎng )新(xīn )录(lù )·姓(xìng )氏(shì )》。

2.家(jiā )族(zú )。

《春(chūn )秋(qiū )·宣(xuān )公(gōng )十(shí )年(nián )》:“齐(qí )崔(cuī )氏(shì )出(chū )奔(bēn )卫(wèi )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )四(sì )年(nián )》:“﹝子(zǐ )良(liáng )﹞曰(yuē ):‘穆(mù )氏(shì )宜(yí )存(cún ),则(zé )固(gù )愿(yuàn )也(yě )。若(ruò )将(jiāng )亡(wáng )之(zhī ),则(zé )亦(yì )皆(jiē )亡(wáng )。’”北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·汾(fén )水(shuǐ )》:“按(àn )故(gù )汉(hàn )上(shàng )谷(gǔ )长(zhǎng )史(shǐ )侯(hóu )相(xiàng )碑(bēi )云(yún ):侯(hóu )氏(shì )出(chū )自(zì )仓(cāng )颉(jié )之(zhī )后(hòu ),踰(yáo )殷(yīn )历(lì )周(zhōu ),各(gè )以(yǐ )氏(shì )分(fèn ),或(huò )着(zhe )楚(chǔ )魏(wèi ),或(huò )显(xiǎn )齐(qí )秦(qín )。”

3.指(zhǐ )家(jiā )。

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )十(shí )七(qī )年(nián )》:“﹝晋(jìn )厉(lì )公(gōng )﹞游(yóu )于(yú )匠(jiàng )丽(lì )氏(shì ),栾(luán )书(shū )、中(zhōng )行(háng )偃(yǎn )遂(suí )执(zhí )公(gōng )焉(yān )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“匠(jiàng )丽(lì ),嬖(bì )大(dà )夫(fū )家(jiā )。”

唐(táng )白(bái )行(háng )简(jiǎn )《李(lǐ )娃(wá )传(chuán )》:“访(fǎng )其(qí )谁(shuí )氏(shì )之(zhī )第(dì )。曰(yuē ):此(cǐ )崔(cuī )尚(shàng )书(shū )宅(zhái )。”

宋(sòng )方(fāng )岳(yuè )《三(sān )虎(hǔ )行(háng )》:“打(dǎ )门(mén )声(shēng )急(jí )谁(shuí )氏(shì )子(zǐ ),束(shù )薀(wēn )乞(qǐ )火(huǒ )霜(shuāng )风(fēng )寒(hán )。”

4.远(yuǎn )古(gǔ )传(chuán )说(shuō )中(zhōng )的(de )人(rén )物(wù )、国(guó )名(míng )均(jūn )系(xì )以(yǐ )氏(shì )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“神(shén )农(nóng )氏(shì )没(méi ),黄(huáng )帝(dì )、尧(yáo )、舜(shùn )氏(shì )作(zuò ),通(tōng )其(qí )变(biàn )使(shǐ )民(mín )不(bú )倦(juàn )。”

《书(shū )·甘(gān )誓(shì )》:“予(yǔ )誓(shì )告(gào )汝(rǔ )有(yǒu )扈(hù )氏(shì ),威(wēi )侮(wǔ )五(wǔ )行(háng )怠(dài )弃(qì )三(sān )正(zhèng )。”

《大(dà )戴(dài )礼(lǐ )记(jì )·帝(dì )繫(jì )》:“黄(huáng )帝(dì )居(jū )轩(xuān )辕(yuán )之(zhī )丘(qiū ),娶(qǔ )于(yú )西(xī )陵(líng )氏(shì ),西(xī )陵(líng )氏(shì )之(zhī )子(zǐ )谓(wèi )之(zhī )嫘(léi )祖(zǔ )氏(shì )。”

汉(hàn )班(bān )固(gù )《白(bái )虎(hǔ )通(tōng )·号(hào )》:“五(wǔ )霸(bà )者(zhě )何(hé )谓(wèi )也(yě )?昆(kūn )吾(wú )氏(shì )、大(dà )彭(péng )氏(shì )、豕(shǐ )韦(wéi )氏(shì )、齐(qí )桓(huán )公(gōng )、晋(jìn )文(wén )公(gōng )也(yě )。”

5.系(xì )于(yú )姓(xìng )或(huò )姓(xìng )名(míng )字(zì )号(hào )之(zhī )后(hòu )以(yǐ )为(wéi )敬(jìng )称(chēng )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“子(zǐ )曰(yuē ):‘颜(yán )氏(shì )之(zhī )子(zǐ ),其(qí )殆(dài )庶(shù )几(jǐ )乎(hū )!’”南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·原(yuán )道(dào )》:“爰(yuán )自(zì )风(fēng )姓(xìng ),暨(jì )于(yú )孔(kǒng )氏(shì ),玄(xuán )圣(shèng )创(chuàng )典(diǎn ),素(sù )王(wáng )述(shù )训(xùn ),莫(mò )不(bú )原(yuán )道(dào )心(xīn )以(yǐ )敷(fū )章(zhāng )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《入(rù )奏(zòu )行(háng )赠(zèng )西(xī )山(shān )检(jiǎn )察(chá )使(shǐ )窦(dòu )侍(shì )御(yù )》诗(shī ):“吐(tǔ )蕃(fān )凭(píng )陵(líng )气(qì )颇(pō )麤(cū ),窦(dòu )氏(shì )检(jiǎn )察(chá )应(yīng )时(shí )须(xū )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )王(wáng )秀(xiù )才(cái )序(xù )》:“自(zì )孔(kǒng )子(zǐ )没(méi ),群(qún )弟(dì )子(zǐ )莫(mò )不(bú )有(yǒu )书(shū ),独(dú )孟(mèng )轲(kē )氏(shì )之(zhī )传(chuán )得(dé )其(qí )宗(zōng )。”

清(qīng )郑(zhèng )燮(xiè )《题(tí )画(huà )·石(shí )》:“今(jīn )日(rì )画(huà )石(shí )三(sān )幅(fú ),一(yī )幅(fú )寄(jì )胶(jiāo )州(zhōu )高(gāo )凤(fèng )翰(hàn )西(xī )园(yuán )氏(shì )……一(yī )幅(fú )寄(jì )江(jiāng )南(nán )李(lǐ )鳝(shàn )复(fù )堂(táng )氏(shì )。”

6.系(xì )于(yú )亲(qīn )属(shǔ )尊(zūn )长(zhǎng )称(chēng )谓(wèi )之(zhī )后(hòu )以(yǐ )为(wéi )尊(zūn )称(chēng )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·凯(kǎi )风(fēng )》:“棘(jí )心(xīn )夭(yāo )夭(yāo ),母(mǔ )氏(shì )劬(qú )劳(láo )。”

《诗(shī )·秦(qín )风(fēng )·渭(wèi )阳(yáng )》:“我(wǒ )送(sòng )舅(jiù )氏(shì ),悠(yōu )悠(yōu )我(wǒ )思(sī )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《复(fù )志(zhì )赋(fù )》:“当(dāng )岁(suì )行(háng )之(zhī )未(wèi )复(fù )兮(xī ),从(cóng )伯(bó )氏(shì )以(yǐ )南(nán )迁(qiān )。”

7.旧(jiù )时(shí )妇(fù )女(nǚ )出(chū )嫁(jià )后(hòu )称(chēng )氏(shì )。多(duō )在(zài )其(qí )前(qián )冠(guàn )以(yǐ )父(fù )姓(xìng )。

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )昏(hūn )礼(lǐ )》:“祝(zhù )帅(shuài )妇(fù )以(yǐ )入(rù ),祝(zhù )告(gào )称(chēng )妇(fù )之(zhī )姓(xìng )曰(yuē ):某(mǒu )氏(shì )来(lái )妇(fù )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“初(chū ),郑(zhèng )武(wǔ )公(gōng )娶(qǔ )于(yú )申(shēn ),曰(yuē )武(wǔ )姜(jiāng ),生(shēng )庄(zhuāng )公(gōng )及(jí )共(gòng )叔(shū )段(duàn )。

庄(zhuāng )公(gōng )寤(wù )生(shēng ),惊(jīng )姜(jiāng )氏(shì )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《息(xī )国(guó )夫(fū )人(rén )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“诏(zhào )曰(yuē ):栾(luán )妻(qī )何(hé )氏(shì ),可(kě )封(fēng )息(xī )国(guó )夫(fū )人(rén )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《山(shān )阳(yáng )王(wáng )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“君(jūn )讳(huì )略(luè ),字(zì )起(qǐ )田(tián )……取(qǔ )方(fāng )氏(shì )。”亦(yì )有(yǒu )在(zài )其(qí )前(qián )再(zài )冠(guàn )夫(fū )姓(xìng )的(de ),如(rú )李(lǐ )何(hé )氏(shì )、王(wáng )方(fāng )氏(shì )。又(yòu )有(yǒu )不(bú )用(yòng )父(fù )姓(xìng )而(ér )仅(jǐn )用(yòng )夫(fū )姓(xìng )的(de ),如(rú )晋(jìn )陶(táo )潜(qián )之(zhī )妹(mèi )称(chēng )程(chéng )氏(shì ),陶(táo )潜(qián )有(yǒu )《祭(jì )程(chéng )氏(shì )妹(mèi )文(wén )》。

8.古(gǔ )代(dài )官(guān )爵(jué )、职(zhí )司(sī )或(huò )称(chēng )氏(shì )。

《书(shū )·顾(gù )命(mìng )》:“﹝成(chéng )王(wáng )﹞乃(nǎi )召(zhào )太(tài )保(bǎo )奭(shì )……师(shī )氏(shì )、虎(hǔ )臣(chén )、百(bǎi )尹(yǐn )御(yù )事(shì )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“师(shī )氏(shì ),大(dà )夫(fū )官(guān )。”

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·韩(hán )奕(yì )》:“笾(biān )豆(dòu )有(yǒu )且(qiě ),侯(hóu )氏(shì )燕(yàn )胥(xū )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“侯(hóu )氏(shì ),觐(jìn )礼(lǐ )诸(zhū )侯(hóu )来(lái )朝(cháo )者(zhě )之(zhī )称(chēng )。”

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·职(zhí )方(fāng )》:“职(zhí )方(fāng )氏(shì )掌(zhǎng )天(tiān )下(xià )之(zhī )图(tú ),辩(biàn )其(qí )邦(bāng )国(guó )都(dōu )鄙(bǐ )……与(yǔ )其(qí )财(cái )用(yòng )九(jiǔ )穀(yù )六(liù )畜(chù )之(zhī )数(shù )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《唐(táng )故(gù )朝(cháo )散(sàn )大(dà )夫(fū )董(dǒng )府(fǔ )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“将(jiāng )葬(zàng ),舍(shě )人(rén )与(yǔ )其(qí )季(jì )弟(dì )澥(xiè ),问(wèn )铭(míng )于(yú )太(tài )史(shǐ )氏(shì )韩(hán )愈(yù )。”

9.朝(cháo )代(dài )或(huò )称(chēng )氏(shì )。

汉(hàn )司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )《难(nán )蜀(shǔ )父(fù )老(lǎo )》:“继(jì )周(zhōu )氏(shì )之(zhī )绝(jué )业(yè ),天(tiān )子(zǐ )之(zhī )亟(jí )务(wù )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )孟(mèng )东(dōng )野(yě )序(xù )》:“其(qí )下(xià )魏(wèi )晋(jìn )氏(shì ),鸣(míng )者(zhě )不(bú )及(jí )于(yú )古(gǔ ),然(rán )亦(yì )未(wèi )尝(cháng )绝(jué )也(yě )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《本(běn )朝(cháo )政(zhèng )要(yào )策(cè )·名(míng )教(jiāo )》:“唐(táng )氏(shì )五(wǔ )代(dài )之(zhī )乱(luàn ),教(jiāo )化(huà )之(zhī )事(shì )久(jiǔ )缺(quē )。”

明(míng )胡(hú )应(yīng )麟(lín )《少(shǎo )室(shì )山(shān )房(fáng )笔(bǐ )丛(cóng )·经(jīng )籍(jí )会(huì )通(tōng )二(èr )》:“于(yú )是(shì )史(shǐ )居(jū )子(zǐ )上(shàng ),次(cì )经(jīng );佛(fó )、老(lǎo )附(fù )子(zǐ ),次(cì )史(shǐ );而(ér )终(zhōng )之(zhī )以(yǐ )集(jí ),定(dìng )为(wéi )四(sì )部(bù )。

宋(sòng )氏(shì )以(yǐ )还(hái ),递(dì )相(xiàng )沿(yán )袭(xí )。”

10.古(gǔ )代(dài )少(shǎo )数(shù )民(mín )族(zú )支(zhī )系(xì )或(huò )称(chēng )氏(shì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·闵(mǐn )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“晋(jìn )侯(hóu )使(shǐ )大(dà )子(zǐ )申(shēn )生(shēng )伐(fá )东(dōng )山(shān )皋(gāo )落(luò )氏(shì )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“皋(gāo )落(luò )氏(shì ),赤(chì )狄(dí )别(bié )种(zhǒng )。”

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·王(wáng )会(huì )》:“屠(tú )州(zhōu )黑(hēi )豹(bào ),禺(yú )氏(shì )騊(táo )駼(tú )。”

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“禺(yú )氏(shì ),西(xī )北(běi )戎(róng )夷(yí )。”如(rú ):拓(tuò )跋(bá )氏(shì )、慕(mù )容(róng )氏(shì )。参(cān )阅(yuè )《文(wén )献(xiàn )通(tōng )考(kǎo )·四(sì )裔(yì )》。

11.对(duì )学(xué )术(shù )、流(liú )派(pài )或(huò )宗(zōng )教(jiāo )的(de )称(chēng )呼(hū )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )丕(pī )《与(yǔ )朝(cháo )歌(gē )令(lìng )吴(wú )质(zhì )书(shū )》:“妙(miào )思(sī )六(liù )经(jīng ),逍(xiāo )遥(yáo )百(bǎi )氏(shì )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·尤(yóu )悔(huǐ )》:“阮(ruǎn )思(sī )旷(kuàng )奉(fèng )大(dà )法(fǎ ),敬(jìng )信(xìn )甚(shèn )至(zhì )。大(dà )儿(ér )年(nián )未(wèi )弱(ruò )冠(guàn ),忽(hū )被(bèi )笃(dǔ )疾(jí )。儿(ér )既(jì )是(shì )偏(piān )所(suǒ )爱(ài )重(zhòng ),为(wéi )之(zhī )祈(qí )请(qǐng )三(sān )宝(bǎo ),昼(zhòu )夜(yè )不(bú )懈(xiè )。谓(wèi )至(zhì )诚(chéng )有(yǒu )感(gǎn )者(zhě ),必(bì )当(dāng )蒙(méng )祐(yòu ),而(ér )儿(ér )遂(suí )不(bú )济(jì )。于(yú )是(shì )结(jié )恨(hèn )释(shì )氏(shì ),宿(xiǔ )命(mìng )都(dōu )除(chú )。”

唐(táng )刘(liú )知(zhī )几(jǐ )《史(shǐ )通(tōng )·补(bǔ )注(zhù )》:“斯(sī )则(zé )义(yì )涉(shè )儒(rú )家(jiā ),言(yán )非(fēi )史(shǐ )氏(shì ),今(jīn )并(bìng )不(bú )书(shū )于(yú )此(cǐ )焉(yān )。”

清(qīng )王(wáng )夫(fū )之(zhī )《读(dú )四(sì )书(shū )大(dà )全(quán )说(shuō )·中(zhōng )庸(yōng )第(dì )一(yī )章(zhāng )三(sān )》:“子(zǐ )思(sī )之(zhī )时(shí ),庄(zhuāng )列(liè )未(wèi )出(chū ),老(lǎo )氏(shì )之(zhī )学(xué )不(bú )显(xiǎn )。”

12.类(lèi ),种(zhǒng )类(lèi )。

《大(dà )戴(dài )礼(lǐ )记(jì )·劝(quàn )学(xué )》:“兰(lán )氏(shì )之(zhī )根(gēn ),怀(huái )氏(shì )之(zhī )苞(bāo ),渐(jiàn )之(zhī )滫(xiǔ )中(zhōng ),君(jūn )子(zǐ )不(bú )近(jìn ),庶(shù )人(rén )不(bú )服(fú )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·说(shuō )林(lín )训(xùn )》:“曹(cáo )氏(shì )之(zhī )裂(liè )布(bù ),蛷(qiú )者(zhě )贵(guì )之(zhī )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“楚(chǔ )人(rén )名(míng )布(bù )为(wéi )曹(cáo )。今(jīn )俗(sú )间(jiān )以(yǐ )始(shǐ )织(zhī )布(bù )繫(jì )着(zhe )其(qí )旁(páng )谓(wèi )曹(cáo )布(bù ),烧(shāo )以(yǐ )傅(fù )蝫(zhū )蛷(qiú )疮(chuāng )则(zé )愈(yù ),故(gù )蛷(qiú )者(zhě )贵(guì )之(zhī )。”

13.谓(wèi )以(yǐ )之(zhī )为(wéi )同(tóng )类(lèi )。

《墨(mò )子(zǐ )·经(jīng )说(shuō )下(xià )》:“狗(gǒu )假(jiǎ )霍(huò )也(yě ),犹(yóu )氏(shì )霍(huò )也(yě )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ ):“霍(huò )亦(yì )并(bìng )当(dāng )为(wéi )虎(hǔ )……此(cǐ )言(yán )狗(gǒu )假(jiǎ )虎(hǔ )名(míng ),犹(yóu )以(yǐ )虎(hǔ )为(wéi )氏(shì )也(yě )。古(gǔ )名(míng )禽(qín )兽(shòu )草(cǎo )木(mù )亦(yì )通(tōng )谓(wèi )之(zhī )氏(shì )。”

14.取(qǔ )名(míng ),命(mìng )名(míng )。

北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·滱(kòu )水(shuǐ )》:“其(qí )水(shuǐ )……亦(yì )谓(wèi )之(zhī )为(wéi )曲(qǔ )逆(nì )水(shuǐ )也(yě )。

张(zhāng )晏(yàn )曰(yuē ):湍(tuān )水(shuǐ )于(yú )城(chéng )北(běi )曲(qǔ )而(ér )西(xī )流(liú ),是(shì )受(shòu )此(cǐ )名(míng )。故(gù )县(xiàn )亦(yì )因(yīn )水(shuǐ )名(míng )而(ér )氏(shì )曲(qǔ )逆(nì )矣(yǐ )。”

宋(sòng )许(xǔ )棐(féi )《〈献(xiàn )丑(chǒu )集(jí )〉自(zì )序(xù )》:“与(yǔ )其(qí )藏(cáng )丑(chǒu )而(ér )人(rén )窥(kuī )笑(xiào ),禁(jìn )笑(xiào )而(ér )人(rén )愈(yù )笑(xiào ),孰(shú )若(ruò )献(xiàn )丑(chǒu )之(zhī )笑(xiào )之(zhī )为(wéi )快(kuài )也(yě )。故(gù )氏(shì )其(qí )集(jí )曰(yuē )‘献(xiàn )丑(chǒu )’。”

清(qīng )钱(qián )谦(qiān )益(yì )《直(zhí )隶(lì )广(guǎng )平(píng )府(fǔ )成(chéng )安(ān )县(xiàn )知(zhī )县(xiàn )马(mǎ )珍(zhēn )授(shòu )文(wén )林(lín )郎(láng )制(zhì )》:“成(chéng )安(ān )为(wéi )武(wǔ )安(ān )属(shǔ )邑(yì ),汉(hàn )之(zhī )斥(chì )丘(qiū ),今(jīn )为(wéi )赤(chì )县(xiàn )。夫(fū )以(yǐ )其(qí )地(dì )多(duō )斥(chì )卤(lǔ ),因(yīn )以(yǐ )氏(shì )县(xiàn )。”

15.通(tōng )“是(shì )”。此(cǐ ),这(zhè )。

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )《战(zhàn )国(guó )纵(zòng )横(héng )家(jiā )书(shū )·须(xū )贾(jiǎ )说(shuō )穰(ráng )侯(hóu )章(zhāng )》:“此(cǐ )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )闻(wén )于(yú )魏(wèi )也(yě ),愿(yuàn )君(jūn )之(zhī )以(yǐ )氏(shì )虑(lǜ )事(shì )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )下(xià )》:“秦(qín )之(zhī )先(xiān )曰(yuē )柏(bǎi )益(yì )……至(zhì )玄(xuán )孙(sūn ),氏(shì )为(wéi )庄(zhuāng )公(gōng ),破(pò )西(xī )戎(róng ),有(yǒu )其(qí )地(dì )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“氏(shì )与(yǔ )是(shì )同(tóng ),古(gǔ )通(tōng )用(yòng )字(zì )。”

16.通(tōng )“是(shì )”。助(zhù )词(cí )。犹(yóu )夫(fū )。

《墨(mò )子(zǐ )·天(tiān )志(zhì )下(xià )》:“今(jīn )知(zhī )氏(shì )大(dà )国(guó )之(zhī )君(jūn ),宽(kuān )然(rán )者(zhě )曰(yuē ),吾(wú )处(chù )大(dà )国(guó )而(ér )不(bú )攻(gōng )小(xiǎo )国(guó ),吾(wú )何(hé )以(yǐ )为(wéi )大(dà )哉(zāi )!”孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ )引(yǐn )俞(yú )樾(yuè )曰(yuē ):“知(zhī )字(zì )衍(yǎn )文(wén )……氏(shì )、是(shì )古(gǔ )通(tōng )用(yòng )。‘今(jīn )氏(shì )’即(jí )‘今(jīn )是(shì )’也(yě ),‘今(jīn )是(shì )’即(jí )‘今(jīn )夫(fū )’也(yě )。”

17.通(tōng )“是(shì )”。犹(yóu )者(zhě )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·李(lǐ )云(yún )传(chuán )》:“云(yún )素(sù )刚(gāng )……曰(yuē ):‘臣(chén )闻(wén )皇(huáng )后(hòu )天(tiān )下(xià )母(mǔ ),德(dé )配(pèi )坤(kūn )灵(líng ),得(dé )其(qí )人(rén )则(zé )五(wǔ )氏(shì )来(lái )备(bèi ),不(bú )得(dé )其(qí )人(rén )则(zé )地(dì )动(dòng )摇(yáo )宫(gōng )。’”李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“《史(shǐ )记(jì )》曰(yuē ):‘庶(shù )徵(zhēng ):曰(yuē )雨(yǔ ),曰(yuē )暘(yáng ),曰(yuē )燠(yù ),曰(yuē )风(fēng ),曰(yuē )寒(hán )。五(wǔ )者(zhě )来(lái )备(bèi ),各(gè )以(yǐ )其(qí )序(xù ),庶(shù )草(cǎo )繁(fán )庑(wǔ )。’是(shì )与(yǔ )氏(shì )古(gǔ )字(zì )通(tōng )耳(ěr )。”

18.姓(xìng )。

五(wǔ )代(dài )有(yǒu )氏(shì )叔(shū )琮(cóng )。见(jiàn )《旧(jiù )五(wǔ )代(dài )史(shǐ )·梁(liáng )书(shū )》本(běn )传(chuán )。

II

zhī

ㄓ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》章(zhāng )移(yí )切(qiē ),平(píng )支(zhī ),章(zhāng )。〕

见(jiàn )“月(yuè )氏(shì )”、“阏(è )氏(shì )”。

III

jīng

ㄐ〡ㄥ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》子(zǐ )盈(yíng )切(qiē ),平(píng )清(qīng ),精(jīng )。〕

狋(yí )氏(shì ),汉(hàn )县(xiàn )名(míng )。

《汉(hàn )书(shū )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )下(xià )》:“代(dài )郡(jùn ),县(xiàn )十(shí )八(bā )……狋(yí )氏(shì )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )孟(mèng )康(kāng )曰(yuē ):“氏(shì ),音(yīn )精(jīng )。”

阅读:2445

●氏(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库