理【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 理

理(lǐ )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):11画(huà );

I

l·

ㄌ〡ˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》良(liáng )士(shì )切(qiē ),上(shàng )止(zhǐ ),来(lái )。〕

1.治(zhì )玉(yù );凋(diāo )琢(zhuó )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·和(hé )氏(shì )》:“王(wáng )乃(nǎi )使(shǐ )玉(yù )人(rén )理(lǐ )其(qí )璞(pú )而(ér )得(dé )宝(bǎo )焉(yān ),遂(suí )命(mìng )曰(yuē ):‘和(hé )氏(shì )之(zhī )璧(bì )’。”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·秦(qín )策(cè )三(sān )》:“郑(zhèng )人(rén )谓(wèi )玉(yù )未(wèi )理(lǐ )者(zhě )璞(pú )。”

宋(sòng )王(wáng )谠(dǎng )《唐(táng )语(yǔ )林(lín )·识(shí )鉴(jiàn )》:“吾(wú )闻(wén )金(jīn )刚(gāng )石(shí )至(zhì )坚(jiān ),物(wù )莫(mò )能(néng )敌(dí )。唯(wéi )羚(líng )羊(yáng )角(jiǎo )破(pò )之(zhī )……今(jīn )理(lǐ )珠(zhū )者(zhě )用(yòng )此(cǐ )法(fǎ )。”

2.治(zhì )理(lǐ );整(zhěng )理(lǐ )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“理(lǐ )财(cái )正(zhèng )辞(cí ),禁(jìn )民(mín )为(wéi )非(fēi )曰(yuē )义(yì )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·原(yuán )道(dào )训(xùn )》:“夫(fū )能(néng )理(lǐ )三(sān )苗(miáo )、朝(cháo )羽(yǔ )民(mín )……其(qí )惟(wéi )心(xīn )行(háng )者(zhě )乎(hū )!”高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“理(lǐ ),治(zhì )也(yě )。”

后(hòu )蜀(shǔ )顾(gù )敻(xiòng )《虞(yú )美(měi )人(rén )》词(cí )之(zhī )二(èr ):“起(qǐ )来(lái )无(wú )语(yǔ )理(lǐ )朝(cháo )妆(zhuāng ),宝(bǎo )匣(xiá )镜(jìng )凝(níng )光(guāng )。”

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )七(qī )六(liù )回(huí ):“好(hǎo )大(dà )圣(shèng ),理(lǐ )着(zhe )绳(shéng )儿(ér ),从(cóng )他(tā )那(nà )上(shàng )齶(è )子(zǐ )往(wǎng )前(qián )爬(pá ),爬(pá )到(dào )他(tā )鼻(bí )孔(kǒng )里(lǐ )。”

巴(bā )金(jīn )《家(jiā )》三(sān ):“琴(qín )理(lǐ )了(le )理(lǐ )髮(fà )鬓(bìn ),说(shuō ):‘我(wǒ )该(gāi )走(zǒu )了(le )。’”

3.谓(wèi )治(zhì )理(lǐ )得(dé )好(hǎo ),秩(zhì )序(xù )安(ān )定(dìng )。与(yǔ )“乱(luàn )”相(xiàng )对(duì )。

《孝(xiào )经(jīng )·广(guǎng )扬(yáng )名(míng )》:“事(shì )兄(xiōng )悌(tì ),故(gù )顺(shùn )可(kě )移(yí )于(yú )长(zhǎng );居(jū )家(jiā )理(lǐ ),故(gù )治(zhì )可(kě )移(yí )于(yú )宫(gōng )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·劝(quàn )学(xué )》:“圣(shèng )人(rén )之(zhī )所(suǒ )在(zài ),则(zé )天(tiān )下(xià )理(lǐ )焉(yān )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·刘(liú )平(píng )传(chuán )》:“其(qí )后(hòu )每(měi )属(shǔ )县(xiàn )有(yǒu )剧(jù )贼(zéi ),辄(zhé )令(lìng )平(píng )守(shǒu )之(zhī ),所(suǒ )至(zhì )皆(jiē )理(lǐ )。”

唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《法(fǎ )曲(qǔ )歌(gē )》:“法(fǎ )曲(qǔ )法(fǎ )曲(qǔ )舞(wǔ )《霓(ní )裳(shang )》,政(zhèng )和(hé )世(shì )理(lǐ )音(yīn )洋(yáng )洋(yáng )。”

宋(sòng )王(wáng )谠(dǎng )《唐(táng )语(yǔ )林(lín )·政(zhèng )事(shì )上(shàng )》:“数(shù )年(nián )之(zhī )间(jiān ),渔(yú )商(shāng )阗(tián )凑(còu ),州(zhōu )境(jìng )大(dà )理(lǐ )。”

4.医(yī )治(zhì )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·崔(cuī )寔(shí )传(chuán )》:“夫(fū )以(yǐ )德(dé )教(jiāo )除(chú )残(cán ),是(shì )以(yǐ )粱(liáng )肉(ròu )理(lǐ )疾(jí )也(yě )。”

晋(jìn )王(wáng )嘉(jiā )《拾(shí )遗(yí )记(jì )·前(qián )汉(hàn )下(xià )》:“﹝低(dī )光(guāng )荷(hé )﹞实(shí )如(rú )玄(xuán )珠(zhū ),可(kě )以(yǐ )饰(shì )佩(pèi )。花(huā )叶(yè )难(nán )萎(wěi ),芬(fēn )馥(fù )之(zhī )气(qì ),彻(chè )十(shí )馀(yú )里(lǐ )。食(shí )之(zhī )令(lìng )人(rén )口(kǒu )气(qì )常(cháng )香(xiāng ),益(yì )脉(mò )理(lǐ )病(bìng )。”

5.物(wù )质(zhì )组(zǔ )织(zhī )的(de )纹(wén )路(lù )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“仰(yǎng )以(yǐ )观(guān )于(yú )天(tiān )文(wén ),俯(fǔ )以(yǐ )察(chá )于(yú )地(dì )理(lǐ )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“地(dì )有(yǒu )山(shān )川(chuān )原(yuán )隰(xí ),各(gè )有(yǒu )条(tiáo )理(lǐ ),故(gù )称(chēng )理(lǐ )也(yě )。”

《荀(xún )子(zǐ )·正(zhèng )名(míng )》:“形(xíng )体(tǐ )色(sè )理(lǐ ),以(yǐ )目(mù )异(yì )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“理(lǐ ),文(wén )理(lǐ )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·论(lùn )说(shuō )》:“是(shì )以(yǐ )论(lùn )如(rú )析(xī )薪(xīn ),贵(guì )能(néng )破(pò )理(lǐ )。”

6.本(běn )性(xìng )。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“好(hǎo )恶(è )无(wú )节(jiē )于(yú )内(nèi ),知(zhī )诱(yòu )于(yú )外(wài ),而(ér )不(bú )能(néng )反(fǎn )躬(gōng ),天(tiān )理(lǐ )灭(miè )矣(yǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“理(lǐ ),犹(yóu )性(xìng )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )谢(xiè )灵(líng )运(yùn )《石(shí )门(mén )新(xīn )营(yíng )所(suǒ )住(zhù )》诗(shī ):“感(gǎn )往(wǎng )虑(lǜ )有(yǒu )复(fù ),理(lǐ )来(lái )情(qíng )无(wú )存(cún )。”

黄(huáng )节(jiē )注(zhù ):“《礼(lǐ )·乐(lè )记(jì )》(注(zhù ))云(yún ):理(lǐ ),犹(yóu )性(xìng )也(yě )。”

7.道(dào )理(lǐ );事(shì )理(lǐ )。

《易(yì )·坤(kūn )》:“君(jūn )子(zǐ )黄(huáng )中(zhōng )通(tōng )理(lǐ )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“黄(huáng )中(zhōng )通(tōng )理(lǐ )者(zhě ),以(yǐ )黄(huáng )居(jū )中(zhōng ),兼(jiān )四(sì )方(fāng )之(zhī )色(sè ),奉(fèng )承(chéng )臣(chén )职(zhí ),是(shì )通(tōng )晓(xiǎo )物(wù )理(lǐ )也(yě )。”

《宋(sòng )书(shū )·王(wáng )景(jǐng )文(wén )传(chuán )》:“﹝景(jǐng )文(wén )﹞美(měi )风(fēng )姿(zī ),好(hǎo )言(yán )理(lǐ ),少(shǎo )与(yǔ )陈(chén )郡(jùn )谢(xiè )庄(zhuāng )齐(qí )名(míng )。”

《京(jīng )本(běn )通(tōng )俗(sú )小(xiǎo )说(shuō )·错(cuò )斩(zhǎn )崔(cuī )宁(níng )》:“这(zhè )是(shì )没(méi )理(lǐ )的(de )事(shì )。因(yīn )是(shì )小(xiǎo )弟(dì )戏(xì )谑(xuè )了(le )他(tā ),他(tā )便(biàn )取(qǔ )笑(xiào )写(xiě )来(lái )的(de )。”

茹(rú )志(zhì )鹃(juān )《剪(jiǎn )辑(jí )错(cuò )了(le )的(de )故(gù )事(shì )》二(èr ):“﹝他(tā )﹞是(shì )个(gè )贤(xián )德(dé )的(de )人(rén ),话(huà )多(duō ),也(yě )多(duō )在(zài )理(lǐ )上(shàng )。”

8.忠(zhōng )恕(shù )。参(cān )见(jiàn )“理(lǐ )直(zhí )”。

9.指(zhǐ )容(róng )止(zhǐ )或(huò )行(háng )动(dòng )。

《史(shǐ )记(jì )·乐(lè )书(shū )》:“德(dé )煇(huí )动(dòng )乎(hū )内(nèi )而(ér )民(mín )莫(mò )不(bú )承(chéng )听(tīng ),理(lǐ )发(fā )乎(hū )外(wài )而(ér )民(mín )莫(mò )不(bú )承(chéng )顺(shùn )。”

裴(péi )駰(yīn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )郑(zhèng )玄(xuán )曰(yuē ):“理(lǐ ),容(róng )貌(mào )进(jìn )止(zhǐ )也(yě )。”又(yòu )引(yǐn )孙(sūn )琰(yǎn )曰(yuē ):“理(lǐ ),言(yán )行(háng )也(yě )。”

10.名(míng )分(fèn )。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“乐(lè )者(zhě ),通(tōng )伦(lún )理(lǐ )者(zhě )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“伦(lún ),犹(yóu )类(lèi )也(yě );理(lǐ ),分(fèn )也(yě )。”

11.法(fǎ )纪(jì );法(fǎ )律(lǜ )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·安(ān )危(wēi )》:“先(xiān )王(wáng )寄(jì )理(lǐ )于(yú )竹(zhú )帛(bó )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )集(jí )释(shì ):“理(lǐ ),法(fǎ )纪(jì )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·武(wǔ )帝(dì )纪(jì )》:“将(jiāng )军(jūn )已(yǐ )下(xià )廷(tíng )尉(wèi ),使(shǐ )理(lǐ )正(zhèng )之(zhī )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“理(lǐ ),法(fǎ )也(yě )。言(yán )以(yǐ )法(fǎ )律(lǜ )处(chù )正(zhèng )其(qí )罪(zuì )。”

宋(sòng )洪(hóng )迈(mài )《容(róng )斋(zhāi )随(suí )笔(bǐ )·佐(zuǒ )命(mìng )元(yuán )臣(chén )》:“其(qí )后(hòu )制(zhì )节(jiē )度(dù )使(shǐ )而(ér )州(zhōu )县(xiàn )之(zhī )治(zhì )坏(huài ),更(gèng )二(èr )税(shuì )法(fǎ )而(ér )租(zū )庸(yōng )之(zhī )理(lǐ )怀(huái )。”

12.治(zhì )理(lǐ )狱(yù )讼(sòng )的(de )官(guān )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )四(sì )年(nián )》:“士(shì )景(jǐng )伯(bó )如(rú )楚(chǔ ),叔(shū )鱼(yú )摄(shè )理(lǐ )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū )引(yǐn )孔(kǒng )晁(cháo )曰(yuē ):“景(jǐng )伯(bó ),晋(jìn )理(lǐ )官(guān )。”

《礼(lǐ )记(jì )·月(yuè )令(lìng )》:“﹝孟(mèng )秋(qiū )之(zhī )月(yuè )﹞命(mìng )理(lǐ )瞻(zhān )伤(shāng )、察(chá )创(chuàng )……决(jué )讼(sòng )狱(yù ),必(bì )端(duān )平(píng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“理(lǐ ),治(zhì )狱(yù )官(guān )也(yě )。

有(yǒu )虞(yú )氏(shì )曰(yuē )士(shì ),夏(xià )曰(yuē )大(dà )理(lǐ ),周(zhōu )曰(yuē )大(dà )司(sī )寇(kòu )。”

唐(táng )王(wáng )昌(chāng )龄(líng )《洛(luò )阳(yáng )尉(wèi )刘(liú )晏(yàn )》诗(shī ):“削(xuē )去(qù )府(fǔ )县(xiàn )理(lǐ ),豁(huō )然(rán )神(shén )机(jī )空(kōng )。”

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《望(wàng )江(jiāng )亭(tíng )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“姑(gū )姑(gū ),您(nín )姪(zhí )儿(ér )除(chú )授(shòu )潭(tán )州(zhōu )为(wéi )理(lǐ )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《哭(kū )陈(chén )太(tài )僕(pú )子(zǐ )龙(lóng )》诗(shī ):“初(chū )仕(shì )越(yuè )州(zhōu )理(lǐ ),一(yī )矢(shǐ )下(xià )山(shān )贼(zéi )。”

13.掌(zhǎng )刑(xíng )狱(yù )的(de )官(guān )署(shǔ )。

汉(hàn )司(sī )马(mǎ )迁(qiān )《报(bào )任(rèn )安(ān )书(shū )》:“明(míng )主(zhǔ )不(bú )晓(xiǎo ),以(yǐ )为(wéi )僕(pú )沮(jǔ )贰(èr )师(shī ),而(ér )为(wéi )李(lǐ )陵(líng )游(yóu )说(shuō ),遂(suí )下(xià )于(yú )理(lǐ )。”

《晋(jìn )书(shū )·蔡(cài )谟(mó )传(chuán )》:“若(ruò )遂(suí )致(zhì )之(zhī )于(yú )理(lǐ ),情(qíng )所(suǒ )未(wèi )忍(rěn )。可(kě )依(yī )旧(jiù )制(zhì )免(miǎn )为(wéi )庶(shù )人(rén )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《曹(cáo )成(chéng )王(wáng )碑(bēi )》:“王(wáng )之(zhī )遭(zāo )诬(wū )在(zài )理(lǐ ),念(niàn )太(tài )妃(fēi )老(lǎo ),将(jiāng )惊(jīng )而(ér )戚(qī ),出(chū )则(zé )囚(qiú )服(fú )就(jiù )辩(biàn ),入(rù )则(zé )拥(yōng )笏(hù )垂(chuí )鱼(yú ),坦(tǎn )坦(tǎn )施(shī )施(shī )。”

14.使(shǐ )者(zhě );媒(méi )人(rén )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián )》:“行(háng )理(lǐ )之(zhī )命(mìng ),无(wú )月(yuè )不(bú )至(zhì )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“行(háng )理(lǐ ),使(shǐ )人(rén ),通(tōng )聘(pìn )问(wèn )者(zhě )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·离(lí )骚(sāo )》:“解(jiě )佩(pèi )纕(xiāng )以(yǐ )结(jié )言(yán )兮(xī ),吾(wú )令(lìng )蹇(jiǎn )脩(yǒu )以(yǐ )为(wéi )理(lǐ )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“使(shǐ )古(gǔ )贤(xián )蹇(jiǎn )脩(yǒu )而(ér )为(wéi )媒(méi )理(lǐ )也(yě )。”

15.申(shēn )诉(sù );辩(biàn )白(bái )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·盗(dào )跖(zhí )》:“鲍(bào )子(zǐ )立(lì )乾(qián ),申(shēn )子(zǐ )不(bú )自(zì )理(lǐ ),廉(lián )之(zhī )害(hài )也(yě )。”

成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū );“﹝申(shēn )生(shēng )﹞遭(zāo )丽(lì )姬(jī )之(zhī )难(nán ),枉(wǎng )被(bèi )谗(chán )谤(bàng ),不(bú )自(zì )申(shēn )理(lǐ ),自(zì )缢(yì )而(ér )死(sǐ )矣(yǐ )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·冯(féng )绲(gǔn )传(chuán )》:“应(yīng )奉(fèng )上(shàng )疏(shū )理(lǐ )绲(gǔn )等(děng ),得(dé )免(miǎn )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《唐(táng )正(zhèng )议(yì )大(dà )夫(fū )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )孔(kǒng )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“下(xià )邽(guī )令(lìng )笞(chī )外(wài )按(àn )小(xiǎo )儿(ér ),繫(jì )御(yù )史(shǐ )狱(yù )。公(gōng )上(shàng )疏(shū )理(lǐ )之(zhī ),诏(zhào )释(shì )下(xià )邽(guī )令(lìng )。”

宋(sòng )王(wáng )闢(pì )之(zhī )《渑(miǎn )水(shuǐ )燕(yàn )谈(tán )录(lù )·谠(dǎng )论(lùn )》:“明(míng )年(nián ),元(yuán )昊(hào )果(guǒ )反(fǎn ),禹(yǔ )逃(táo )归(guī )京(jīng ),上(shàng )书(shū )自(zì )理(lǐ )。”

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )十(shí )三(sān ):“昨(zuó )夜(yè )鬼(guǐ )扣(kòu )山(shān )菴(yǎn ),与(yǔ )小(xiǎo )生(shēng )诉(sù )苦(kǔ )……要(yào )小(xiǎo )生(shēng )出(chū )身(shēn )代(dài )告(gào )大(dà )人(rén )台(tái )下(xià ),求(qiú )理(lǐ )此(cǐ )项(xiàng )。”

16.犹(yóu )顺(shùn )。

《易(yì )·说(shuō )卦(guà )》:“发(fā )挥(huī )于(yú )刚(gāng )柔(róu )而(ér )生(shēng )爻(yáo ),和(hé )顺(shùn )于(yú )道(dào )德(dé )而(ér )理(lǐ )于(yú )义(yì )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·尽(jìn )心(xīn )下(xià )》:“稽(jī )(貉(mò )稽(jī ))大(dà )不(bú )理(lǐ )于(yú )口(kǒu )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“理(lǐ ),顺(shùn )也(yě )。”

17.辨(biàn )别(bié ),理(lǐ )解(jiě )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )元(yuán )帝(dì )《金(jīn )楼(lóu )子(zǐ )·立(lì )言(yán )下(xià )》:“锯(jù )齿(chǐ )不(bú )能(néng )咀(jǔ )嚼(jiáo ),箕(jī )口(kǒu )不(bú )能(néng )别(bié )味(wèi ),榼(kē )耳(ěr )不(bú )能(néng )理(lǐ )音(yīn )乐(lè )。”参(cān )见(jiàn )“理(lǐ )音(yīn )”。

18.理(lǐ )睬(cǎi )。多(duō )用(yòng )于(yú )否(fǒu )定(dìng )。

《汉(hàn )书(shū )·淮(huái )南(nán )厉(lì )王(wáng )刘(liú )长(zhǎng )传(chuán )》:“贯(guàn )高(gāo )等(děng )谋(móu )反(fǎn )事(shì )觉(jiào ),并(bìng )逮(dǎi )治(zhì )王(wáng )……厉(lì )王(wáng )母(mǔ )亦(yì )繫(jì ),告(gào )吏(lì )曰(yuē ):‘日(rì )得(dé )幸(xìng )上(shàng ),有(yǒu )子(zǐ )。’吏(lì )以(yǐ )闻(wén ),上(shàng )方(fāng )怒(nù )赵(zhào ),未(wèi )及(jí )理(lǐ )厉(lì )王(wáng )母(mǔ )。”

晋(jìn )葛(gě )洪(hóng )《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )·讥(jī )惑(huò )》:“虽(suī )见(jiàn )耻(chǐ )笑(xiào ),余(yú )亦(yì )不(bú )理(lǐ )也(yě )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )一(yī )○五(wǔ )回(huí ):“众(zhòng )亲(qīn )友(yǒu )也(yě )有(yǒu )认(rèn )得(dé )赵(zhào )堂(táng )官(guān )的(de ),见(jiàn )他(tā )仰(yǎng )着(zhe )脸(liǎn )不(bú )大(dà )理(lǐ )人(rén ),只(zhī )拉(lā )着(zhe )贾(jiǎ )政(zhèng )的(de )手(shǒu )笑(xiào )着(zhe )说(shuō )了(le )几(jǐ )句(jù )寒(hán )温(wēn )的(de )话(huà )。”

老(lǎo )舍(shě )《女(nǚ )店(diàn )员(yuán )》第(dì )一(yī )幕(mù ):“咱(zán )们(men )虽(suī )然(rán )住(zhù )在(zài )一(yī )条(tiáo )胡(hú )同(tóng )里(lǐ ),可(kě )是(shì )平(píng )日(rì )啊(ā )我(wǒ )跟(gēn )志(zhì )芳(fāng )都(dōu )不(bú )大(dà )爱(ài )理(lǐ )你(nǐ )!”

19.温(wēn )习(xí );重(zhòng )提(tí )。

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·勉(miǎn )学(xué )》:“吾(wú )七(qī )岁(suì )时(shí ),诵(sòng )《鲁(lǔ )灵(líng )光(guāng )殿(diàn )赋(fù )》,至(zhì )于(yú )今(jīn )日(rì ),十(shí )年(nián )一(yī )理(lǐ ),犹(yóu )不(bú )遗(yí )忘(wàng )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《观(guān )宋(sòng )复(fù )古(gǔ )画(huà )序(xù )》:“明(míng )日(rì )昼(zhòu )卧(wò ),复(fù )梦(mèng )殊(shū )来(lái )理(lǐ )前(qián )言(yán ),再(zài )诵(sòng )其(qí )诗(shī )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )九(jiǔ )二(èr )回(huí ):“我(wǒ )瞧(qiáo )着(zhe )那(nà )些(xiē )字(zì )也(yě )不(bú )要(yào )紧(jǐn ),就(jiù )是(shì )那(nà )《女(nǚ )孝(xiào )经(jīng )》也(yě )是(shì )容(róng )易(yì )念(niàn )的(de )。妈(mā )妈(mā )说(shuō )我(wǒ )哄(hǒng )他(tā ),要(yào )请(qǐng )二(èr )叔(shū )叔(shū )得(dé )空(kōng )儿(ér )的(de )时(shí )候(hòu )给(gěi )理(lǐ )理(lǐ )。”

20.奏(zòu )起(qǐ )。

《史(shǐ )记(jì )·乐(lè )书(shū )》:“《雅(yǎ )》《颂(sòng )》之(zhī )音(yīn )理(lǐ )而(ér )民(mín )正(zhèng ),嘄(jiāo )噭(jiào )之(zhī )磬(qìng )兴(xìng )而(ér )士(shì )奋(fèn ),郑(zhèng )卫(wèi )之(zhī )曲(qǔ )动(dòng )而(ér )心(xīn )淫(yín )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )嵇(jī )康(kāng )《琴(qín )赋(fù )》:“理(lǐ )正(zhèng )声(shēng ),奏(zòu )妙(miào )曲(qǔ );扬(yáng )《白(bái )雪(xuě )》,发(fā )《清(qīng )角(jiǎo )》。”

唐(táng )卓(zhuó )英(yīng )英(yīng )《理(lǐ )笙(shēng )》诗(shī ):“频(pín )倚(yǐ )银(yín )屏(píng )理(lǐ )凤(fèng )笙(shēng ),调(diào )中(zhōng )幽(yōu )意(yì )起(qǐ )春(chūn )情(qíng )。”

元(yuán )马(mǎ )致(zhì )远(yuǎn )《汉(hàn )宫(gōng )秋(qiū )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“当(dāng )此(cǐ )夜(yè )深(shēn )孤(gū )闷(mèn )之(zhī )时(shí ),我(wǒ )试(shì )理(lǐ )一(yī )曲(qǔ )消(xiāo )遣(qiǎn )咱(zán )。”

21.通(tōng )“里(lǐ )”。

《素(sù )问(wèn )·阴(yīn )阳(yáng )类(lèi )论(lùn )》:“冬(dōng )三(sān )月(yuè )之(zhī )病(bìng ),在(zài )理(lǐ )已(yǐ )尽(jìn ),草(cǎo )与(yǔ )柳(liǔ )叶(yè )皆(jiē )杀(shā )。”

高(gāo )士(shì )宗(zōng )注(zhù ):“理(lǐ )、里(lǐ )通(tōng )。”

22.姓(xìng )。

商(shāng )末(mò )有(yǒu )理(lǐ )徵(zhēng )。见(jiàn )《通(tōng )志(zhì )·氏(shì )族(zú )四(sì )》。

II

lài

ㄌㄞˋ

通(tōng )“赉(lài )”。

赐(cì )予(yǔ )。

《史(shǐ )记(jì )·殷(yīn )本(běn )纪(jì )》:“尔(ěr )尚(shàng )及(jí )予(yǔ )一(yī )人(rén )致(zhì )天(tiān )之(zhī )罚(fá ),予(yǔ )其(qí )大(dà )理(lǐ )女(nǚ )。”

裴(péi )駰(yīn )集(jí )解(jiě ):“《尚(shàng )书(shū )》理(lǐ )字(zì )作(zuò )赉(lài )。

郑(zhèng )玄(xuán )曰(yuē ):‘赉(lài ),赐(cì )也(yě )。’”杨(yáng )树(shù )达(dá )《积(jī )微(wēi )居(jū )小(xiǎo )学(xué )金(jīn )石(shí )论(lùn )丛(cóng )·之(zhī )部(bù )古(gǔ )韵(yùn )证(zhèng )》:“理(lǐ ),古(gǔ )读(dú )如(rú )赉(lài )。

《史(shǐ )记(jì )·殷(yīn )本(běn )纪(jì )》云(yún ):‘予(yǔ )其(qí )大(dà )理(lǐ )女(nǚ )’,即(jí )《书(shū )·汤(tāng )誓(shì )》之(zhī )‘予(yǔ )其(qí )大(dà )赉(lài )汝(rǔ )’也(yě )。”

阅读:6822

●理(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库