末【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 末

末(mò )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

mò

ㄇㄛˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》莫(mò )拨(bō )切(qiē ),入(rù )末(mò ),明(míng )。〕

1.树(shù )梢(shāo )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“其(qí )初(chū )易(yì )知(zhī ),其(qí )上(shàng )难(nán )知(zhī ),本(běn )末(mò )也(yě )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“盖(gài )初(chū )爻(yáo )如(rú )树(shù )之(zhī )本(běn ),上(shàng )爻(yáo )如(rú )树(shù )之(zhī )末(mò ),仅(jǐn )见(jiàn )其(qí )本(běn ),难(nán )知(zhī )全(quán )树(shù ),既(jì )见(jiàn )其(qí )末(mò ),易(yì )知(zhī )全(quán )树(shù )也(yě )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·九(jiǔ )歌(gē )·湘(xiāng )君(jūn )》:“采(cǎi )薜(bì )荔(lì )兮(xī )水(shuǐ )中(zhōng ),搴(qiān )芙(fú )蓉(róng )兮(xī )木(mù )末(mò )。”

唐(táng )李(lǐ )频(pín )《江(jiāng )上(shàng )居(jū )寄(jì )山(shān )中(zhōng )客(kè )》诗(shī ):“残(cán )云(yún )收(shōu )树(shù )末(mò ),返(fǎn )照(zhào )落(luò )江(jiāng )源(yuán )。”

宋(sòng )苏(sū )辙(zhé )《试(shì )院(yuàn )唱(chàng )酬(chóu )》之(zhī )九(jiǔ ):“晨(chén )晖(huī )转(zhuǎn )帘(lián )影(yǐng ),微(wēi )风(fēng )响(xiǎng )松(sōng )末(mò )。”

2.指(zhǐ )其(qí )他(tā )植(zhí )物(wù )的(de )梢(shāo )端(duān )。

战(zhàn )国(guó )楚(chǔ )宋(sòng )玉(yù )《风(fēng )赋(fù )》:“夫(fū )风(fēng )生(shēng )于(yú )地(dì ),起(qǐ )于(yú )青(qīng )苹(píng )之(zhī )末(mò )。”

汉(hàn )陈(chén )琳(lín )《檄(xí )吴(wú )将(jiāng )校(xiào )部(bù )曲(qǔ )文(wén )》:“忽(hū )朝(cháo )阳(yáng )之(zhī )安(ān ),甘(gān )折(shé )苕(tiáo )之(zhī )末(mò ),日(rì )忘(wàng )一(yī )日(rì ),以(yǐ )至(zhì )覆(fù )没(méi )。”

晋(jìn )崔(cuī )豹(bào )《古(gǔ )今(jīn )注(zhù )·鱼(yú )虫(chóng )》:“结(jié )草(cǎo )虫(chóng )一(yī )名(míng )结(jié )苇(wěi ),好(hǎo )于(yú )草(cǎo )末(mò )折(shé )曲(qǔ )草(cǎo )叶(yè )以(yǐ )为(wéi )巢(cháo )窟(kū )。”

3.泛(fàn )指(zhǐ )物(wù )的(de )端(duān )、尾(wěi )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·弓(gōng )人(rén )》:“角(jiǎo )欲(yù )青(qīng )白(bái )而(ér )丰(fēng )末(mò )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )正(zhèng )义(yì ):“末(mò ),谓(wèi )角(jiǎo )耑(zhuān )。”

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )上(shàng )》:“献(xiàn )杖(zhàng )者(zhě )执(zhí )末(mò )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“末(mò ),拄(zhǔ )地(dì )头(tóu )也(yě )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“明(míng )足(zú )以(yǐ )察(chá )秋(qiū )毫(háo )之(zhī )末(mò ),而(ér )不(bú )见(jiàn )舆(yú )薪(xīn )。”

《史(shǐ )记(jì )·平(píng )原(yuán )君(jūn )虞(yú )卿(qīng )列(liè )传(chuán )》:“夫(fū )贤(xián )士(shì )之(zhī )处(chù )世(shì )也(yě ),譬(pì )若(ruò )锥(zhuī )之(zhī )处(chù )囊(náng )中(zhōng ),其(qí )末(mò )立(lì )见(jiàn )。”

唐(táng )刘(liú )得(dé )仁(rén )《和(hé )段(duàn )校(xiào )书(shū )冬(dōng )夕(xī )寄(jì )题(tí )庐(lú )山(shān )》:“细(xì )径(jìng )萦(yíng )岩(yán )末(mò ),高(gāo )窗(chuāng )见(jiàn )海(hǎi )涯(yá )。”

清(qīng )刘(liú )献(xiàn )廷(tíng )《广(guǎng )阳(yáng )杂(zá )记(jì )》卷(juàn )一(yī ):“﹝阎(yán )尔(ěr )梅(méi )﹞《栈(zhàn )道(dào )诗(shī )》:‘峰(fēng )末(mò )有(yǒu )峰(fēng )青(qīng )汉(hàn )插(chā ),地(dì )根(gēn )无(wú )地(dì )黑(hēi )江(jiāng )流(liú )。’”

4.指(zhǐ )人(rén )体(tǐ )的(de )某(mǒu )些(xiē )部(bù )分(fèn )或(huò )某(mǒu )一(yī )部(bù )分(fèn )。(1)肢(zhī )。

《管(guǎn )子(zǐ )·内(nèi )业(yè )》:“饱(bǎo )不(bú )疾(jí )动(dòng ),气(qì )不(bú )通(tōng )于(yú )四(sì )末(mò )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“四(sì )末(mò ),四(sì )支(zhī )。”支(zhī ),同(tóng )“肢(zhī )”。(2)头(tóu )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·武(wǔ )顺(shùn )》:“元(yuán )首(shǒu )曰(yuē )末(mò )。”

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“元(yuán )首(shǒu ),头(tóu )也(yě )。”(3)耳(ěr )与(yǔ )目(mù )。参(cān )见(jiàn )“末(mò )衡(héng )”。(4)嵴(jí )背(bèi )。参(cān )见(jiàn )“末(mò )偻(lǚ )”。参(cān )阅(yuè )杨(yáng )树(shù )达(dá )《积(jī )微(wēi )居(jū )小(xiǎo )学(xué )述(shù )林(lín )·释(shì )跟(gēn )》。

5.指(zhǐ )末(mò )座(zuò )。

《仪(yí )礼(lǐ )·公(gōng )食(shí )大(dà )夫(fū )礼(lǐ )》:“宾(bīn )坐(zuò )席(xí )末(mò )。”

唐(táng )康(kāng )骈(pián )《剧(jù )谈(tán )录(lù )·郭(guō )鄩(xún )见(jiàn )穷(qióng )鬼(guǐ )》:“因(yīn )召(zhào )同(tóng )列(liè )者(zhě )命(mìng )酒(jiǔ )开(kāi )筵(yàn ),为(wéi )欢(huān )颇(pō )甚(shèn )。时(shí )张(zhāng )生(shēng )预(yù )其(qí )末(mò )。”

6.泛(fàn )指(zhǐ )末(mò )位(wèi ),后(hòu )列(liè )。多(duō )用(yòng )作(zuò )谦(qiān )词(cí )。

晋(jìn )潘(pān )岳(yuè )《马(mǎ )汧(qiān )督(dū )诔(lěi )》:“天(tiān )子(zǐ )既(jì )已(yǐ )策(cè )而(ér )赠(zèng )之(zhī ),微(wēi )臣(chén )託(tuō )乎(hū )旧(jiù )史(shǐ )之(zhī )末(mò ),敢(gǎn )阙(què )其(qí )文(wén )哉(zāi )!”宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《答(dá )王(wáng )商(shāng )彦(yàn )》:“忝(tiǎn )亲(qīn )戚(qī )之(zhī )末(mò ),未(wèi )尝(cháng )修(xiū )问(wèn )左(zuǒ )右(yòu )。”

7.下(xià )部(bù );下(xià )面(miàn )。

元(yuán )郝(hǎo )经(jīng )《泰(tài )山(shān )赋(fù )》:“飞(fēi )仙(xiān )飘(piāo )兮(xī )遨(áo )游(yóu ),挹(yì )日(rì )月(yuè )而(ér )遂(suí )乐(lè )……御(yù )绝(jué )顶(dǐng )之(zhī )长(zhǎng )风(fēng ),眇(miǎo )天(tiān )地(dì )于(yú )目(mù )末(mò )。”

8.边(biān )际(jì )。

汉(hàn )张(zhāng )衡(héng )《东(dōng )京(jīng )赋(fù )》:“左(zuǒ )瞰(kàn )暘(yáng )谷(gǔ ),右(yòu )睨(nì )玄(xuán )圃(pǔ ),眇(miǎo )天(tiān )末(mò )以(yǐ )远(yuǎn )期(qī ),规(guī )万(wàn )世(shì )而(ér )大(dà )摹(mó )。”

宋(sòng )周(zhōu )紫(zǐ )枝(zhī )《朝(cháo )中(zhōng )措(cuò )》词(cí ):“黄(huáng )昏(hūn )楼(lóu )阁(gé )乱(luàn )栖(qī )鸦(yā ),天(tiān )末(mò )澹(dàn )微(wēi )霞(xiá )。”

9.远(yuǎn ),偏(piān )远(yuǎn )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·党(dǎng )锢(gù )传(chuán )序(xù )》:“从(cóng )祖(zǔ )兄(xiōng )弟(dì )别(bié )居(jū )异(yì )财(cái ),恩(ēn )义(yì )已(yǐ )轻(qīng ),服(fú )属(shǔ )疏(shū )末(mò )。”

10.终(zhōng );最(zuì )后(hòu )。

《书(shū )·立(lì )政(zhèng )》:“我(wǒ )则(zé )末(mò )惟(wéi )成(chéng )德(dé )之(zhī )彦(yàn )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“我(wǒ )则(zé )终(zhōng )惟(wéi )有(yǒu )成(chéng )德(dé )之(zhī )美(měi )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·祝(zhù )盟(méng )》:“诔(lěi )首(shǒu )而(ér )哀(āi )末(mò ),颂(sòng )体(tǐ )而(ér )祝(zhù )仪(yí )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《辛(xīn )卯(mǎo )年(nián )雪(xuě )》诗(shī ):“河(hé )南(nán )二(èr )月(yuè )末(mò ),雪(xuě )花(huā )一(yī )尺(chǐ )围(wéi )。”徐(xú )迟(chí )《向(xiàng )着(zhe )二(èr )十(shí )一(yī )世(shì )纪(jì )》:“转(zhuǎn )眼(yǎn )将(jiāng )是(shì )本(běn )世(shì )纪(jì )末(mò ),刹(shā )那(nà )又(yòu )到(dào )新(xīn )世(shì )纪(jì )初(chū )。”

11.借(jiè )指(zhǐ )事(shì )情(qíng )的(de )后(hòu )果(guǒ )、终(zhōng )局(jú )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·庚(gēng )桑(sāng )楚(chǔ )》:“大(dà )乱(luàn )之(zhī )本(běn ),必(bì )生(shēng )于(yú )尧(yáo )舜(shùn )之(zhī )间(jiān ),其(qí )末(mò )存(cún )乎(hū )千(qiān )世(shì )之(zhī )后(hòu )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·说(shuō )林(lín )上(shàng )》:“圣(shèng )人(rén )见(jiàn )微(wēi )以(yǐ )知(zhī )萌(méng ),见(jiàn )端(duān )以(yǐ )知(zhī )末(mò )。”

《朱(zhū )子(zǐ )语(yǔ )类(lèi )》卷(juàn )一(yī )二(èr )一(yī ):“又(yòu )有(yǒu )始(shǐ )间(jiān )不(bú )好(hǎo ),到(dào )末(mò )好(hǎo )者(zhě )。”

12.衰(shuāi ),衰(shuāi )败(bài )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·党(dǎng )锢(gù )传(chuán )序(xù )》:“叔(shū )末(mò )浇(jiāo )讹(é ),王(wáng )道(dào )陵(líng )缺(quē ),而(ér )犹(yóu )假(jiǎ )仁(rén )以(yǐ )效(xiào )己(jǐ ),凭(píng )义(yì )以(yǐ )济(jì )功(gōng )。”参(cān )见(jiàn )“末(mò )世(shì )”。

13.指(zhǐ )老(lǎo )年(nián ),晚(wǎn )年(nián )。

《礼(lǐ )记(jì )·中(zhōng )庸(yōng )》:“武(wǔ )王(wáng )末(mò )受(shòu )命(mìng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“末(mò )犹(yóu )老(lǎo )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·外(wài )戚(qī )传(chuán )下(xià )·孝(xiào )成(chéng )赵(zhào )皇(huáng )后(hòu )》:“孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )自(zì )知(zhī )继(jì )嗣(sì )不(bú )以(yǐ )时(shí )立(lì ),念(niàn )虽(suī )末(mò )有(yǒu )皇(huáng )子(zǐ ),万(wàn )岁(suì )之(zhī )后(hòu )未(wèi )能(néng )持(chí )国(guó )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“末(mò ),晚(wǎn )暮(mù )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·郑(zhèng )玄(xuán )传(chuán )》:“末(mò )所(suǒ )愤(fèn )愤(fèn )者(zhě ),徒(tú )以(yǐ )亡(wáng )亲(qīn )坟(fén )垄(lǒng )未(wèi )成(chéng ),所(suǒ )好(hǎo )群(qún )书(shū )率(lǜ )皆(jiē )腐(fǔ )敝(bì ),不(bú )得(dé )于(yú )礼(lǐ )堂(táng )写(xiě )定(dìng );传(chuán )与(yǔ )其(qí )人(rén )。”

14.非(fēi )根(gēn )本(běn )的(de )、次(cì )要(yào )的(de )事(shì )。多(duō )与(yǔ )“本(běn )”对(duì )言(yán )。

《论(lùn )语(yǔ )·子(zǐ )张(zhāng )》:“子(zǐ )夏(xià )之(zhī )门(mén )人(rén )小(xiǎo )子(zǐ ),当(dāng )洒(sǎ )扫(sǎo )应(yīng )对(duì )进(jìn )退(tuì )则(zé )可(kě )矣(yǐ ),抑(yì )末(mò )也(yě ),本(běn )之(zhī )则(zé )无(wú ),如(rú )之(zhī )何(hé )?”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·泰(tài )族(zú )训(xùn )》:“治(zhì )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )本(běn )者(zhě ),仁(rén )义(yì )也(yě );所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )末(mò )者(zhě ),法(fǎ )度(dù )也(yě )。”

唐(táng )张(zhāng )九(jiǔ )龄(líng )《上(shàng )封(fēng )事(shì )书(shū )》:“今(jīn )天(tiān )下(xià )未(wèi )必(bì )治(zhì )于(yú )上(shàng )古(gǔ ),而(ér )事(shì )务(wù )日(rì )倍(bèi )于(yú )前(qián ),诚(chéng )以(yǐ )不(bú )正(zhèng )其(qí )本(běn )而(ér )设(shè )巧(qiǎo )于(yú )末(mò )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·陈(chén )俊(jùn )卿(qīng )传(chuán )》:“陛(bì )下(xià )忧(yōu )勤(qín )恭(gōng )俭(jiǎn ),清(qīng )静(jìng )寡(guǎ )欲(yù ),前(qián )代(dài )英(yīng )主(zhǔ )所(suǒ )不(bú )能(néng )免(miǎn )者(zhě )皆(jiē )屏(píng )绝(jué ),顾(gù )于(yú )骑(qí )射(shè )之(zhī )末(mò )犹(yóu )未(wèi )能(néng )忘(wàng )。”

15.古(gǔ )代(dài )指(zhǐ )工(gōng )商(shāng )业(yè )。与(yǔ )为(wéi )“本(běn )”的(de )农(nóng )业(yè )相(xiàng )对(duì )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·壹(yī )言(yán )》:“治(zhì )国(guó )能(néng )抟(tuán )民(mín )力(lì )而(ér )壹(yī )民(mín )务(wù )者(zhě ),强(qiáng );能(néng )事(shì )本(běn )而(ér )禁(jìn )末(mò )者(zhě ),富(fù )。”

汉(hàn )桓(huán )宽(kuān )《盐(yán )铁(tiě )论(lùn )·通(tōng )有(yǒu )》:“百(bǎi )工(gōng )居(jū )肆(sì )以(yǐ )致(zhì )其(qí )事(shì ),农(nóng )商(shāng )交(jiāo )易(yì )以(yǐ )利(lì )本(běn )末(mò )。”

宋(sòng )苏(sū )辙(zhé )《民(mín )政(zhèng )策(cè )上(shàng )·第(dì )五(wǔ )道(dào )》:“粒(lì )米(mǐ )狼(láng )戾(lì )而(ér )不(bú )为(wéi )敛(liǎn ),藜(lí )藿(huò )不(bú )继(jì )而(ér )不(bú )为(wéi )发(fā )。故(gù )为(wéi )之(zhī )法(fǎ )曰(yuē ):贱(jiàn )而(ér )官(guān )为(wéi )籴(dí )之(zhī )以(yǐ )无(wú )伤(shāng )农(nóng ),贵(guì )而(ér )官(guān )发(fā )之(zhī )以(yǐ )无(wú )伤(shāng )末(mò )。”

清(qīng )黄(huáng )宗(zōng )羲(xī )《明(míng )夷(yí )待(dài )访(fǎng )录(lù )·财(cái )计(jì )三(sān )》:“世(shì )儒(rú )不(bú )察(chá ),以(yǐ )工(gōng )商(shāng )为(wéi )末(mò ),妄(wàng )议(yì )抑(yì )之(zhī )。夫(fū )工(gōng )固(gù )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )欲(yù )来(lái ),商(shāng )又(yòu )使(shǐ )其(qí )愿(yuàn )出(chū )于(yú )途(tú )者(zhě ),盖(gài )皆(jiē )本(běn )也(yě )。”

范(fàn )文(wén )澜(lán )蔡(cài )美(měi )彪(biāo )等(děng )《中(zhōng )国(guó )通(tōng )史(shǐ )》第(dì )一(yī )编(biān )第(dì )五(wǔ )章(zhāng )第(dì )一(yī )节(jiē ):“商(shāng )鞅(yāng )抑(yì )末(mò )政(zhèng )策(cè ),意(yì )在(zài )防(fáng )止(zhǐ )商(shāng )贾(jiǎ )高(gāo )利(lì )贷(dài )者(zhě )兼(jiān )併(bìng )土(tǔ )地(dì )……同(tóng )时(shí ),国(guó )君(jūn )独(dú )占(zhàn )工(gōng )商(shāng )业(yè ),也(yě )可(kě )以(yǐ )增(zēng )强(qiáng )国(guó )家(jiā )的(de )富(fù )力(lì )。”

16.细(xì )微(wēi );卑(bēi )微(wēi )。

《易(yì )·咸(xián )》:“《象(xiàng )》曰(yuē ):‘咸(xián )其(qí )脢(méi )’,志(zhì )末(mò )也(yě )。”

《南(nán )史(shǐ )·文(wén )学(xué )传(chuán )·锺(zhōng )嵘(róng )》:“嵘(róng )虽(suī )位(wèi )末(mò )名(míng )卑(bēi ),而(ér )所(suǒ )言(yán )或(huò )有(yǒu )可(kě )採(cǎi )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《闲(xián )情(qíng )偶(ǒu )寄(jì )·词(cí )曲(qǔ )上(shàng )·结(jié )构(gòu )》:“元(yuán )有(yǒu )天(tiān )下(xià ),非(fēi )特(tè )政(zhèng )、刑(xíng )、礼(lǐ )、乐(lè )一(yī )无(wú )可(kě )宗(zōng ),即(jí )语(yǔ )言(yán ),文(wén )字(zì )之(zhī )末(mò ),图(tú )书(shū )、翰(hàn )墨(mò )之(zhī )微(wēi ),亦(yì )少(shǎo )概(gài )见(jiàn )。”

17.浅(qiǎn );肤(fū )浅(qiǎn )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·陈(chén )元(yuán )传(chuán )》:“时(shí )议(yì )欲(yù )立(lì )《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》博(bó )士(shì ),范(fàn )升(shēng )奏(zòu )以(yǐ )为(wéi )《右(yòu )氏(shì )》浅(qiǎn )末(mò ),不(bú )宜(yí )立(lì )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )植(zhí )《上(shàng )责(zé )躬(gōng )应(yīng )诏(zhào )诗(shī )表(biǎo )》:“谨(jǐn )拜(bài )表(biǎo )并(bìng )献(xiàn )诗(shī )三(sān )篇(piān ),词(cí )旨(zhǐ )浅(qiǎn )末(mò ),不(bú )足(zú )采(cǎi )览(lǎn )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《皇(huáng )朝(cháo )经(jīng )世(shì )文(wén )编(biān )叙(xù )》:“精(jīng )极(jí )蜎(yuān )蠖(huò )不(bú )为(wéi )奥(ào ),博(bó )周(zhōu )伦(lún )物(wù )不(bú )为(wéi )末(mò )。”

18.碎(suì )屑(xiè ),粉(fěn )末(mò )。

《晋(jìn )书(shū )·石(shí )崇(chóng )传(chuán )》:“豆(dòu )至(zhì )难(nán )煮(zhǔ ),豫(yù )作(zuò )熟(shú )末(mò ),客(kè )来(lái ),但(dàn )作(zuò )白(bái )粥(zhōu )以(yǐ )投(tóu )之(zhī )耳(ěr )。”

《晋(jìn )书(shū )·艺(yì )术(shù )传(chuán )·鸠(jiū )摩(mó )罗(luó )什(shí )》:“乃(nǎi )以(yǐ )五(wǔ )色(sè )丝(sī )作(zuò )绳(shéng )结(jié )之(zhī ),烧(shāo )为(wéi )灰(huī )末(mò ),投(tóu )水(shuǐ )中(zhōng )。”

唐(táng )李(lǐ )白(bái )《酬(chóu )张(zhāng )司(sī )马(mǎ )赠(zèng )墨(mò )》诗(shī ):“上(shàng )党(dǎng )碧(bì )松(sōng )烟(yān ),夷(yí )陵(líng )丹(dān )砂(shā )末(mò )。”

宋(sòng )梅(méi )尧(yáo )臣(chén )《和(hé )永(yǒng )叔(shū )尝(cháng )新(xīn )茶(chá )杂(zá )言(yán )》:“晴(qíng )明(míng )开(kāi )轩(xuān )碾(niǎn )雪(xuě )末(mò ),众(zhòng )客(kè )共(gòng )赏(shǎng )皆(jiē )称(chēng )嘉(jiā )。”

方(fāng )纪(jì )《三(sān )峡(xiá )之(zhī )秋(qiū )》:“当(dāng )她(tā )说(shuō )完(wán )了(le ),轻(qīng )轻(qīng )地(dì )拍(pāi )拍(pāi )手(shǒu )上(shàng )的(de )粉(fěn )笔(bǐ )末(mò ),走(zǒu )回(huí )自(zì )己(jǐ )的(de )位(wèi )置(zhì )时(shí ),样(yàng )子(zǐ )却(què )像(xiàng )一(yī )个(gè )老(lǎo )练(liàn )的(de )教(jiāo )师(shī )。”

19.谓(wèi )研(yán )成(chéng )粉(fěn )末(mò )。

宋(sòng )周(zhōu )密(mì )《齐(qí )东(dōng )野(yě )语(yǔ )·小(xiǎo )儿(ér )疮(chuāng )痘(dòu )》:“后(hòu )得(dé )老(lǎo )医(yī )一(yī )方(fāng ),用(yòng )蛇(shé )蜕(tuì )一(yī )具(jù ),淨(jìng )洗(xǐ ),焙(bèi )令(lìng )燥(zào ),又(yòu )天(tiān )花(huā )粉(fěn )等(děng )分(fèn ),细(xì )末(mò )之(zhī )……用(yòng )米(mǐ )泔(gān )水(shuǐ )熟(shú )煮(zhǔ ),切(qiē )食(shí )之(zhī )。”

20.遗(yí )留(liú );剩(shèng )馀(yú )。参(cān )见(jiàn )“末(mò )风(fēng )”、“末(mò )绪(xù )”、“末(mò )势(shì )”。

21.减(jiǎn )轻(qīng );抹(mò )除(chú )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·吐(tǔ )蕃(fān )传(chuán )下(xià )》:“泽(zé )(樊(fán )泽(zé ))与(yǔ )结(jié )赞(zàn )约(yuē )盟(méng )清(qīng )水(shuǐ ),以(yǐ )牛(niú )、马(mǎ )为(wéi )牲(shēng )。

镒(yì )(张(zhāng )镒(yì ))欲(yù )末(mò )其(qí )礼(lǐ ),乃(nǎi )绐(dài )结(jié )赞(zàn )曰(yuē ):‘唐(táng )非(fēi )牛(niú )不(bú )田(tián ),蕃(fān )非(fēi )马(mǎ )不(bú )战(zhàn ),请(qǐng )用(yòng )犬(quǎn )、豕(shǐ )、羊(yáng )。’”参(cān )见(jiàn )“末(mò )减(jiǎn )”、“末(mò )杀(shā )”。

22.追(zhuī )逐(zhú ),追(zhuī )求(qiú )。参(cān )见(jiàn )“末(mò )货(huò )”。

23.抹(mò ),涂(tú )抹(mò )。

24.传(chuán )统(tǒng )戏(xì )剧(jù )脚(jiǎo )色(sè )行(háng )当(dāng )。一(yī )般(bān )扮(bàn )演(yǎn )中(zhōng )年(nián )或(huò )中(zhōng )年(nián )以(yǐ )上(shàng )男(nán )子(zǐ )。

宋(sòng )杂(zá )剧(jù )中(zhōng )已(yǐ )有(yǒu )末(mò )出(chū )现(xiàn )。

元(yuán )杂(zá )剧(jù )中(zhōng )的(de )“正(zhèng )末(mò )”是(shì )与(yǔ )“正(zhèng )旦(dàn )”并(bìng )重(zhòng )的(de )两(liǎng )个(gè )重(zhòng )要(yào )脚(jiǎo )色(sè )。

明(míng )清(qīng )戏(xì )曲(qǔ )中(zhōng )都(dōu )有(yǒu )“末(mò )”,表(biǎo )演(yǎn )上(shàng )基(jī )本(běn )与(yǔ )“生(shēng )”、“外(wài )”相(xiàng )同(tóng )。参(cān )见(jiàn )“末(mò )泥(ní )”、“末(mò )脚(jiǎo )”。

25.车(chē )轼(shì )上(shàng )的(de )覆(fù )盖(gài )物(wù )。

《荀(xún )子(zǐ )·礼(lǐ )论(lùn )》:“丝(sī )末(mò )、弥(mí )龙(lóng ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )威(wēi )也(yě )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“末(mò ),与(yǔ )‘幦(mì )’同(tóng )。

《礼(lǐ )记(jì )》:‘君(jūn )羔(gāo )幦(mì )虎(hǔ )犆(tè )。’郑(zhèng )云(yún ):‘覆(fù )笭(líng )也(yě )。’丝(sī )幦(mì ),盖(gài )织(zhī )丝(sī )为(wéi )幦(mì )。”

26.代(dài )词(cí )。表(biǎo )示(shì )没(méi )有(yǒu )什(shí )么(me )。

《论(lùn )语(yǔ )·阳(yáng )货(huò )》:“末(mò )之(zhī )也(yě ),已(yǐ ),何(hé )必(bì )公(gōng )山(shān )氏(shì )之(zhī )之(zhī )也(yě )。”

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《法(fǎ )言(yán )·吾(wú )子(zǐ )》:“舍(shě )舟(zhōu )航(háng )而(ér )济(jì )乎(hū )渎(dú )者(zhě ),末(mò )矣(yǐ );舍(shě )‘五(wǔ )经(jīng )’而(ér )济(jì )乎(hū )道(dào )者(zhě ),末(mò )矣(yǐ )。”

明(míng )李(lǐ )贽(zhì )《党(dǎng )籍(jí )碑(bēi )》:“小(xiǎo )人(rén )误(wù )国(guó )犹(yóu )可(kě )解(jiě )救(jiù ),若(ruò )君(jūn )子(zǐ )而(ér )误(wù )国(guó ),则(zé )末(mò )之(zhī )何(hé )矣(yǐ )。”

27.语(yǔ )气(qì )词(cí )。用(yòng )于(yú )句(jù )首(shǒu )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·哀(āi )公(gōng )十(shí )四(sì )年(nián )》:“末(mò )不(bú )亦(yì )乐(lè )乎(hū )尧(yáo )舜(shùn )之(zhī )知(zhī )君(jūn )子(zǐ )也(yě )。”

陈(chén )立(lì )义(yì )疏(shū )引(yǐn )《经(jīng )传(chuán )释(shì )词(cí )》:“末(mò ),盖(gài )发(fā )声(shēng )。末(mò )不(bú )亦(yì ),不(bú )亦(yì )也(yě )。”

28.语(yǔ )气(qì )词(cí )。用(yòng )在(zài )句(jù )末(mò )表(biǎo )示(shì )疑(yí )问(wèn )。

元(yuán )无(wú )名(míng )氏(shì )《黄(huáng )花(huā )峪(yù )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“兀(wū )那(nà )卖(mài )酒(jiǔ )的(de ),有(yǒu )酒(jiǔ )末(mò )?”

29.语(yǔ )气(qì )词(cí )。用(yòng )在(zài )句(jù )中(zhōng ),表(biǎo )示(shì )停(tíng )顿(dùn ),有(yǒu )点(diǎn )出(chū )下(xià )面(miàn )话(huà )题(tí )的(de )作(zuò )用(yòng )。

茅(máo )盾(dùn )《故(gù )乡(xiāng )杂(zá )记(jì )》二(èr ):“上(shàng )海(hǎi )北(běi )头(tóu ),横(héng )直(zhí )是(shì )烧(shāo )光(guāng )末(mò ),要(yào )打(dǎ )就(jiù )在(zài )北(běi )头(tóu )打(dǎ )!”张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《包(bāo )氏(shì )父(fù )子(zǐ )》:“不(bú )作(zuò )兴(xìng )过(guò )年(nián )末(mò ),这(zhè )是(shì )新(xīn )派(pài ),这(zhè )是(shì )……。”

30.语(yǔ )气(qì )词(cí )。用(yòng )作(zuò )歌(gē )曲(qǔ )中(zhōng )的(de )衬(chèn )字(zì )。

元(yuán )张(zhāng )可(kě )久(jiǔ )《寨(zhài )儿(ér )令(lìng )·闺(guī )思(sī )》曲(qǔ ):“噤(jìn )末(mò )声(shēng )离(lí )绣(xiù )床(chuáng ),蹑(niè )着(zhe )脚(jiǎo )步(bù )迴(huí )廊(láng )。”

刘(liú )半(bàn )农(nóng )《第(dì )二(èr )歌(gē )(劳(láo )工(gōng )的(de )歌(gē ))》:“人(rén )家(jiā )说(shuō )磨(mó )豆(dòu )腐(fǔ )朋(péng )友(yǒu )苦(kǔ )连(lián )天(tiān ),我(wǒ )豆(dòu )腐(fǔ )末(mò )也(yě )勤(qín )勤(qín )恳(kěn )恳(kěn )磨(mó )过(guò )十(shí )来(lái )年(nián )。”

31.语(yǔ )气(qì )词(cí )。用(yòng )作(zuò )词(cí )的(de )后(hòu )缀(zhuì )。

元(yuán )杨(yáng )梓(zǐ )《霍(huò )光(guāng )鬼(guǐ )谏(jiàn )》第(dì )二(èr )摺(zhé ):“问(wèn )甚(shèn )末(mò )父(fù )子(zǐ )情(qíng )肠(cháng ),险(xiǎn )失(shī )了(le )君(jūn )臣(chén )体(tǐ )面(miàn )。”

李(lǐ )广(guǎng )田(tián )《山(shān )水(shuǐ )》:“他(tā )们(men )猜(cāi )想(xiǎng )那(nà )块(kuài )石(shí )头(tóu )的(de )来(lái )源(yuán )……为(wéi )几(jǐ )千(qiān )万(wàn )年(nián )的(de )山(shān )水(shuǐ )所(suǒ )冲(chōng )洗(xǐ ),于(yú )是(shì )变(biàn )得(dé )这(zhè )末(mò )滑(huá ),这(zhè )末(mò )圆(yuán ),又(yòu )这(zhè )末(mò )好(hǎo )看(kàn )。”

何(hé )士(shì )光(guāng )《草(cǎo )青(qīng )青(qīng )》:“那(nà )末(mò ),这(zhè )是(shì )开(kāi )大(dà )会(huì )。分(fèn )组(zǔ )会(huì ),或(huò )者(zhě )早(zǎo )饭(fàn )或(huò )晚(wǎn )饭(fàn )的(de )时(shí )候(hòu )到(dào )了(le )。”

32.副(fù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )禁(jìn )戒(jiè )。相(xiàng )当(dāng )于(yú )“不(bú )要(yào )”。

《礼(lǐ )记(jì )·文(wén )王(wáng )世(shì )子(zǐ )》:“食(shí )下(xià ),问(wèn )所(suǒ )膳(shàn ),命(mìng )膳(shàn )宰(zǎi )曰(yuē ):‘末(mò )有(yǒu )原(yuán )。’”郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“勿(wù )有(yǒu )所(suǒ )再(zài )进(jìn )。为(wéi )其(qí )失(shī )饪(rèn ),臭(chòu )味(wèi )恶(è )也(yě )。”

33.副(fù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )否(fǒu )定(dìng )。相(xiàng )当(dāng )于(yú )“未(wèi )”、“没(méi )有(yǒu )”、“不(bú )”。

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )下(xià )》:“其(qí )变(biàn )而(ér )之(zhī )吉(jí )祭(jì )也(yě ),比(bǐ )至(zhì )于(yú )祔(fù ),必(bì )于(yú )是(shì )日(rì )接(jiē ),不(bú )忍(rěn )一(yī )日(rì )末(mò )有(yǒu )所(suǒ )归(guī )也(yě )。”

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )六(liù )年(nián )》:“吾(wú )与(yǔ )郑(zhèng )人(rén )则(zé )曷(hé )为(wéi )末(mò )有(yǒu )成(chéng )?”

《墨(mò )子(zǐ )·公(gōng )孟(mèng )》:“鲁(lǔ )有(yǒu )昆(kūn )弟(dì )五(wǔ )人(rén )者(zhě ),其(qí )父(fù )死(sǐ )。其(qí )长(zhǎng )子(zǐ )嗜(shì )酒(jiǔ )而(ér )不(bú )葬(zàng )。其(qí )四(sì )弟(dì )曰(yuē ):‘子(zǐ )与(yǔ )我(wǒ )葬(zàng ),当(dāng )为(wéi )子(zǐ )沽(gū )酒(jiǔ )。’……已(yǐ )葬(zàng ),而(ér )责(zé )酒(jiǔ )于(yú )其(qí )四(sì )弟(dì )。四(sì )弟(dì )曰(yuē ):‘吾(wú )末(mò )与(yǔ )子(zǐ )酒(jiǔ )矣(yǐ )。’”

阅读:2852

●末(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库