孝宗绍统同道冠德昭功哲文神武明圣成孝皇帝淳熙十五年(金大定二十八年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪一百五十一 > 《孝宗绍统同道冠德昭功哲文神武明圣成孝皇帝淳熙十五年(金大定二十八年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),戊(wù )戌(xū ),开(kāi )议(yì )事(shì )堂(táng ),以(yǐ )内(nèi )东(dōng )门(mén )司(sī )改(gǎi )充(chōng )。命(mìng )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )隔(gé )日(rì )与(yǔ )宰(zǎi )执(zhí )相(xiàng )见(jiàn )议(yì )事(shì ),如(rú )有(yǒu )差(chà )擢(zhuó ),在(zài )内(nèi )馆(guǎn )职(zhí )、在(zài )外(wài )部(bù )刺(cì )史(shǐ )以(yǐ )上(shàng ),乃(nǎi )以(yǐ )闻(wén )。

先(xiān )是(shì )林(lín )栗(lì )言(yán ):“谏(jiàn )诤(zhèng )之(zhī )官(guān ),尚(shàng )有(yǒu )阙(què )员(yuán )。居(jū )其(qí )官(guān )者(zhě ),往(wǎng )往(wǎng )分(fèn )行(háng )御(yù )史(shǐ )之(zhī )事(shì ),至(zhì )于(yú )箴(zhēn )规(guī )阙(què )失(shī ),寂(jì )无(wú )闻(wén )焉(yān )。乞(qǐ )亲(qīn )擢(zhuó )端(duān )方(fāng )质(zhì )直(zhí )、言(yán )行(háng )相(xiàng )副(fù )、堪(kān )充(chōng )补(bǔ )阙(què )拾(shí )遗(yí )者(zhě ),召(zhào )见(jiàn )而(ér )命(mìng )之(zhī ),以(yǐ )遗(yí )补(bǔ )为(wéi )名(míng ),不(bú )任(rèn )纠(jiū )劾(hé )之(zhī )职(zhí )。”帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )每(měi )欲(yù )增(zēng )置(zhì )谏(jiàn )员(yuán ),但(dàn )以(yǐ )言(yán )官(guān )多(duō )任(rèn )意(yì )论(lùn )人(rén )。向(xiàng )者(zhě )初(chū )除(chú )台(tái )谏(jiàn ),人(rén )已(yǐ )预(yù )知(zhī )必(bì )论(lùn )其(qí )人(rén ),既(jì )而(ér )果(guǒ )然(rán )。若(ruò )谏(jiàn )官(guān )止(zhǐ )于(yú )规(guī )朕(zhèn )过(guò )举(jǔ ),朝(cháo )廷(tíng )阙(què )政(zhèng ),诚(chéng )合(hé )古(gǔ )人(rén )设(shè )官(guān )之(zhī )意(yì )。卿(qīng )等(děng )更(gèng )考(kǎo )求(qiú )前(qián )代(dài )兴(xìng )置(zhì )本(běn )末(mò )以(yǐ )闻(wén )。”王(wáng )淮(huái )等(děng )以(yǐ )《唐(táng )六(liù )典(diǎn )》所(suǒ )载(zǎi )与(yǔ )旧(jiù )制(zhì )进(jìn )呈(chéng ),帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )乐(lè )闻(wén )阙(què )失(shī ),若(ruò )谏(jiàn )官(guān )专(zhuān )规(guī )正(zhèng )人(rén )主(zhǔ ),不(bú )事(shì )抨(pēng )弹(dàn ),虽(suī )增(zēng )十(shí )员(yuán )亦(yì )可(kě )。”辛(xīn )丑(chǒu ),诏(zhào )复(fù )置(zhì )左(zuǒ )右(yòu )补(bǔ )阙(què )、拾(shí )遗(yí )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),金(jīn )遣(qiǎn )宣(xuān )徽(huī )使(shǐ )富(fù )察(chá )克(kè )忠(zhōng )为(wéi )宋(sòng )员(yuán )祭(jì )使(shǐ )。

甲(jiǎ )辰(chén ),金(jīn )主(zhǔ )如(rú )春(chūn )水(shuǐ )。

乙(yǐ )巳(sì ),帝(dì )谕(yù )宰(zǎi )臣(chén )曰(yuē ):“皇(huáng )太(tài )子(zǐ )参(cān )决(jué )未(wèi )久(jiǔ ),已(yǐ )自(zì )谙(ān )知(zhī )外(wài )方(fāng )物(wù )情(qíng )。自(zì )今(jīn )每(měi )遇(yù )殿(diàn )朝(cháo ),令(lìng )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )侍(shì )立(lì )。”

于(yú )是(shì )太(tài )常(cháng )少(shǎo )卿(qīng )兼(jiān )左(zuǒ )谕(yù )德(dé )尤(yóu )袤(mào )言(yán )于(yú )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“大(dà )权(quán )所(suǒ )在(zài ),天(tiān )下(xià )所(suǒ )争(zhēng )趋(qū ),甚(shèn )可(kě )惧(jù )也(yě )。愿(yuàn )殿(diàn )下(xià )事(shì )无(wú )大(dà )小(xiǎo ),一(yī )取(qǔ )上(shàng )旨(zhǐ )而(ér )后(hòu )行(háng );情(qíng )无(wú )厚(hòu )薄(báo ),一(yī )付(fù )众(zhòng )议(yì )而(ér )后(hòu )定(dìng )。”又(yòu )曰(yuē ):“利(lì )害(hài )之(zhī )端(duān ),常(cháng )伏(fú )于(yú )思(sī )虑(lǜ )之(zhī )所(suǒ )不(bú )到(dào );疑(yí )间(jiān )之(zhī )萌(méng ),常(cháng )阙(què )于(yú )堤(dī )防(fáng )之(zhī )所(suǒ )不(bú )及(jí )。储(chǔ )副(fù )之(zhī )位(wèi ),止(zhǐ )于(yú )侍(shì )膳(shàn )问(wèn )安(ān ),不(bú )交(jiāo )外(wài )事(shì )。抚(fǔ )军(jūn )监(jiān )国(guó ),自(zì )汉(hàn )至(zhì )今(jīn ),多(duō )出(chū )权(quán )宜(yí ),事(shì )权(quán )不(bú )一(yī ),动(dòng )有(yǒu )触(chù )碍(ài )。请(qǐng )俟(sì )祔(fù )庙(miào )之(zhī )后(hòu ),便(biàn )行(háng )恳(kěn )辞(cí ),以(yǐ )昭(zhāo )殿(diàn )下(xià )之(zhī )令(lìng )德(dé )。”寻(xún )以(yǐ )胡(hú )晋(jìn )臣(chén )兼(jiān )谕(yù )德(dé ),郑(zhèng )侨(qiáo )兼(jiān )侍(shì )读(dú ),罗(luó )点(diǎn )兼(jiān )侍(shì )讲(jiǎng )。

户(hù )部(bù )申(shēn )会(huì )庆(qìng )节(jiē )诸(zhū )州(zhōu )军(jūn )合(hé )有(yǒu )进(jìn )奏(zòu ),帝(dì )谕(yù )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“朕(zhèn )与(yǔ )免(miǎn )二(èr )年(nián ),如(rú )何(hé )?”王(wáng )淮(huái )言(yán )此(cǐ )系(xì )属(shǔ )户(hù )部(bù )岁(suì )计(jì ),帝(dì )曰(yuē ):“可(kě )用(yòng )封(fēng )桩(zhuāng )库(kù )钱(qián )拨(bō )还(hái )户(hù )部(bù ),自(zì )十(shí )七(qī )年(nián )为(wéi )始(shǐ ),依(yī )格(gé )进(jìn )奉(fèng )。如(rú )诸(zhū )路(lù )循(xún )例(lì )科(kē )敛(liǎn )充(chōng )它(tā )用(yòng ),御(yù )史(shǐ )台(tái )觉(jiào )察(chá )弹(dàn )奏(zòu )”。

辛(xīn )亥(hài ),方(fāng )有(yǒu )开(kāi )请(qǐng )措(cuò )置(zhì )屯(tún )田(tián ),帝(dì )谕(yù )施(shī )师(shī )点(diǎn )等(děng )曰(yuē ):“二(èr )十(shí )馀(yú )年(nián )不(bú )用(yòng )兵(bīng ),一(yī )旦(dàn )使(shǐ )之(zhī )屯(tún )田(tián ),其(qí )乐(lè )从(cóng )乎(hū )?”师(shī )点(diǎn )对(duì )曰(yuē ):“军(jūn )兵(bīng )久(jiǔ )佚(yì ),初(chū )令(lìng )服(fú )田(tián ),必(bì )以(yǐ )为(wéi )劳(láo )。才(cái )过(guò )一(yī )二(èr )年(nián ),得(dé )其(qí )利(lì ),则(zé )乐(lè )矣(yǐ )。”帝(dì )曰(yuē ):“事(shì )须(xū )乐(lè )从(cóng ),卿(qīng )等(děng )更(gèng )可(kě )询(xún )访(fǎng )。”师(shī )点(diǎn )曰(yuē ):“屯(tún )田(tián )本(běn )意(yì ),非(fēi )止(zhǐ )积(jī )谷(gǔ ),盖(gài )欲(yù )诸(zhū )军(jūn )布(bù )在(zài )边(biān )陲(chuí ),缓(huǎn )急(jí )有(yǒu )以(yǐ )为(wéi )用(yòng )。”帝(dì )曰(yuē ):“此(cǐ )乃(nǎi )寓(yù )兵(bīng )于(yú )农(nóng )之(zhī )意(yì )。”

庚(gēng )申(shēn ),知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )施(shī )师(shī )点(diǎn )罢(bà )。

师(shī )点(diǎn )每(měi )谓(wèi )诸(zhū )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )生(shēng )平(píng )任(rèn )官(guān ),皆(jiē )任(rèn )其(qí )升(shēng )沈(shěn ),未(wèi )尝(cháng )附(fù )丽(lì )求(qiú )进(jìn ),独(dú )人(rén )主(zhǔ )知(zhī )之(zhī ),遂(suí )至(zhì )显(xiǎn )用(yòng )。夫(fū )人(rén )穷(qióng )达(dá )有(yǒu )命(mìng ),不(bú )在(zài )巧(qiǎo )图(tú ),惟(wéi )忠(zhōng )孝(xiào )乃(nǎi )吾(wú )事(shì )也(yě )。”

甲(jiǎ )子(zǐ ),以(yǐ )黄(huáng )洽(qià )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì ),吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )萧(xiāo )燧(suì )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。

二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),金(jīn )主(zhǔ )还(hái )都(dōu )。

丁(dīng )丑(chǒu ),礼(lǐ )部(bù )郎(láng )郑(zhèng )侨(qiáo )言(yán ):“淮(huái )东(dōng )盐(yán )场(chǎng )开(kāi )垦(kěn ),自(zì )淳(chún )熙(xī )四(sì )年(nián )以(yǐ )来(lái ),按(àn )其(qí )所(suǒ )耕(gēng )之(zhī )地(dì ),履(lǚ )亩(mǔ )而(ér )税(shuì )之(zhī ),十(shí )取(qǔ )其(qí )五(wǔ ),名(míng )曰(yuē )‘子(zǐ )斗(dòu )’,价(jià )钱(qián )悉(xī )归(guī )公(gōng )库(kù ),岁(suì )约(yuē )可(kě )得(dé )二(èr )万(wàn )缗(mín )。缘(yuán )此(cǐ )亭(tíng )户(hù )肆(sì )意(yì )开(kāi )耕(gēng ),遂(suí )致(zhì )柴(chái )薪(xīn )减(jiǎn )少(shǎo ),妨(fáng )废(fèi )盐(yán )业(yè )。臣(chén )昨(zuó )任(rèn )提(tí )举(jǔ )日(rì ),尝(cháng )罢(bà )收(shōu )子(zǐ )斗(dòu )钱(qián ),禁(jìn )约(yuē )亭(tíng )民(mín ),将(jiāng )已(yǐ )耕(gēng )地(dì )不(bú )得(dé )布(bù )种(zhǒng )。今(jīn )已(yǐ )连(lián )年(nián ),恐(kǒng )禁(jìn )戢(jí )不(bú )谨(jǐn ),此(cǐ )弊(bì )复(fù )兴(xìng ),请(qǐng )令(lìng )监(jiān )司(sī )觉(jiào )察(chá )。”从(cóng )之(zhī )。

庚(gēng )辰(chén ),赵(zhào )汝(rǔ )愚(yú )、李(lǐ )大(dà )正(zhèng )奏(zòu )黎(lí )州(zhōu )买(mǎi )马(mǎ ),乞(qǐ )照(zhào )旧(jiù )法(fǎ ),不(bú )拘(jū )尺(chǐ )寸(cùn ),帝(dì )问(wèn )枢(shū )密(mì )院(yuàn )曰(yuē ):“所(suǒ )引(yǐn )旧(jiù )法(fǎ ),是(shì )绍(shào )兴(xìng )间(jiān )旧(jiù )法(fǎ ),或(huò )京(jīng )师(shī )旧(jiù )法(fǎ )?”黄(huáng )洽(qià )曰(yuē ):“系(xì )祖(zǔ )宗(zōng )时(shí )旧(jiù )法(fǎ )。”帝(dì )曰(yuē ):“祖(zǔ )宗(zōng )时(shí )有(yǒu )西(xī )北(běi )马(mǎ )可(kě )用(yòng ),黎(lí )马(mǎ )止(zhǐ )是(shì )羁(jī )縻(mí ),今(jīn )则(zé )黎(lí )民(mín )分(fèn )作(zuò )战(zhàn )马(mǎ ),不(bú )可(kě )不(bú )及(jí )格(gé )尺(chǐ )也(yě )。”

丁(dīng )亥(hài ),金(jīn )吊(diào )祭(jì )使(shǐ )富(fù )察(chá )克(kè )忠(zhōng )行(háng )礼(lǐ )于(yú )德(dé )寿(shòu )殿(diàn ),次(cì )见(jiàn )帝(dì )于(yú )东(dōng )楹(yíng )之(zhī )素(sù )幄(wò )。

癸(guǐ )巳(sì ),颜(yán )师(shī )鲁(lǔ )等(děng )自(zì )金(jīn )廷(tíng )辞(cí )归(guī ),金(jīn )主(zhǔ )以(yǐ )遗(yí )留(liú )物(wù )中(zhōng )玉(yù )器(qì )五(wǔ )、玻(bō )璃(lí )器(qì )二(èr )十(shí )及(jí )弓(gōng )剑(jiàn )之(zhī )属(shǔ )使(shǐ )持(chí )归(guī ),曰(yuē ):“此(cǐ )皆(jiē )尔(ěr )国(guó )前(qián )主(zhǔ )珍(zhēn )玩(wán )之(zhī )物(wù ),所(suǒ )宜(yí )宝(bǎo )藏(cáng ),以(yǐ )无(wú )忘(wàng )追(zhuī )慕(mù ),今(jīn )受(shòu )之(zhī ),义(yì )有(yǒu )不(bú )忍(rěn )也(yě )。”

遣(qiǎn )京(jīng )镗(táng )等(děng )使(shǐ )金(jīn )报(bào )谢(xiè )。

三(sān )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu )朔(shuò ),金(jīn )主(zhǔ )万(wàn )春(chūn )节(jiē ),宴(yàn )群(qún )臣(chén )于(yú )神(shén )龙(lóng )殿(diàn ),诸(zhū )王(wáng )、公(gōng )主(zhǔ )以(yǐ )次(cì )奉(fèng )觞(shāng )上(shàng )寿(shòu )。金(jīn )主(zhǔ )欢(huān )甚(shèn ),以(yǐ )本(běn )国(guó )音(yīn )自(zì )度(dù )曲(qǔ ),言(yán )临(lín )御(yù )久(jiǔ ),春(chūn )秋(qiū )高(gāo ),渺(miǎo )然(rán )思(sī )国(guó )家(jiā )基(jī )绪(xù )之(zhī )重(zhòng ),万(wàn )世(shì )无(wú )穷(qióng )之(zhī )托(tuō ),以(yǐ )戒(jiè )太(tài )孙(sūn )当(dāng )修(xiū )身(shēn )养(yǎng )德(dé ),善(shàn )于(yú )持(chí )守(shǒu ),及(jí )命(mìng )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )图(tú )克(kè )坦(tǎn )克(kè )宁(níng )尽(jìn )忠(zhōng )辅(fǔ )导(dǎo )之(zhī )意(yì )。于(yú )是(shì )金(jīn )主(zhǔ )自(zì )歌(gē )之(zhī ),太(tài )孙(sūn )与(yǔ )克(kè )宁(níng )和(hé )之(zhī ),极(jí )欢(huān )而(ér )罢(bà )。

庚(gēng )子(zǐ ),王(wáng )淮(huái )等(děng )上(shàng )太(tài )上(shàng )皇(huáng )谥(shì )曰(yuē )圣(shèng )神(shén )武(wǔ )文(wén )宪(xiàn )孝(xiào )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )高(gāo )宗(zōng )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),用(yòng )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )洪(hóng )迈(mài )议(yì ),以(yǐ )吕(lǚ )颐(yí )浩(hào )、赵(zhào )鼎(dǐng )、韩(hán )世(shì )忠(zhōng )、张(zhāng )俊(jùn )配(pèi )飨(xiǎng )高(gāo )宗(zōng )庙(miào )廷(tíng )。

时(shí )论(lùn )有(yǒu )以(yǐ )张(zhāng )浚(xùn )大(dà )类(lèi )汉(hàn )诸(zhū )葛(gě )亮(liàng ),亦(yì )宜(yí )预(yù )列(liè )。迈(mài )谓(wèi ):“亮(liàng )斩(zhǎn )马(mǎ )谡(sù ),已(yǐ )为(wéi )失(shī )计(jì )。浚(xùn )袭(xí )其(qí )事(shì )斩(zhǎn )曲(qǔ )端(duān ),几(jǐ )于(yú )自(zì )坏(huài )万(wàn )里(lǐ )长(zhǎng )城(chéng )。至(zhì )于(yú )诈(zhà )张(zhāng )端(duān )旗(qí ),尤(yóu )为(wéi )拙(zhuō )谋(móu ),徒(tú )足(zú )以(yǐ )召(zhào )敌(dí )人(rén )之(zhī )笑(xiào ),沮(jǔ )我(wǒ )师(shī )之(zhī )气(qì )。”帝(dì )是(shì )其(qí )议(yì )。吏(lì )部(bù )侍(shì )郎(láng )章(zhāng )森(sēn )乞(qǐ )用(yòng )岳(yuè )飞(fēi )及(jí )浚(xùn ),秘(mì )书(shū )少(shǎo )监(jiān )杨(yáng )万(wàn )里(lǐ )乞(qǐ )用(yòng )浚(xùn ),皆(jiē )不(bú )报(bào )。

辛(xīn )酉(yǒu ),枢(shū )密(mì )院(yuàn )言(yán ):“绍(shào )兴(xìng )初(chū ),吴(wú )玠(jiè )、杨(yáng )政(zhèng )画(huà )蜀(shǔ )、汉(hàn )之(zhī )地(dì )以(yǐ )守(shǒu ),自(zì )散(sàn )关(guān )以(yǐ )西(xī )付(fù )之(zhī )玠(jiè ),梁(liáng )、洋(yáng )付(fù )之(zhī )政(zhèng )。蜀(shǔ )中(zhōng )诸(zhū )边(biān ),散(sàn )关(guān )为(wéi )重(zhòng )。愿(yuàn )与(yǔ )二(èr )三(sān )大(dà )臣(chén )讲(jiǎng )求(qiú )蜀(shǔ )中(zhōng )守(shǒu )边(biān )旧(jiù )迹(jì ),令(lìng )制(zhì )置(zhì )司(sī )同(tóng )都(dōu )统(tǒng )司(sī )公(gōng )共(gòng )相(xiàng )度(dù )经(jīng )久(jiǔ )利(lì )便(biàn )。据(jù )兴(xìng )元(yuán )都(dōu )统(tǒng )制(zhì )彭(péng )杲(gǎo )申(shēn ),大(dà )散(sàn )关(guān )边(biān )面(miàn ),系(xì )凤(fèng )州(zhōu )地(dì )界(jiè ),隶(lì )西(xī )路(lù )安(ān )抚(fǔ )所(suǒ )管(guǎn ),淳(chún )熙(xī )二(èr )年(nián ),凤(fèng )州(zhōu )改(gǎi )隶(lì )兴(xìng )元(yuán )。窃(qiè )以(yǐ )大(dà )散(sàn )关(guān )系(xì )对(duì )境(jìng )冲(chōng )要(yào ),最(zuì )为(wéi )重(zhòng )害(hài ),兼(jiān )缘(yuán )凤(fèng )州(zhōu )郡(jùn )事(shì )见(jiàn )系(xì )文(wén )官(guān ),即(jí )无(wú )屯(tún )守(shǒu )之(zhī )兵(bīng ),各(gè )无(wú )统(tǒng )领(lǐng ),亦(yì )非(fēi )本(běn )司(sī )号(hào )令(lìng )所(suǒ )及(jí ),缓(huǎn )急(jí )之(zhī )际(jì ),议(yì )论(lùn )不(bú )合(hé ),或(huò )有(yǒu )乖(guāi )违(wéi ),即(jí )误(wù )国(guó )事(shì )。请(qǐng )将(jiāng )本(běn )州(zhōu )知(zhī )州(zhōu )令(lìng )本(běn )司(sī )选(xuǎn )择(zé )奏(zòu )辟(pì ),弹(dàn )压(yā )戍(shù )兵(bīng )。”诏(zhào ):“彭(péng )杲(gǎo )于(yú )统(tǒng )制(zhì )官(guān )精(jīng )选(xuǎn )练(liàn )于(yú )边(biān )防(fáng )、民(mín )政(zhèng )之(zhī )人(rén ),具(jù )名(míng )闻(wén )奏(zòu )。”

丙(bǐng )寅(yín ),权(quán )攒(zǎn )高(gāo )宗(zōng )于(yú )永(yǒng )思(sī )陵(líng ),改(gǎi )谥(shì )懿(yì )节(jiē )皇(huáng )后(hòu )曰(yuē )宪(xiàn )节(jiē )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),帝(dì )亲(qīn )行(háng )奉(fèng )迎(yíng )虞(yú )主(zhǔ )之(zhī )礼(lǐ )。自(zì )是(shì )七(qī )虞(yú )、八(bā )虞(yú )、九(jiǔ )虞(yú )、卒(zú )哭(kū )、奉(fèng )辞(cí )皆(jiē )如(rú )之(zhī )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),金(jīn )增(zēng )外(wài )任(rèn )小(xiǎo )官(guān )及(jí )繁(fán )难(nán )局(jú )分(fèn )承(chéng )应(yīng )人(rén )俸(fèng )。

杨(yáng )万(wàn )里(lǐ )以(yǐ )洪(hóng )迈(mài )驳(bó )张(zhāng )浚(xùn )配(pèi )飨(xiǎng ),斥(chì )其(qí )欺(qī )专(zhuān ),礼(lǐ )官(guān )尤(yóu )袤(mào )等(děng )请(qǐng )诏(zhào )群(qún )臣(chén )再(zài )集(jí )议(yì )。帝(dì )谕(yù )大(dà )臣(chén )曰(yuē ):“吕(lǚ )颐(yí )浩(hào )等(děng )配(pèi )享(xiǎng ),正(zhèng )合(hé )公(gōng )论(lùn ),更(gèng )不(bú )须(xū )议(yì )。洪(hóng )迈(mài )固(gù )轻(qīng )率(lǜ ),杨(yáng )万(wàn )里(lǐ )亦(yì )未(wèi )免(miǎn )浮(fú )薄(báo )。”于(yú )是(shì )二(èr )人(rén )皆(jiē )求(qiú )去(qù ),迈(mài )守(shǒu )镇(zhèn )江(jiāng ),万(wàn )里(lǐ )守(shǒu )高(gāo )安(ān )。

丁(dīng )丑(chǒu ),金(jīn )以(yǐ )陕(shǎn )西(xī )统(tǒng )军(jūn )使(shǐ )富(fù )珠(zhū )哩(lǐ )鄂(è )尔(ěr )罕(hǎn )为(wéi )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。

癸(guǐ )未(wèi ),金(jīn )建(jiàn )女(nǚ )真(zhēn )太(tài )学(xué )。

丙(bǐng )戌(xū ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )昨(zuó )降(jiàng )指(zhǐ )挥(huī ),欲(yù )衰(shuāi )捴(zǒng )三(sān )年(nián ),群(qún )臣(chén )屡(lǚ )请(qǐng )御(yù )殿(diàn )易(yì )服(fú ),故(gù )以(yǐ )布(bù )素(sù )视(shì )事(shì )内(nèi )殿(diàn )。虽(suī )有(yǒu )俟(sì )过(guò )祔(fù )庙(miào )勉(miǎn )从(cóng )所(suǒ )请(qǐng )之(zhī )诏(zhào ),然(rán )稽(jī )诸(zhū )礼(lǐ )典(diǎn ),心(xīn )实(shí )未(wèi )安(ān ),行(háng )之(zhī )终(zhōng )制(zhì ),乃(nǎi )为(wéi )近(jìn )古(gǔ )。宜(yí )体(tǐ )至(zhì )意(yì ),勿(wù )复(fù )有(yǒu )请(qǐng )。”于(yú )是(shì )大(dà )臣(chén )乃(nǎi )不(bú )敢(gǎn )言(yán )。

是(shì )时(shí )执(zhí )政(zhèng )近(jìn )臣(chén )皆(jiē )主(zhǔ )易(yì )月(yuè )之(zhī )议(yì ),谏(jiàn )官(guān )谢(xiè )谔(è )、礼(lǐ )官(guān )尤(yóu )袤(mào )知(zhī )其(qí )非(fēi )而(ér )不(bú )能(néng )争(zhēng )。惟(wéi )敕(chì )令(lìng )所(suǒ )删(shān )定(dìng )官(guān )沈(shěn )清(qīng )臣(chén )尝(cháng )上(shàng )书(shū )赞(zàn )帝(dì )之(zhī )决(jué ),且(qiě )言(yán ):“将(jiāng )来(lái )祔(fù )毕(bì )日(rì ),乞(qǐ )预(yù )将(jiāng )御(yù )笔(bǐ ),截(jié )然(rán )示(shì )以(yǐ )终(zhōng )丧(sàng )之(zhī )志(zhì ),杜(dù )绝(jué )朝(cháo )臣(chén )来(lái )章(zhāng ),勿(wù )令(lìng )再(zài )有(yǒu )奏(zòu )请(qǐng ),力(lì )全(quán )圣(shèng )孝(xiào ),以(yǐ )示(shì )百(bǎi )官(guān ),以(yǐ )型(xíng )四(sì )海(hǎi )。”帝(dì )颇(pō )纳(nà )用(yòng )。

陈(chén )亮(liàng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“高(gāo )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )于(yú )金(jīn )有(yǒu )父(fù )兄(xiōng )之(zhī )仇(chóu ),生(shēng )不(bú )能(néng )以(yǐ )报(bào )之(zhī ),则(zé )殁(mò )必(bì )有(yǒu )望(wàng )于(yú )子(zǐ )孙(sūn ),何(hé )忍(rěn )以(yǐ )升(shēng )遐(xiá )之(zhī )哀(āi )告(gào )之(zhī )仇(chóu )哉(zāi )!遗(yí )留(liú )、报(bào )谢(xiè )三(sān )使(shǐ )继(jì )发(fā ),而(ér )金(jīn )人(rén )仅(jǐn )以(yǐ )一(yī )使(shǐ ),如(rú )临(lín )小(xiǎo )邦(bāng )。义(yì )士(shì )仁(rén )人(rén ),痛(tòng )切(qiē )心(xīn )骨(gǔ ),岂(qǐ )陛(bì )下(xià )之(zhī )圣(shèng )明(míng )智(zhì )勇(yǒng )而(ér )能(néng )忍(rěn )之(zhī )乎(hū )?意(yì )者(zhě )执(zhí )事(shì )之(zhī )臣(chén ),忧(yōu )畏(wèi )万(wàn )端(duān ),有(yǒu )以(yǐ )误(wù )陛(bì )下(xià )也(yě )?”疏(shū )万(wàn )数(shù )千(qiān )言(yán ),大(dà )略(luè )欲(yù )激(jī )帝(dì )恢(huī )复(fù )。时(shí )帝(dì )已(yǐ )将(jiāng )内(nèi )禅(chán ),由(yóu )是(shì )在(zài )廷(tíng )交(jiāo )怒(nù ),以(yǐ )亮(liàng )为(wéi )狂(kuáng )怪(guài )。

五(wǔ )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn )朔(shuò ),宰(zǎi )臣(chén )进(jìn )请(qǐng )司(sī )谏(jiàn )之(zhī )差(chà )遣(qiǎn ),帝(dì )曰(yuē ):“司(sī )谏(jiàn )之(zhī )差(chà ),恐(kǒng )是(shì )初(chū )官(guān ),不(bú )当(dāng )放(fàng )行(háng )。”顾(gù )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“切(qiē )不(bú )可(kě )启(qǐ )此(cǐ )侥(yáo )幸(xìng )之(zhī )门(mén )。”太(tài )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“侥(yáo )幸(xìng )之(zhī )门(mén ),启(qǐ )之(zhī )则(zé )便(biàn )有(yǒu )攀(pān )援(yuán )源(yuán )源(yuán )而(ér )来(lái ),诚(chéng )不(bú )可(kě )启(qǐ )。”

己(jǐ )亥(hài ),左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )王(wáng )淮(huái )罢(bà ),以(yǐ )左(zuǒ )补(bǔ )阙(què )薛(xuē )叔(shū )似(sì )论(lùn )之(zhī )也(yě )。帝(dì )旋(xuán )谕(yù )叔(shū )似(sì )曰(yuē ):“卿(qīng )等(děng )官(guān )以(yǐ )拾(shí )遗(yí )、补(bǔ )阙(què )为(wéi )名(míng ),不(bú )任(rèn )纠(jiū )劾(hé )。今(jīn )所(suǒ )奏(zòu )乃(nǎi )类(lèi )弹(dàn )击(jī ),甚(shèn )非(fēi )设(shè )官(guān )命(mìng )名(míng )之(zhī )意(yì ),宜(yí )思(sī )自(zì )警(jǐng )。”

丙(bǐng )午(wǔ ),金(jīn )制(zhì ):“诸(zhū )教(jiāo )授(shòu )必(bì )以(yǐ )宿(xiǔ )儒(rú )高(gāo )才(cái )者(zhě )充(chōng ),给(gěi )俸(fèng )与(yǔ )丞(chéng )、簿(bù )等(děng )。”

戊(wù )申(shēn ),京(jīng )镗(táng )等(děng )至(zhì )金(jīn )。故(gù )事(shì ),南(nán )使(shǐ )至(zhì )汴(biàn )京(jīng )则(zé )赐(cì )宴(yàn )。至(zhì )是(shì )镗(táng )请(qǐng )免(miǎn )宴(yàn ),郊(jiāo )劳(láo )使(shǐ )康(kāng )元(yuán )弼(bì )等(děng )不(bú )从(cóng )。镗(táng )谓(wèi )必(bì )不(bú )免(miǎn )宴(yàn ),则(zé )请(qǐng )彻(chè )乐(lè ),遗(yí )之(zhī )书(shū )曰(yuē ):“镗(táng )闻(wén )邻(lín )丧(sàng )者(zhě )舂(chōng )不(bú )相(xiàng ),里(lǐ )殡(bìn )者(zhě )不(bú )巷(xiàng )歌(gē )。今(jīn )镗(táng )衔(xián )命(mìng )而(ér )来(lái ),繄(yī )北(běi )朝(cháo )之(zhī )惠(huì )吊(diào ),是(shì )荷(hé )是(shì )谢(xiè )。北(běi )朝(cháo )勤(qín )其(qí )远(yuǎn )而(ér )悯(mǐn )其(qí )劳(láo ),遣(qiǎn )郊(jiāo )劳(láo )之(zhī ),使(shǐ )勤(qín )式(shì )宴(yàn )之(zhī )仪(yí ),德(dé )莫(mò )厚(hòu )焉(yān )。外(wài )臣(chén )受(shòu )赐(cì ),敢(gǎn )不(bú )重(zhòng )拜(bài )!若(ruò )曰(yuē )而(ér )民(mín )听(tīng )乐(lè ),是(shì )于(yú )圣(shèng )经(jīng )为(wéi )悖(bèi )礼(lǐ ),于(yú )臣(chén )节(jiē )为(wéi )悖(bèi )义(yì ),岂(qǐ )惟(wéi )贻(yí )本(běn )朝(cháo )之(zhī )羞(xiū ),亦(yì )岂(qǐ )昭(zhāo )北(běi )朝(cháo )之(zhī )懿(yì )哉(zāi )!”相(xiàng )持(chí )甚(shèn )久(jiǔ )。镗(táng )即(jí )馆(guǎn ),相(xiàng )礼(lǐ )者(zhě )趣(qù )就(jiù )席(xí ),镗(táng )曰(yuē ):“若(ruò )不(bú )彻(chè )乐(lè ),不(bú )敢(gǎn )即(jí )席(xí )。”金(jīn )人(rén )迫(pò )之(zhī ),镗(táng )弗(fú )为(wéi )动(dòng ),乃(nǎi )帅(shuài )其(qí )属(shǔ )出(chū )馆(guǎn ),甲(jiǎ )士(shì )露(lù )刃(rèn )相(xiàng )向(xiàng ),镗(táng )叱(chì )退(tuì )。已(yǐ )而(ér )金(jīn )主(zhǔ )闻(wén )之(zhī ),叹(tàn )曰(yuē ):“南(nán )朝(cháo )直(zhí )臣(chén )也(yě )。”特(tè )命(mìng )免(miǎn )乐(lè )。自(zì )是(shì )恒(héng )去(qù )乐(lè )而(ér )后(hòu )宴(yàn )。

丁(dīng )巳(sì ),诏(zhào )修(xiū )《高(gāo )宗(zōng )实(shí )录(lù )》。

戊(wù )午(wǔ ),浙(zhè )西(xī )提(tí )举(jǔ )石(shí )起(qǐ )宗(zōng ),言(yán )海(hǎi )盐(yán )芦(lú )沥(lì )场(chǎng )催(cuī )煎(jiān )官(guān )蔡(cài )氵(sān )冀(jì ),裒(póu )敛(liǎn )亭(tíng )户(hù ),不(bú )能(néng )举(jǔ )职(zhí ),乞(qǐ )与(yǔ )岳(yuè )庙(miào ),帝(dì )曰(yuē ):“此(cǐ )须(xū )放(fàng )罢(bà )。”仍(réng )令(lìng )吏(lì )部(bù )契(qì )勘(kān )蔡(cài )氵(sān )冀(jì )得(dé )差(chà )遣(qiǎn )年(nián )月(yuè )之(zhī )侍(shì )郎(láng ),吏(lì )部(bù )言(yán )系(xì )贾(jiǎ )选(xuǎn ),帝(dì )曰(yuē ):“选(xuǎn )已(yǐ )罢(bà ),姑(gū )已(yǐ )之(zhī )。自(zì )后(hòu )吏(lì )部(bù )如(rú )铨(quán )量(liàng )巡(xún )尉(wèi )等(děng )当(dāng )知(zhī )警(jǐng )。”

庚(gēng )申(shēn ),殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )冷(lěng )世(shì )光(guāng )言(yán ):“县(xiàn )令(lìng )亲(qīn )民(mín )之(zhī )选(xuǎn ),昨(zuó )吏(lì )部(bù )措(cuò )置(zhì )被(bèi )案(àn )放(fàng )罢(bà )之(zhī )人(rén ),满(mǎn )半(bàn )年(nián )方(fāng )许(xǔ )参(cān )部(bù ),不(bú )许(xǔ )注(zhù )繁(fán )难(nán )大(dà )县(xiàn ),止(zhǐ )注(zhù )小(xiǎo )县(xiàn )。小(xiǎo )县(xiàn )之(zhī )民(mín )何(hé )罪(zuì )焉(yān )!请(qǐng )令(lìng )吏(lì )部(bù )遵(zūn )守(shǒu )淳(chún )熙(xī )五(wǔ )年(nián )指(zhǐ )挥(huī ),凡(fán )经(jīng )弹(dàn )劾(hé )之(zhī )人(rén ),且(qiě )与(yǔ )祠(cí )禄(lù );知(zhī )县(xiàn )曾(céng )经(jīng )放(fàng )罢(bà ),半(bàn )年(nián )后(hòu )亦(yì )且(qiě )与(yǔ )岳(yuè )庙(miào );两(liǎng )次(cì )作(zuò )县(xiàn ),两(liǎng )经(jīng )罢(bà )黜(chù )者(zhě ),不(bú )得(dé )再(zài )注(zhù )亲(qīn )民(mín )差(chà )遣(qiǎn )。”诏(zhào )吏(lì )部(bù )看(kàn )详(xiáng )措(cuò )置(zhì )。

壬(rén )戌(xū ),始(shǐ )御(yù )后(hòu )殿(diàn )。

敕(chì )令(lìng )所(suǒ )删(shān )定(dìng )官(guān )沈(shěn )清(qīng )臣(chén )言(yán ):“陛(bì )下(xià )临(lín )御(yù )以(yǐ )来(lái ),非(fēi )不(bú )论(lùn )相(xiàng )也(yě ),始(shǐ )也(yě )取(qǔ )之(zhī )故(gù )老(lǎo )重(zhòng )臣(chén ),既(jì )而(ér )取(qǔ )之(zhī )潜(qián )籓(bān )旧(jiù )傅(fù ),或(huò )取(qǔ )之(zhī )词(cí )臣(chén )翰(hàn )墨(mò ),或(huò )取(qǔ )之(zhī )时(shí )望(wàng )名(míng )流(liú ),或(huò )取(qǔ )之(zhī )刑(xíng )法(fǎ )能(néng )吏(lì ),或(huò )取(qǔ )之(zhī )刀(dāo )笔(bǐ )计(jì )臣(chén ),或(huò )取(qǔ )之(zhī )雅(yǎ )重(zhòng )诡(guǐ )异(yì ),或(huò )取(qǔ )之(zhī )行(háng )实(shí )自(zì )将(jiāng ),或(huò )取(qǔ )之(zhī )斥(chì )也(yě )诞(dàn )慢(màn ),或(huò )取(qǔ )之(zhī )谨(jǐn )畏(wèi )柔(róu )懦(nuò ),或(huò )取(qǔ )之(zhī )狡(jiǎo )猾(huá )俗(sú )吏(lì ),或(huò )取(qǔ )之(zhī )句(jù )稽(jī )小(xiǎo )材(cái );间(jiān )有(yǒu )度(dù )量(liàng )沈(shěn )静(jìng )而(ér )经(jīng )画(huà )甚(shèn )浅(qiǎn ),心(xīn )存(cún )社(shè )稷(jì )而(ér )材(cái )术(shù )似(sì )疏(shū ),表(biǎo )里(lǐ )忠(zhōng )谠(dǎng )而(ér )规(guī )制(zhì )良(liáng )狭(xiá )。其(qí )后(hòu )以(yǐ )空(kōng )疏(shū )败(bài ),以(yǐ )鄙(bǐ )猥(wěi )败(bài ),以(yǐ )欺(qī )诞(dàn )败(bài ),以(yǐ )奸(jiān )险(xiǎn )败(bài ),以(yǐ )浮(fú )夸(kuā )败(bài ),以(yǐ )贪(tān )墨(mò )败(bài ),以(yǐ )诡(guǐ )诈(zhà )败(bài ),以(yǐ )委(wěi )靡(mí )败(bài )。若(ruò )此(cǐ )者(zhě ),岂(qǐ )可(kě )谓(wèi )相(xiàng )哉(zāi )?甚(shèn )至(zhì )于(yú )误(wù )国(guó ),有(yǒu )大(dà )可(kě )罪(zuì )者(zhě )。海(hǎi )、泗(sì ),国(guó )家(jiā )之(zhī )故(gù )地(dì )也(yě ),私(sī )主(zhǔ )和(hé )议(yì ),无(wú )故(gù )而(ér )弃(qì )之(zhī )敌(dí )国(guó );骑(qí )兵(bīng ),天(tiān )子(zǐ )之(zhī )宿(xiǔ )卫(wèi )也(yě ),不(bú )能(néng )进(jìn )取(qǔ ),无(wú )故(gù )而(ér )移(yí )之(zhī )金(jīn )陵(líng );汲(jí )引(yǐn )狂(kuáng )诞(dàn )浮(fú )薄(báo )之(zhī )流(liú )以(yǐ )扼(è )塞(sāi )正(zhèng )涂(tú ),擅(shàn )开(kāi )佞(nìng )幸(xìng )权(quán )嬖(bì )之(zhī )门(mén )以(yǐ )自(zì )固(gù )高(gāo )位(wèi )。而(ér )今(jīn )也(yě )犹(yóu )习(xí )前(qián )辙(zhé ),浸(jìn )成(chéng )欺(qī )弊(bì ),国(guó )有(yǒu )变(biàn )故(gù ),略(luè )无(wú )建(jiàn )明(míng ),事(shì )有(yǒu )缓(huǎn )急(jí ),曾(céng )不(bú )知(zhī )任(rèn ),然(rán )则(zé )焉(yān )用(yòng )彼(bǐ )相(xiàng )哉(zāi )!”

礼(lǐ )部(bù )言(yán ):“国(guó )学(xué )进(jìn )士(shì )石(shí )万(wàn )并(bìng )杨(yáng )忠(zhōng )辅(fǔ )指(zhǐ )淳(chún )熙(xī )十(shí )五(wǔ )年(nián )太(tài )史(shǐ )局(jú )所(suǒ )造(zào )历(lì )日(rì )差(chà )忒(tuī )。今(jīn )据(jù )石(shí )万(wàn )等(děng )造(zào )成(chéng )历(lì ),与(yǔ )见(jiàn )行(háng )历(lì )法(fǎ )不(bú )同(tóng ),请(qǐng )以(yǐ )其(qí )年(nián )六(liù )月(yuè )二(èr )日(rì )、十(shí )月(yuè )晦(huì )日(rì )月(yuè )不(bú )应(yīng )见(jiàn )而(ér )见(jiàn )为(wéi )验(yàn )。”诏(zhào )尤(yóu )袤(mào )、宋(sòng )之(zhī )端(duān )监(jiān )视(shì )测(cè )验(yàn )。

先(xiān )是(shì )诏(zhào )省(shěng )减(jiǎn )百(bǎi )司(sī )冗(rǒng )食(shí ),至(zhì )是(shì )共(gòng )裁(cái )减(jiǎn )七(qī )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),从(cóng )吴(wú )澳(ào )之(zhī )奏(zòu )也(yě )。

六(liù )月(yuè ),戊(wù )辰(chén ),给(gěi )事(shì )中(zhōng )郑(zhèng )侨(qiáo )疏(shū )言(yán ):“陛(bì )下(xià )创(chuàng )法(fǎ )立(lì )制(zhì ),犁(lí )然(rán )当(dāng )于(yú )人(rén )心(xīn ),可(kě )万(wàn )世(shì )遵(zūn )行(háng )而(ér )无(wú )弊(bì )者(zhě ),文(wén )臣(chén )出(chū )民(mín )铨(quán )试(shì ),武(wǔ )臣(chén )出(chū )官(guān )呈(chéng )试(shì )是(shì )也(yě )。历(lì )岁(suì )以(yǐ )来(lái ),有(yǒu )司(sī )谨(jǐn )守(shǒu )奉(fèng )行(háng ),偶(ǒu )缘(yuán )淳(chún )熙(xī )十(shí )一(yī )年(nián )有(yǒu )进(jìn )义(yì )副(fù )尉(wèi )何(hé )大(dà )亨(hēng )者(zhě ),以(yǐ )廕(yìn )补(bǔ )出(chū )官(guān ),自(zì )陈(chén )元(yuán )系(xì )效(xiào )用(yòng )人(rén ),乞(qǐ )免(miǎn )呈(chéng )试(shì )参(cān )部(bù ),遂(suí )蒙(méng )特(tè )旨(zhǐ )与(yǔ )免(miǎn )。此(cǐ )弊(bì )一(yī )开(kāi ),递(dì )相(xiàng )攀(pān )援(yuán ),遂(suí )使(shǐ )一(yī )时(shí )特(tè )旨(zhǐ ),直(zhí )作(zuò )永(yǒng )例(lì )。在(zài )法(fǎ ),免(miǎn )呈(chéng )试(shì )者(zhě ),淮(huái )江(jiāng )海(hǎi )战(zhàn )船(chuán )立(lì )功(gōng )补(bǔ )官(guān )之(zhī )人(rén )及(jí )诸(zhū )军(jūn )拣(jiǎn )汰(tài )离(lí )军(jūn )之(zhī )人(rén ),则(zé )法(fǎ )许(xǔ )免(miǎn )呈(chéng )试(shì );即(jí )未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )初(chū )投(tóu )效(xiào )用(yòng ),后(hòu )因(yīn )廕(yìn )补(bǔ )出(chū )官(guān ),与(yǔ )免(miǎn )试(shì )参(cān )部(bù )之(zhī )法(fǎ )也(yě )。若(ruò )曰(yuē )彼(bǐ )尝(cháng )从(cóng )军(jūn ),何(hé )必(bì )呈(chéng )试(shì )!听(tīng )其(qí )展(zhǎn )转(zhuǎn )相(xiàng )承(chéng ),用(yòng )例(lì )废(fèi )法(fǎ ),则(zé )它(tā )日(rì )侥(yáo )幸(xìng )之(zhī )徒(tú ),必(bì )有(yǒu )窜(cuàn )名(míng )冒(mào )籍(jí )于(yú )军(jūn )伍(wǔ )之(zhī )中(zhōng )以(yǐ )为(wéi )免(miǎn )试(shì )张(zhāng )本(běn )者(zhě )。望(wàng )申(shēn )严(yán )此(cǐ )法(fǎ ),将(jiāng )特(tè )免(miǎn )试(shì )指(zhǐ )挥(huī )更(gèng )不(bú )施(shī )行(háng ),仍(réng )诏(zhào )有(yǒu )司(sī )恪(kè )守(shǒu )成(chéng )法(fǎ )。”

帝(dì )以(yǐ )问(wèn )枢(shū )密(mì )院(yuàn ),周(zhōu )必(bì )大(dà )对(duì )曰(yuē ):“旧(jiù )法(fǎ )呈(chéng )试(shì )中(zhōng )方(fāng )得(dé )出(chū )官(guān ),淳(chún )熙(xī )十(shí )年(nián )放(fàng )行(háng )曾(céng )经(jīng )从(cóng )军(jūn )免(miǎn )试(shì )一(yī )两(liǎng )人(rén ),遂(suí )以(yǐ )为(wéi )例(lì )。”帝(dì )曰(yuē ):“郑(zhèng )侨(qiáo )言(yán ):‘既(jì )曾(céng )从(cóng )军(jūn ),自(zì )合(hé )习(xí )熟(shú )武(wǔ )艺(yì ),何(hé )惮(dàn )呈(chéng )试(shì )!如(rú )不(bú )能(néng )呈(chéng )试(shì ),前(qián )此(cǐ )从(cóng )军(jūn )所(suǒ )习(xí )何(hé )事(shì )!’此(cǐ )说(shuō )甚(shèn )当(dāng ),可(kě )依(yī )旧(jiù )法(fǎ )行(háng )之(zhī )。”

壬(rén )辰(chén ),报(bào )谢(xiè )使(shǐ )京(jīng )镗(táng )自(zì )金(jīn )还(hái )。

先(xiān )是(shì )帝(dì )谓(wèi )宰(zǎi )臣(chén )曰(yuē ):“京(jīng )镗(táng )坚(jiān )执(zhí )不(bú )肯(kěn )听(tīng )乐(lè ),此(cǐ )事(shì )可(kě )嘉(jiā )。士(shì )大(dà )夫(fū )居(jū )常(cháng )孰(shú )不(bú )以(yǐ )节(jiē )义(yì )自(zì )许(xǔ ),有(yǒu )能(néng )临(lín )危(wēi )不(bú )变(biàn )如(rú )镗(táng )者(zhě )乎(hū )?”及(jí )入(rù )见(jiàn ),帝(dì )慰(wèi )劳(láo )之(zhī )。故(gù )事(shì ),使(shǐ )还(hái ),当(dāng )增(zēng )秩(zhì )。帝(dì )曰(yuē ):“京(jīng )镗(táng )专(zhuān )对(duì ),可(kě )转(zhuǎn )两(liǎng )官(guān )。”周(zhōu )必(bì )大(dà )曰(yuē ):“增(zēng )秩(zhì ),常(cháng )典(diǎn )尔(ěr )。镗(táng )奇(qí )节(jiē ),惟(wéi )陛(bì )下(xià )念(niàn )之(zhī )。”帝(dì )曰(yuē ):“镗(táng ),今(jīn )之(zhī )毛(máo )遂(suí )也(yě )。”乃(nǎi )命(mìng )镗(táng )权(quán )工(gōng )部(bù )侍(shì )郎(láng )。

周(zhōu )必(bì )大(dà )荐(jiàn )硃(zhū )熹(xī )为(wéi )江(jiāng )西(xī )提(tí )刑(xíng )。熹(xī )入(rù )奏(zòu )事(shì ),或(huò )要(yào )于(yú )路(lù )曰(yuē ):“正(zhèng )心(xīn )诚(chéng )意(yì )之(zhī )论(lùn ),上(shàng )所(suǒ )厌(yàn )闻(wén ),慎(shèn )勿(wù )复(fù )言(yán )。”熹(xī )曰(yuē ):“吾(wú )生(shēng )平(píng )所(suǒ )学(xué ),惟(wéi )此(cǐ )四(sì )字(zì )。熹(xī )可(kě )隐(yǐn )默(mò )以(yǐ )欺(qī )吾(wú )君(jūn )乎(hū )!”及(jí )入(rù )对(duì ),帝(dì )曰(yuē ):“久(jiǔ )不(bú )见(jiàn )卿(qīng ),卿(qīng )亦(yì )老(lǎo )矣(yǐ )。浙(zhè )东(dōng )之(zhī )事(shì ),朕(zhèn )自(zì )知(zhī )之(zhī )。今(jīn )当(dāng )处(chù )卿(qīng )以(yǐ )清(qīng )要(yào ),不(bú )复(fù )以(yǐ )州(zhōu )县(xiàn )烦(fán )卿(qīng )。”奖(jiǎng )谕(yù )久(jiǔ )之(zhī )。乃(nǎi )出(chū )。

熹(xī )奏(zòu )言(yán ):“近(jìn )年(nián )以(yǐ )来(lái ),刑(xíng )法(fǎ )不(bú )当(dāng ),轻(qīng )重(zhòng )失(shī )宜(yí ),甚(shèn )至(zhì )系(xì )于(yú )人(rén )伦(lún )风(fēng )化(huà )之(zhī )重(zhòng )者(zhě ),有(yǒu )司(sī )议(yì )刑(xíng ),亦(yì )从(cóng )流(liú )宥(yòu )之(zhī )法(fǎ ),则(zé )天(tiān )理(lǐ )民(mín )彝(yí ),几(jǐ )何(hé )不(bú )至(zhì )于(yú )泯(mǐn )灭(miè )也(yě )!

“提(tí )刑(xíng )司(sī )管(guǎn )催(cuī )经(jīng )总(zǒng )制(zhì )钱(qián ),起(qǐ )于(yú )宣(xuān )和(hé )末(mò )年(nián ),仓(cāng )卒(zú )用(yòng )兵(bīng ),权(quán )宜(yí )措(cuò )画(huà )。自(zì )后(hòu )立(lì )为(wéi )比(bǐ )较(jiào )之(zhī )说(shuō ),甚(shèn )至(zhì )灾(zāi )伤(shāng )检(jiǎn )于(yú )倚(yǐ )阁(gé ),钱(qián )米(mǐ )已(yǐ )无(wú )所(suǒ )入(rù ),而(ér )经(jīng )总(zǒng )制(zhì )钱(qián )独(dú )不(bú )豁(huō )除(chú )。州(zhōu )县(xiàn )之(zhī )煎(jiān )熬(áo ),何(hé )日(rì )而(ér )少(shǎo )纾(shū )!斯(sī )民(mín )之(zhī )愁(chóu )叹(tàn ),何(hé )时(shí )而(ér )少(shǎo )息(xī )哉(zāi )!

“陛(bì )下(xià )即(jí )位(wèi )二(èr )十(shí )有(yǒu )七(qī )年(nián ),而(ér )因(yīn )循(xún )荏(rěn )苒(rǎn ),无(wú )尺(chǐ )寸(cùn )之(zhī )效(xiào ),可(kě )以(yǐ )仰(yǎng )酬(chóu )圣(shèng )志(zhì )。尝(cháng )反(fǎn )覆(fù )思(sī )之(zhī ),无(wú )乃(nǎi )燕(yàn )闲(xián )渊(yuān )蠖(huò )之(zhī )中(zhōng ),虚(xū )明(míng )应(yīng )物(wù )之(zhī )地(dì ),天(tiān )理(lǐ )有(yǒu )未(wèi )纯(chún ),人(rén )欲(yù )有(yǒu )未(wèi )尽(jìn )。天(tiān )理(lǐ )未(wèi )纯(chún ),是(shì )以(yǐ )为(wéi )善(shàn )未(wèi )能(néng )充(chōng )其(qí )量(liàng );人(rén )欲(yù )未(wèi )尽(jìn ),是(shì )以(yǐ )除(chú )恶(è )不(bú )能(néng )去(qù )其(qí )根(gēn );一(yī )念(niàn )之(zhī )顷(qǐng ),公(gōng )私(sī )邪(xié )正(zhèng ),朋(péng )分(fèn )角(jiǎo )立(lì ),交(jiāo )战(zhàn )于(yú )其(qí )中(zhōng )。故(gù )体(tǐ )貌(mào )大(dà )臣(chén )非(fēi )不(bú )厚(hòu ),而(ér )便(biàn )嬖(bì )侧(cè )媚(mèi )得(dé )以(yǐ )被(bèi )腹(fù )心(xīn )之(zhī )寄(jì );寤(wù )寐(mèi )英(yīng )豪(háo )非(fēi )不(bú )切(qiē ),而(ér )柔(róu )邪(xié )庸(yōng )缪(miù )得(dé )以(yǐ )窃(qiè )廊(láng )庙(miào )之(zhī )权(quán );非(fēi )不(bú )乐(lè )闻(wén )公(gōng )议(yì )正(zhèng )论(lùn ),而(ér )有(yǒu )时(shí )不(bú )容(róng );非(fēi )不(bú )欲(yù )塈(xì )谗(chán )说(shuō )殄(tiǎn )行(háng ),而(ér )未(wèi )免(miǎn )误(wù )听(tīng );非(fēi )不(bú )欲(yù )报(bào )复(fù )陵(líng )庙(miào )雠(chóu )耻(chǐ ),而(ér )不(bú )免(miǎn )畏(wèi )怯(qiè )苟(gǒu )安(ān );非(fēi )不(bú )欲(yù )爱(ài )养(yǎng )生(shēng )灵(líng )财(cái )力(lì ),而(ér )未(wèi )免(miǎn )叹(tàn )息(xī )愁(chóu )怨(yuàn )。凡(fán )若(ruò )此(cǐ )类(lèi ),不(bú )一(yī )而(ér )足(zú )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )自(zì )今(jīn )以(yǐ )往(wǎng ),一(yī )念(niàn )之(zhī )顷(qǐng ),则(zé )必(bì )谨(jǐn )而(ér )察(chá )之(zhī ),此(cǐ )为(wéi )天(tiān )理(lǐ )邪(xié ),为(wéi )人(rén )欲(yù )邪(xié )?果(guǒ )天(tiān )理(lǐ )也(yě ),则(zé )敬(jìng )以(yǐ )充(chōng )之(zhī ),而(ér )不(bú )使(shǐ )其(qí )少(shǎo )有(yǒu )壅(yōng )遏(è );果(guǒ )人(rén )欲(yù )也(yě ),则(zé )敬(jìng )以(yǐ )克(kè )之(zhī ),而(ér )不(bú )使(shǐ )其(qí )少(shǎo )有(yǒu )凝(níng )滞(zhì )。推(tuī )而(ér )至(zhì )于(yú )言(yán )语(yǔ )动(dòng )作(zuò )之(zhī )间(jiān ),用(yòng )人(rén )处(chù )事(shì )之(zhī )际(jì ),无(wú )不(bú )以(yǐ )是(shì )裁(cái )之(zhī ),则(zé )圣(shèng )心(xīn )洞(dòng )然(rán ),中(zhōng )外(wài )融(róng )彻(chè ),无(wú )一(yī )毫(háo )之(zhī )私(sī )欲(yù )得(dé )以(yǐ )介(jiè )乎(hū )其(qí )间(jiān ),而(ér )天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì ),将(jiāng )惟(wéi )陛(bì )下(xià )之(zhī )所(suǒ )欲(yù )为(wéi ),无(wú )不(bú )如(rú )志(zhì )矣(yǐ )。”

翌(yì )日(rì ),除(chú )兵(bīng )部(bù )郎(láng )官(guān ),熹(xī )方(fāng )以(yǐ )足(zú )疾(jí )乞(qǐ )祠(cí ),兵(bīng )部(bù )侍(shì )郎(láng )林(lín )栗(lì ),前(qián )数(shù )与(yǔ )熹(xī )论(lùn )《易(yì )》、《西(xī )铭(míng )》不(bú )合(hé ),遂(suí )论(lùn )“熹(xī )本(běn )无(wú )学(xué )术(shù ),徒(tú )窃(qiè )张(zhāng )载(zǎi )、程(chéng )颐(yí )之(zhī )绪(xù )馀(yú ),为(wéi )浮(fú )诞(dàn )宗(zōng )主(zhǔ ),谓(wèi )之(zhī )道(dào )学(xué ),私(sī )自(zì )推(tuī )尊(zūn ),所(suǒ )至(zhì )辄(zhé )携(xié )门(mén )生(shēng )数(shù )十(shí )人(rén ),习(xí )为(wéi )春(chūn )秋(qiū )、战(zhàn )国(guó )之(zhī )态(tài );绳(shéng )以(yǐ )治(zhì )世(shì )之(zhī )法(fǎ ),则(zé )乱(luàn )人(rén )之(zhī )首(shǒu )也(yě )。今(jīn )采(cǎi )其(qí )虚(xū )名(míng ),俾(bǐ )之(zhī )入(rù )奏(zòu );而(ér )熹(xī )闻(wén )命(mìng )之(zhī )初(chū ),迁(qiān )延(yán )道(dào )途(tú ),得(dé )旨(zhǐ )除(chú )官(guān ),辄(zhé )怀(huái )不(bú )满(mǎn ),傲(ào )睨(nì )累(lèi )日(rì ),不(bú )肯(kěn )供(gòng )职(zhí )。是(shì )岂(qǐ )张(zhāng )载(zǎi )、程(chéng )颐(yí )之(zhī )学(xué )教(jiāo )之(zhī )然(rán )也(yě )!熹(xī )既(jì )除(chú )兵(bīng )部(bù )郎(láng )官(guān ),在(zài )臣(chén )合(hé )有(yǒu )统(tǒng )摄(shè ),若(ruò )不(bú )举(jǔ )劾(hé ),厥(jué )罪(zuì )维(wéi )均(jūn )。望(wàng )将(jiāng )熹(xī )停(tíng )罢(bà ),以(yǐ )为(wéi )事(shì )君(jūn )无(wú )礼(lǐ )者(zhě )之(zhī )戒(jiè )。”

帝(dì )谓(wèi )栗(lì )言(yán )过(guò )当(dāng ),旋(xuán )命(mìng )熹(xī )依(yī )旧(jiù )江(jiāng )西(xī )提(tí )刑(xíng )。周(zhōu )必(bì )大(dà )言(yán ):“熹(xī )上(shàng )殿(diàn )之(zhī )日(rì ),足(zú )疾(jí )未(wèi )愈(yù ),勉(miǎn )强(qiáng )登(dēng )对(duì )。”帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )亦(yì )见(jiàn )其(qí )跛(bǒ )曳(yè )。”薛(xuē )叔(shū )似(sì )亦(yì )奏(zòu )援(yuán )之(zhī )。太(tài )常(cháng )博(bó )士(shì )叶(yè )适(shì )曰(yuē ):“考(kǎo )栗(lì )劾(hé )熹(xī )之(zhī )辞(cí ),始(shǐ )末(mò )参(cān )验(yàn ),无(wú )一(yī )实(shí )者(zhě )。至(zhì )于(yú )其(qí )中(zhōng )‘谓(wèi )之(zhī )道(dào )学(xué )’一(yī )语(yǔ ),则(zé )无(wú )实(shí )最(zuì )甚(shèn )。利(lì )害(hài )所(suǒ )系(xì ),不(bú )独(dú )硃(zhū )熹(xī ),自(zì )昔(xī )小(xiǎo )人(rén )残(cán )害(hài )良(liáng )善(shàn ),率(lǜ )有(yǒu )指(zhǐ )名(míng ),或(huò )以(yǐ )为(wéi )好(hǎo )名(míng ),或(huò )以(yǐ )为(wéi )立(lì )异(yì ),或(huò )以(yǐ )为(wéi )植(zhí )党(dǎng )。近(jìn )又(yòu )创(chuàng )为(wéi )道(dào )学(xué )之(zhī )目(mù ),郑(zhèng )丙(bǐng )唱(chàng )之(zhī ),陈(chén )贾(jiǎ )和(hé )之(zhī ),居(jū )要(yào )路(lù )者(zhě )密(mì )相(xiàng )付(fù )授(shòu ),见(jiàn )士(shì )大(dà )夫(fū )有(yǒu )稍(shāo )务(wù )洁(jié )修(xiū ),粗(cū )能(néng )操(cāo )守(shǒu ),辄(zhé )以(yǐ )道(dào )学(xué )之(zhī )名(míng )归(guī )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )善(shàn )为(wéi )玷(diàn )阙(què ),以(yǐ )好(hǎo )学(xué )为(wéi )罪(zuì )愆(qiān ),贤(xián )士(shì )惴(zhuì )惴(zhuì ),中(zhōng )材(cái )解(jiě )体(tǐ )。往(wǎng )日(rì )王(wáng )淮(huái )表(biǎo )里(lǐ )台(tái )谏(jiàn ),阴(yīn )废(fèi )正(zhèng )人(rén ),盖(gài )用(yòng )此(cǐ )术(shù )。栗(lì )为(wéi )侍(shì )从(cóng ),无(wú )以(yǐ )达(dá )陛(bì )下(xià )之(zhī )德(dé )意(yì ),而(ér )更(gèng )袭(xí )用(yòng )郑(zhèng )丙(bǐng )、陈(chén )贾(jiǎ )密(mì )相(xiàng )付(fù )授(shòu )之(zhī )说(shuō ),以(yǐ )道(dào )学(xué )为(wéi )大(dà )罪(zuì ),从(cóng )此(cǐ )谗(chán )言(yán )横(héng )生(shēng ),良(liáng )善(shàn )受(shòu )祸(huò ),何(hé )所(suǒ )不(bú )有(yǒu )!望(wàng )陛(bì )下(xià )奋(fèn )发(fā )刚(gāng )断(duàn ),以(yǐ )慰(wèi )公(gōng )言(yán )。”疏(shū )入(rù ),不(bú )报(bào )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),戊(wù )戌(xū ),上(shàng )高(gāo )宗(zōng )庙(miào )乐(lè )曰(yuē )《大(dà )勋(xūn )》,舞(wǔ )曰(yuē )《大(dà )德(dé )》。

辛(xīn )亥(hài ),金(jīn )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )钮(niǔ )祜(hù )禄(lù )额(é )特(tè )喇(lǎ )罢(bà )。

侍(shì )御(yù )史(shǐ )胡(hú )晋(jìn )臣(chén )劾(hé )林(lín )栗(lì )喜(xǐ )同(tóng )恶(è )异(yì ),无(wú )事(shì )而(ér )指(zhǐ )学(xué )者(zhě )为(wéi )党(dǎng )。己(jǐ )未(wèi ),出(chū )栗(lì )知(zhī )泉(quán )州(zhōu )。硃(zhū )熹(xī )除(chú )宝(bǎo )文(wén )阁(gé ),请(qǐng )祠(cí ),未(wèi )入(rù )。

壬(rén )戌(xū ),恩(ēn )平(píng )郡(jùn )王(wáng )璩(qú )薨(hōng )。帝(dì )天(tiān )性(xìng )友(yǒu )爱(ài ),赐(cì )予(yǔ )无(wú )算(suàn ),至(zhì )是(shì )追(zhuī )封(fēng )信(xìn )王(wáng )。

八(bā )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

庚(gēng )辰(chén ),金(jīn )主(zhǔ )谓(wèi )宰(zǎi )臣(chén )曰(yuē ):“近(jìn )闻(wén )乌(wū )底(dǐ )改(gǎi )有(yǒu )不(bú )顺(shùn )服(fú )之(zhī )意(yì ),若(ruò )遣(qiǎn )使(shǐ )责(zé )问(wèn ),彼(bǐ )或(huò )抵(dǐ )捍(hàn )不(bú )逊(xùn ),则(zé )边(biān )境(jìng )生(shēng )事(shì ),有(yǒu )不(bú )可(kě )已(yǐ )者(zhě )。朕(zhèn )尝(cháng )思(sī )招(zhāo )徠(lái )远(yuǎn )人(rén ),于(yú )国(guó )家(jiā )殊(shū )无(wú )所(suǒ )益(yì )。彼(bǐ )来(lái )则(zé )听(tīng )之(zhī ),不(bú )来(lái )则(zé )勿(wù )强(qiáng )其(qí )来(lái ),此(cǐ )前(qián )代(dài )羁(jī )縻(mí )之(zhī )长(zhǎng )策(cè )也(yě )。”

金(jīn )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )富(fù )珠(zhū )哩(lǐ )鄂(è )尔(ěr )罕(hǎn )罢(bà )。壬(rén )午(wǔ ),以(yǐ )山(shān )东(dōng )路(lù )统(tǒng )军(jūn )使(shǐ )完(wán )颜(yán )博(bó )勒(lè )和(hé )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。

甲(jiǎ )申(shēn ),金(jīn )主(zhǔ )谓(wèi )宰(zǎi )臣(chén )曰(yuē ):“用(yòng )人(rén )之(zhī )道(dào ),当(dāng )自(zì )其(qí )壮(zhuàng )年(nián )心(xīn )力(lì )精(jīng )强(qiáng )时(shí )用(yòng )之(zhī )。若(ruò )拘(jū )以(yǐ )资(zī )格(gé ),则(zé )往(wǎng )往(wǎng )至(zhì )于(yú )耄(mào )老(lǎo ),此(cǐ )不(bú )思(sī )之(zhī )甚(shèn )也(yě )。鄂(è )尔(ěr )罕(hǎn )使(shǐ )其(qí )早(zǎo )用(yòng ),必(bì )得(dé )辅(fǔ )助(zhù )之(zhī )力(lì ),惜(xī )其(qí )已(yǐ )衰(shuāi )老(lǎo )矣(yǐ )。凡(fán )有(yǒu )可(kě )用(yòng )之(zhī )材(cái ),汝(rǔ )等(děng )宜(yí )早(zǎo )思(sī )之(zhī )。”

是(shì )月(yuè ),湖(hú )北(běi )运(yùn )判(pàn )孙(sūn )绍(shào )远(yuǎn )朝(cháo )辞(cí ),帝(dì )曰(yuē ):“祖(zǔ )宗(zōng )时(shí )广(guǎng )西(xī )盐(yán )如(rú )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“系(xì )官(guān )卖(mài )。”帝(dì )曰(yuē ):“若(ruò )广(guǎng )西(xī )客(kè )钞(chāo )可(kě )行(háng ),祖(zǔ )宗(zōng )当(dāng )已(yǐ )行(háng )。”绍(shào )远(yuǎn )又(yòu )言(yán ):“钞(chāo )法(fǎ )蠹(dù )国(guó )害(hài )民(mín )。”帝(dì )曰(yuē ):“所(suǒ )闻(wén )不(bú )一(yī ),因(yīn )卿(qīng )言(yán ),得(dé )其(qí )实(shí )矣(yǐ )。”

九(jiǔ )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu ),大(dà )飨(xiǎng )明(míng )堂(táng )。

先(xiān )是(shì )礼(lǐ )官(guān )请(qǐng )明(míng )堂(táng )画(huà )一(yī )。帝(dì )曰(yuē ):“配(pèi )位(wèi )如(rú )何(hé )?”周(zhōu )必(bì )大(dà )言(yán ):“礼(lǐ )官(guān )昨(zuó )已(yǐ )申(shēn )请(qǐng ),高(gāo )宗(zōng )几(jǐ )筵(yàn )未(wèi )除(chú ),用(yòng )徽(huī )宗(zōng )故(gù )事(shì ),未(wèi )应(yīng )配(pèi )坐(zuò ),且(qiě )当(dāng )以(yǐ )太(tài )祖(zǔ )、太(tài )宗(zōng )并(bìng )配(pèi )。它(tā )日(rì )高(gāo )宗(zōng )几(jǐ )筵(yàn )既(jì )除(chú ),当(dāng )别(bié )议(yì )。大(dà )抵(dǐ )前(qián )后(hòu )儒(rú )者(zhě )多(duō )因(yīn )《孝(xiào )经(jīng )》严(yán )父(fù )之(zhī )说(shuō ),便(biàn )谓(wèi )宗(zōng )祀(sì )专(zhuān )以(yǐ )考(kǎo )配(pèi )。殊(shū )不(bú )知(zhī )周(zhōu )公(gōng )虽(suī )摄(shè )政(zhèng ),而(ér )主(zhǔ )祭(jì )则(zé )成(chéng )王(wáng ),自(zì )周(zhōu )公(gōng )言(yán )之(zhī ),故(gù )曰(yuē )严(yán )父(fù )耳(ěr )。晋(jìn )纪(jì )瞻(zhān )答(dá )秀(xiù )才(cái )策(cè )曰(yuē ):‘周(zhōu )制(zhì ),明(míng )堂(táng )崇(chóng )其(qí )祖(zǔ )以(yǐ )配(pèi )上(shàng )帝(dì ),故(gù )汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )汾(fén )上(shàng )明(míng )堂(táng ),舍(shě )文(wén )、景(jǐng )而(ér )远(yuǎn )取(qǔ )高(gāo )祖(zǔ )为(wéi )配(pèi )。’此(cǐ )其(qí )证(zhèng )也(yě )。”留(liú )正(zhèng )言(yán ):“严(yán )父(fù )莫(mò )大(dà )于(yú )配(pèi )天(tiān ),则(zé )周(zhōu )公(gōng )其(qí )人(rén )也(yě )。是(shì )严(yán )父(fù )专(zhuān )指(zhǐ )周(zhōu )公(gōng )而(ér )言(yán ),若(ruò )成(chéng )王(wáng )则(zé )其(qí )祖(zǔ )也(yě )。”帝(dì )曰(yuē ):“有(yǒu )绍(shào )兴(xìng )间(jiān )典(diǎn )故(gù )在(zài ),可(kě )以(yǐ )参(cān )照(zhào )无(wú )疑(yí )。”

庚(gēng )申(shēn ),帝(dì )谕(yù )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“当(dāng )今(jīn )礼(lǐ )文(wén )之(zhī )事(shì ),已(yǐ )自(zì )详(xiáng )备(bèi ),不(bú )待(dài )讲(jiǎng )论(lùn )。惟(wéi )财(cái )赋(fù )未(wèi )尝(cháng )从(cóng )容(róng ),朕(zhèn )每(měi )思(sī )之(zhī ),须(xū )是(shì )省(shěng )却(què )江(jiāng )州(zhōu )或(huò )池(chí )州(zhōu )一(yī )军(jūn ),则(zé )财(cái )赋(fù )稍(shāo )宽(kuān )。若(ruò )议(yì )省(shěng )军(jūn ),则(zé )住(zhù )招(zhāo )三(sān )年(nián ),人(rén )数(shù )便(biàn )少(shǎo ),却(què )将(jiāng )馀(yú )人(rén )并(bìng )归(guī )建(jiàn )康(kāng ),事(shì )亦(yì )有(yǒu )渐(jiàn )。当(dāng )今(jīn )天(tiān )下(xià )财(cái )赋(fù ),以(yǐ )十(shí )分(fèn )为(wéi )率(lǜ ),八(bā )分(fèn )以(yǐ )上(shàng )养(yǎng )兵(bīng ),不(bú )可(kě )不(bú )知(zhī )。”

许(xǔ )浦(pǔ )水(shuǐ )军(jūn )统(tǒng )制(zhì )胡(hú )世(shì )安(ān )言(yán ):“许(xǔ )浦(pǔ )一(yī )军(jūn ),本(běn )在(zài )明(míng )州(zhōu )定(dìng )海(hǎi ),后(hòu )因(yīn )移(yí )驻(zhù )许(xǔ )浦(pǔ )。是(shì )时(shí )港(gǎng )道(dào )水(shuǐ )深(shēn ),可(kě )以(yǐ )泊(bó )船(chuán )。后(hòu )来(lái )湖(hú )沙(shā )淤(yū )塞(sāi ),遂(suí )移(yí )战(zhàn )船(chuán )泊(bó )在(zài )顾(gù )泾(jīng ),人(rén )船(chuán )相(xiàng )去(qù )近(jìn )二(èr )百(bǎi )里(lǐ ),遇(yù )有(yǒu )缓(huǎn )急(jí ),如(rú )何(hé )相(xiàng )就(jiù )!合(hé )依(yī )旧(jiù )移(yí )归(guī )定(dìng )海(hǎi )。”帝(dì )曰(yuē ):“定(dìng )海(hǎi )用(yòng )舟(zhōu )师(shī )甚(shèn )便(biàn ),当(dāng )时(shí )自(zì )是(shì )不(bú )合(hé )移(yí )屯(tún )也(yě )。”

是(shì )月(yuè ),录(lù )中(zhōng )兴(xìng )节(jiē )义(yì )后(hòu ),用(yòng )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )颜(yán )师(shī )鲁(lǔ )等(děng )之(zhī )言(yán )也(yě )。于(yú )是(shì )引(yǐn )赦(shè )书(shū ),放(fàng )行(háng )中(zhōng )兴(xìng )初(chū )节(jiē )义(yì )显(xiǎn )著(zhe )之(zhī )家(jiā )合(hé )得(dé )恩(ēn )数(shù ),令(lìng )吏(lì )部(bù )开(kāi )具(jù )奏(zòu )闻(wén )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),知(zhī )湖(hú )州(zhōu )赵(zhào )恩(ēn )言(yán ):“湖(hú )州(zhōu )实(shí )濒(bīn )太(tài )湖(hú ),有(yǒu )堤(dī )为(wéi )之(zhī )限(xiàn )制(zhì ),且(qiě )列(liè )二(èr )十(shí )七(qī )浦(pǔ )溇(lóu ),引(yǐn )导(dǎo )湖(hú )水(shuǐ )汉(hàn )溉(gài )民(mín )田(tián ),各(gè )建(jiàn )斗(dòu )门(mén )以(yǐ )为(wéi )蓄(xù )泄(xiè )之(zhī )所(suǒ ),视(shì )旱(hàn )涝(lào )为(wéi )之(zhī )启(qǐ )闭(bì )。去(qù )岁(suì )之(zhī )旱(hàn ),高(gāo )下(xià )之(zhī )田(tián )俱(jù )失(shī )沾(zhān )溉(gài ),委(wěi )官(guān )访(fǎng )求(qiú )遗(yí )迹(jì ),开(kāi )浚(xùn )浦(pǔ )溇(lóu ),不(bú )数(shù )日(rì )间(jiān ),湖(hú )水(shuǐ )通(tōng )澈(chè ),远(yuǎn )近(jìn )获(huò )利(lì ),而(ér )于(yú )斗(dòu )门(mén )因(yīn )加(jiā )整(zhěng )葺(qì )。请(qǐng )诏(zhào )守(shǒu )臣(chén ),逐(zhú )岁(suì )差(chà )官(guān )亲(qīn )诣(yì )湖(hú )堤(dī )相(xiàng )视(shì ),开(kāi )浚(xùn )浦(pǔ )溇(lóu ),补(bǔ )治(zhì )斗(dòu )门(mén ),庶(shù )几(jǐ )永(yǒng )久(jiǔ )。”从(cóng )之(zhī )。

己(jǐ )巳(sì ),广(guǎng )西(xī )提(tí )刑(xíng )赵(zhào )伯(bó )遏(è )奏(zòu )本(běn )路(lù )钞(chāo )法(fǎ )五(wǔ )弊(bì )。且(qiě )曰(yuē ):“曩(nǎng )者(zhě )建(jiàn )议(yì )之(zhī )臣(chén ),以(yǐ )官(guān )般(bān )官(guān )卖(mài )科(kē )敷(fū )百(bǎi )姓(xìng ),害(hài )及(jí )一(yī )路(lù ),于(yú )是(shì )改(gǎi )行(háng )钞(chāo )法(fǎ ),上(shàng )以(yǐ )足(zú )国(guó ),下(xià )以(yǐ )裕(yù )民(mín ),莫(mò )不(bú )以(yǐ )为(wéi )便(biàn )。今(jīn )六(liù )年(nián )矣(yǐ ),诸(zhū )郡(jùn )煎(jiān )熬(áo )益(yì )甚(shèn ),民(mín )旅(lǚ )困(kùn )于(yú )科(kē )抑(yì ),名(míng )曰(yuē )足(zú )国(guó ),实(shí )未(wèi )尝(cháng )足(zú );名(míng )曰(yuē )裕(yù )民(mín ),实(shí )未(wèi )尝(cháng )裕(yù )。所(suǒ )最(zuì )可(kě )虑(lǜ )者(zhě ),缘(yuán )边(biān )及(jí )近(jìn )里(lǐ )州(zhōu )军(jūn ),兵(bīng )额(é )耗(hào )减(jiǎn )已(yǐ )极(jí ),更(gèng )不(bú )招(zhāo )填(tián ),所(suǒ )在(zài )城(chéng )壁(bì )颓(tuí )圯(yí ),无(wú )力(lì )修(xiū )筑(zhù ),卒(zú )有(yǒu )缓(huǎn )急(jí ),何(hé )所(suǒ )倚(yǐ )恃(shì )!臣(chén )尝(cháng )遍(biàn )询(xún )吏(lì )民(mín ),向(xiàng )者(zhě )官(guān )般(bān )官(guān )卖(mài )之(zhī )时(shí ),广(guǎng )西(xī )诸(zhū )郡(jùn )诚(chéng )有(yǒu )科(kē )敷(fū )百(bǎi )姓(xìng )去(qù )处(chù ),然(rán )不(bú )过(guò )产(chǎn )盐(yán )地(dì )分(fèn ),所(suǒ )谓(wèi )高(gāo )、化(huà )、钦(qīn )、廉(lián )、雷(léi )五(wǔ )州(zhōu )是(shì )也(yě )。海(hǎi )乡(xiāng )盐(yán )贱(jiàn )不(bú )肯(kěn )买(mǎi ),故(gù )有(yǒu )科(kē )抑(yì )。如(rú )静(jìng )江(jiāng )、郁(yù )林(lín )、宜(yí )、融(róng )、柳(liǔ )、象(xiàng )、昭(zhāo )、贺(hè )、梧(wú )、藤(téng )、邕(yōng )、容(róng )、横(héng )、贵(guì )、浔(xún )、宾(bīn )近(jìn )里(lǐ )一(yī )十(shí )六(liù )州(zhōu ),去(qù )盐(yán )场(chǎng )远(yuǎn ),若(ruò )非(fēi )官(guān )卖(mài ),无(wú )从(cóng )得(dé )盐(yán )。旧(jiù )时(shí )逐(zhú )州(zhōu )只(zhī )是(shì )置(zhì )铺(pù )出(chū )卖(mài ),民(mín )间(jiān )乐(lè )于(yú )就(jiù )买(mǎi ),不(bú )待(dài )科(kē )抑(yì )。自(zì )改(gǎi )行(háng )钞(chāo )法(fǎ )以(yǐ )来(lái ),近(jìn )里(lǐ )一(yī )十(shí )六(liù )州(zhōu ),徒(tú )损(sǔn )于(yú )官(guān ),无(wú )补(bǔ )于(yú )民(mín )。民(mín )食(shí )贵(guì )盐(yán ),又(yòu )遭(zāo )科(kē )盐(yán )钞(chāo )之(zhī )苦(kǔ );沿(yán )海(hǎi )五(wǔ )州(zhōu ),虽(suī )名(míng )卖(mài )钞(chāo ),其(qí )旧(jiù )卖(mài )二(èr )分(fèn )食(shí )盐(yán ),元(yuán )不(bú )曾(céng )禁(jìn ),计(jì )户(hù )计(jì )口(kǒu ),科(kē )扰(rǎo )如(rú )故(gù )。窃(qiè )谓(wèi )今(jīn )日(rì )之(zhī )法(fǎ ),正(zhèng )当(dāng )讲(jiǎng )究(jiū )沿(yán )海(hǎi )五(wǔ )州(zhōu )利(lì )病(bìng ),杜(dù )绝(jué )科(kē )敷(fū ),不(bú )当(dāng )变(biàn )近(jìn )里(lǐ )一(yī )十(shí )六(liù )州(zhōu )官(guān )般(bān )官(guān )卖(mài )之(zhī )法(fǎ )。”诏(zhào ):“应(yīng )孟(mèng )明(míng )、硃(zhū )晞(xī )颜(yán )同(tóng )林(lín )岊(jié )相(xiàng )度(dù )条(tiáo )具(jù )奏(zòu )闻(wén )。”

戊(wù )子(zǐ ),臣(chén )僚(liáo )言(yán ):“祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )时(shí ),士(shì )尚(shàng )恬(tián )退(tuì ),张(zhāng )师(shī )德(dé )两(liǎng )诣(yì )宰(zǎi )相(xiàng )之(zhī )门(mén ),遂(suí )遭(zāo )讥(jī )议(yì );岂(qǐ )若(ruò )今(jīn )日(rì ),纷(fēn )至(zhì )沓(tà )来(lái )!台(tái )谏(jiàn )之(zhī )门(mén ),猥(wěi )杂(zá )尤(yóu )甚(shèn ),终(zhōng )日(rì )酬(chóu )对(duì ),亦(yì )且(qiě )厌(yàn )苦(kǔ ),而(ér )无(wú )说(shuō )以(yǐ )拒(jù )其(qí )来(lái )。愿(yuàn )明(míng )诏(zhào )在(zài )廷(tíng )止(zhǐ )遏(è )奔(bēn )竞(jìng ),其(qí )有(yǒu )素(sù )事(shì )干(gàn )谒(yè )者(zhě ),宰(zǎi )执(zhí )从(cóng )而(ér )抑(yì )之(zhī ),台(tái )谏(jiàn )从(cóng )而(ér )纠(jiū )之(zhī )。至(zhì )于(yú )私(sī )第(dì )谒(yè )见(jiàn )之(zhī )礼(lǐ ),一(yī )切(qiē )削(xuē )去(qù );果(guǒ )有(yǒu )职(zhí )事(shì ),非(fēi )时(shí )自(zì )许(xǔ )相(xiàng )见(jiàn )。庶(shù )几(jǐ )在(zài )上(shàng )者(zhě )可(kě )以(yǐ )爱(ài )惜(xī )日(rì )力(lì ),不(bú )为(wéi )宾(bīn )客(kè )之(zhī )所(suǒ )困(kùn );在(zài )下(xià )者(zhě )可(kě )以(yǐ )恪(kè )恭(gōng )职(zhí )业(yè ),不(bú )为(wéi )人(rén )事(shì )之(zhī )所(suǒ )牵(qiān )。”从(cóng )之(zhī )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),司(sī )农(nóng )寺(sì )言(yán ):“丰(fēng )储(chǔ )仓(cāng )初(chū )为(wéi )额(é )一(yī )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )万(wàn )石(shí ),不(bú )为(wéi )不(bú )多(duō ),然(rán )积(jī )之(zhī )既(jì )久(jiǔ ),宁(níng )免(miǎn )朽(xiǔ )腐(fǔ )!异(yì )时(shí )缓(huǎn )急(jí ),必(bì )失(shī )指(zhǐ )拟(nǐ )。宜(yí )相(xiàng )度(dù )每(měi )岁(suì )诸(zhū )州(zhōu )合(hé )解(jiě )纳(nà )行(háng )在(zài )米(mǐ )数(shù )及(jí )诸(zhū )处(chù )坐(zuò )仓(cāng )收(shōu )籴(dí )数(shù ),预(yù )行(háng )会(huì )计(jì ),以(yǐ )俟(sì )对(duì )兑(duì )。不(bú )尽(jìn )之(zhī )数(shù ),如(rú )常(cháng )平(píng )法(fǎ ),许(xǔ )其(qí )于(yú )陈(chén )新(xīn )未(wèi )接(jiē )之(zhī )时(shí ),择(zé )其(qí )积(jī )之(zhī )久(jiǔ )者(zhě )尽(jìn )数(shù )出(chū )粜(tiào ),俟(sì )秋(qiū )成(chéng )日(rì )尽(jìn )数(shù )补(bǔ )籴(dí ),则(zé )是(shì )五(wǔ )十(shí )万(wàn )石(shí )之(zhī )额(é ),永(yǒng )无(wú )消(xiāo )耗(hào ),此(cǐ )亦(yì )广(guǎng )蓄(xù )储(chǔ )之(zhī )策(cè )也(yě )。”从(cóng )之(zhī )。

是(shì )月(yuè ),置(zhì )焕(huàn )章(zhāng )阁(gé ),藏(cáng )《高(gāo )宗(zōng )御(yù )集(jí )》。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),帝(dì )谓(wèi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“恩(ēn )数(shù )不(bú )可(kě )泛(fàn )滥(làn )。将(jiāng )来(lái )皇(huáng )太(tài )后(hòu )庆(qìng )八(bā )十(shí )与(yǔ )朕(zhèn )庆(qìng )七(qī )十(shí )相(xiàng )近(jìn )。若(ruò )是(shì )恩(ēn )例(lì )太(tài )泛(fàn ),添(tiān )多(duō )少(shǎo )官(guān )!如(rú )皇(huáng )太(tài )后(hòu )庆(qìng )寿(shòu ),只(zhī )得(dé )推(tuī )恩(ēn )本(běn )殿(diàn )官(guān )属(shǔ )方(fāng )是(shì )。”

戊(wù )戌(xū ),金(jīn )改(gǎi )葬(zàng )熙(xī )宗(zōng )于(yú )峨(é )嵋(méi )谷(gǔ ),仍(réng )号(hào )思(sī )陵(líng )。

金(jīn )诏(zhào ):“南(nán )京(jīng )、大(dà )名(míng )府(fǔ )等(děng )处(chù )被(bèi )水(shuǐ )逃(táo )移(yí )不(bú )能(néng )复(fù )业(yè )者(zhě ),官(guān )与(yǔ )赈(zhèn )济(jì ),仍(réng )量(liàng )地(dì )顷(qǐng )亩(mǔ ),给(gěi )以(yǐ )耕(gēng )牛(niú )。”

壬(rén )子(zǐ ),杨(yáng )伟(wěi )上(shàng )书(shū ),言(yán )广(guǎng )西(xī )州(zhōu )郡(jùn )役(yì )使(shǐ )土(tǔ )丁(dīng )之(zhī )弊(bì ),帝(dì )曰(yuē ):“既(jì )屡(lǚ )有(yǒu )约(yuē )束(shù ),何(hé )用(yòng )申(shēn )严(yán )!便(biàn )可(kě )责(zé )问(wèn )其(qí )违(wéi )戾(lì )。”因(yīn )谓(wèi )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“后(hòu )有(yǒu )如(rú )此(cǐ )等(děng )事(shì ),便(biàn )须(xū )直(zhí )行(háng ),不(bú )必(bì )再(zài )三(sān )申(shēn )严(yán ),徒(tú )为(wéi )文(wén )具(jù )。”

十(shí )二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),金(jīn )主(zhǔ )有(yǒu )疾(jí )。庚(gēng )辰(chén ),大(dà )赦(shè )。乙(yǐ )酉(yǒu ),诏(zhào )皇(huáng )太(tài )孙(sūn )璟(jǐng )摄(shè )政(zhèng ),居(jū )庆(qìng )和(hé )殿(diàn )东(dōng )庑(wǔ )。

丙(bǐng )戌(xū ),金(jīn )以(yǐ )太(tài )尉(wèi )、左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )图(tú )克(kè )坦(tǎn )克(kè )宁(níng )为(wéi )太(tài )尉(wèi )兼(jiān )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )襄(xiāng )为(wéi )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng ),右(yòu )丞(chéng )张(zhāng )汝(rǔ )霖(lín )为(wéi )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )。参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )博(bó )勒(lè )和(hé )罢(bà ),以(yǐ )户(hù )部(bù )尚(shàng )书(shū )刘(liú )为(wéi )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。

戊(wù )子(zǐ ),金(jīn )诏(zhào )图(tú )克(kè )坦(tǎn )克(kè )宁(níng )、襄(xiāng )、张(zhāng )汝(rǔ )霖(lín )宿(xiǔ )于(yú )内(nèi )殿(diàn )。

先(xiān )是(shì )硃(zhū )熹(xī )以(yǐ )奉(fèng )祠(cí )去(qù ),至(zhì )是(shì )再(zài )召(zhào ),熹(xī )再(zài )辞(cí ),遂(suí )具(jù )封(fēng )事(shì )投(tóu )匦(guǐ )以(yǐ )进(jìn ),其(qí )略(luè )曰(yuē ):

“陛(bì )下(xià )之(zhī )急(jí )务(wù ),则(zé )辅(fǔ )翼(yì )太(tài )子(zǐ ),选(xuǎn )任(rèn )大(dà )臣(chén ),振(zhèn )举(jǔ )纲(gāng )维(wéi ),变(biàn )化(huà )风(fēng )俗(sú ),爱(ài )养(yǎng )民(mín )力(lì ),修(xiū )明(míng )庶(shù )政(zhèng ),六(liù )者(zhě )是(shì )也(yě )。

“至(zhì )于(yú )左(zuǒ )右(yòu )便(biàn )嬖(bì )之(zhī )私(sī ),恩(ēn )遇(yù )过(guò )当(dāng ),往(wǎng )者(zhě )渊(yuān )、觌(dí )、说(shuō )、抃(biàn )之(zhī )流(liú ),热(rè )焰(yàn )熏(xūn )灼(zhuó ),倾(qīng )动(dòng )一(yī )时(shí ),今(jīn )已(yǐ )无(wú )可(kě )言(yán )矣(yǐ )。独(dú )前(qián )日(rì )臣(chén )所(suǒ )开(kāi )陈(chén )者(zhě ),虽(suī )蒙(méng )圣(shèng )恩(ēn )委(wěi )曲(qǔ )开(kāi )譬(pì ),然(rán )臣(chén )窃(qiè )以(yǐ )为(wéi )此(cǐ )辈(bèi )但(dàn )当(dāng )使(shǐ )之(zhī )守(shǒu )门(mén )、传(chuán )命(mìng ),供(gòng )扫(sǎo )除(chú )之(zhī )役(yì ),不(bú )当(dāng )假(jiǎ )借(jiè )崇(chóng )长(zhǎng ),使(shǐ )得(dé )逞(chěng )邪(xié )媚(mèi ),作(zuò )淫(yín )巧(qiǎo ),立(lì )门(mén )庭(tíng ),招(zhāo )权(quán )势(shì )。臣(chén )窃(qiè )闻(wén )之(zhī )道(dào )路(lù ),自(zì )王(wáng )抃(biàn )既(jì )逐(zhú )之(zhī )后(hòu ),诸(zhū )将(jiāng )差(chà )除(chú ),多(duō )出(chū )此(cǐ )人(rén )之(zhī )手(shǒu )。陛(bì )下(xià )竭(jié )生(shēng )灵(líng )膏(gāo )血(xuè )以(yǐ )奉(fèng )军(jūn )旅(lǚ ),而(ér )军(jūn )士(shì )顾(gù )乃(nǎi )未(wèi )尝(cháng )得(dé )一(yī )温(wēn )饱(bǎo ),是(shì )皆(jiē )将(jiāng )帅(shuài )巧(qiǎo )为(wéi )名(míng )色(sè ),夺(duó )取(qǔ )衣(yī )粮(liáng ),肆(sì )行(háng )货(huò )赂(lù )于(yú )近(jìn )习(xí ),以(yǐ )图(tú )进(jìn )用(yòng ),出(chū )入(rù )禁(jìn )闼(tà );腹(fù )心(xīn )之(zhī )臣(chén ),外(wài )交(jiāo )将(jiāng )帅(shuài ),共(gòng )为(wéi )欺(qī )蔽(bì ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )此(cǐ )。而(ér )陛(bì )下(xià )不(bú )悟(wù ),反(fǎn )宠(chǒng )暱(nì )之(zhī ),使(shǐ )宰(zǎi )相(xiàng )不(bú )得(dé )议(yì )其(qí )制(zhì )置(zhì )之(zhī )得(dé )失(shī ),给(gěi )谏(jiàn )不(bú )得(dé )论(lùn )其(qí )除(chú )授(shòu )之(zhī )是(shì )非(fēi ),则(zé )陛(bì )下(xià )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )正(zhèng )其(qí )左(zuǒ )右(yòu )者(zhě ),未(wèi )能(néng )及(jí )古(gǔ )之(zhī )圣(shèng )王(wáng )明(míng )矣(yǐ )。

“至(zhì )于(yú )辅(fǔ )翼(yì )太(tài )子(zǐ ),则(zé )自(zì )王(wáng )十(shí )朋(péng )、陈(chén )良(liáng )翰(hàn )之(zhī )后(hòu ),宫(gōng )僚(liáo )之(zhī )选(xuǎn ),号(hào )为(wéi )得(dé )人(rén ),而(ér )能(néng )称(chēng )其(qí )职(zhí )者(zhě ),盖(gài )已(yǐ )鲜(xiān )矣(yǐ )。而(ér )又(yòu )时(shí )使(shǐ )邪(xié )佞(nìng )、儇(xuān )薄(báo )、阘(tà )冗(rǒng )、庸(yōng )妄(wàng )之(zhī )辈(bèi ),或(huò )得(dé )参(cān )错(cuò )于(yú )其(qí )间(jiān )。所(suǒ )谓(wèi )讲(jiǎng )读(dú ),亦(yì )姑(gū )以(yǐ )应(yīng )文(wén )备(bèi )数(shù ),而(ér )未(wèi )闻(wén )其(qí )有(yǒu )箴(zhēn )规(guī )之(zhī )效(xiào )。至(zhì )于(yú )从(cóng )容(róng )朝(cháo )夕(xī ),陪(péi )侍(shì )游(yóu )宴(yàn )者(zhě ),又(yòu )不(bú )过(guò )使(shǐ )臣(chén )、宦(huàn )者(zhě )数(shù )辈(bèi )而(ér )已(yǐ )。夫(fū )立(lì )太(tài )子(zǐ )而(ér )不(bú )置(zhì )师(shī )傅(fù )、宾(bīn )客(kè ),则(zé )无(wú )以(yǐ )发(fā )其(qí )隆(lóng )师(shī )、亲(qīn )友(yǒu )、遵(zūn )德(dé )、乐(lè )义(yì )之(zhī )心(xīn )。宜(yí )讨(tǎo )论(lùn )前(qián )典(diǎn ),置(zhì )师(shī )傅(fù )、宾(bīn )客(kè )之(zhī )官(guān ),去(qù )春(chūn )坊(fāng )使(shǐ )臣(chén ),而(ér )使(shǐ )詹(zhān )事(shì )、庶(shù )子(zǐ )各(gè )复(fù )其(qí )职(zhí )。

“至(zhì )于(yú )选(xuǎn )任(rèn )大(dà )臣(chén ),以(yǐ )陛(bì )下(xià )之(zhī )聪(cōng )明(míng ),岂(qǐ )不(bú )知(zhī )天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì ),必(bì )得(dé )刚(gāng )明(míng )公(gōng )正(zhèng )之(zhī )人(rén )而(ér )后(hòu )可(kě )任(rèn )哉(zāi )?其(qí )所(suǒ )以(yǐ )常(cháng )不(bú )得(dé )如(rú )此(cǐ )之(zhī )人(rén )而(ér )反(fǎn )容(róng )鄙(bǐ )夫(fū )窃(qiè )位(wèi )者(zhě ),直(zhí )以(yǐ )一(yī )念(niàn )之(zhī )间(jiān )未(wèi )能(néng )彻(chè )其(qí )私(sī )邪(xié )之(zhī )蔽(bì ),而(ér )燕(yàn )私(sī )之(zhī )好(hǎo ),便(biàn )嬖(bì )之(zhī )流(liú ),不(bú )能(néng )尽(jìn )由(yóu )于(yú )法(fǎ )度(dù )。是(shì )以(yǐ )除(chú )书(shū )未(wèi )出(chū ),而(ér )物(wù )色(sè )先(xiān )定(dìng ),名(míng )姓(xìng )未(wèi )显(xiǎn ),而(ér )中(zhōng )外(wài )已(yǐ )知(zhī )其(qí )决(jué )非(fēi )天(tiān )下(xià )第(dì )一(yī )流(liú )矣(yǐ )。

“至(zhì )于(yú )振(zhèn )肃(sù )纪(jì )纲(gāng ),变(biàn )化(huà )风(fēng )俗(sú ),则(zé )今(jīn )日(rì )宫(gōng )省(shěng )之(zhī )间(jiān ),禁(jìn )密(mì )之(zhī )地(dì ),而(ér )天(tiān )下(xià )不(bú )公(gōng )之(zhī )道(dào ),不(bú )正(zhèng )之(zhī )人(rén ),顾(gù )乃(nǎi )得(dé )以(yǐ )窟(kū )穴(xué )盘(pán )据(jù )于(yú )其(qí )间(jiān ),而(ér )陛(bì )下(xià )目(mù )见(jiàn )耳(ěr )闻(wén ),无(wú )非(fēi )不(bú )公(gōng )不(bú )正(zhèng )之(zhī )事(shì )。及(jí )其(qí )作(zuò )奸(jiān )犯(fàn )法(fǎ ),陛(bì )下(xià )又(yòu )不(bú )能(néng )深(shēn )割(gē )私(sī )爱(ài ),付(fù )诸(zhū )外(wài )廷(tíng )之(zhī )议(yì ),论(lùn )以(yǐ )有(yǒu )司(sī )之(zhī )法(fǎ ),是(shì )以(yǐ )纪(jì )纲(gāng )不(bú )能(néng )无(wú )所(suǒ )挠(náo )败(bài )。纪(jì )纲(gāng )不(bú )振(zhèn )于(yú )上(shàng ),是(shì )以(yǐ )风(fēng )俗(sú )颓(tuí )弊(bì )于(yú )下(xià ),盖(gài )其(qí )为(wéi )患(huàn )之(zhī )日(rì )久(jiǔ )矣(yǐ )。而(ér )浙(zhè )中(zhōng )为(wéi )尤(yóu )甚(shèn ),大(dà )率(lǜ )习(xí )为(wéi )软(ruǎn )美(měi )之(zhī )态(tài ),依(yī )阿(ā )之(zhī )言(yán ),以(yǐ )不(bú )分(fèn )是(shì )非(fēi ),不(bú )辨(biàn )曲(qǔ )直(zhí )为(wéi )得(dé )计(jì ),惟(wéi )利(lì )之(zhī )求(qiú ),无(wú )复(fù )廉(lián )耻(chǐ )。一(yī )有(yǒu )刚(gāng )毅(yì )正(zhèng )直(zhí )守(shǒu )道(dào )循(xún )理(lǐ )之(zhī )士(shì )出(chū )乎(hū )其(qí )间(jiān ),则(zé )群(qún )议(yì )众(zhòng )排(pái ),指(zhǐ )为(wéi )道(dào )学(xué ),而(ér )加(jiā )以(yǐ )矫(jiǎo )激(jī )之(zhī )罪(zuì )。十(shí )数(shù )年(nián )来(lái ),以(yǐ )此(cǐ )二(èr )字(zì )禁(jìn )锢(gù )天(tiān )下(xià )之(zhī )贤(xián )人(rén )君(jūn )子(zǐ ),复(fù )如(rú )崇(chóng )、观(guān )之(zhī )间(jiān )所(suǒ )谓(wèi )元(yuán )祐(yòu )学(xué )术(shù )者(zhě ),排(pái )摈(bìn )诋(dǐ )辱(rǔ ),必(bì )使(shǐ )无(wú )所(suǒ )容(róng )其(qí )身(shēn )而(ér )后(hòu )已(yǐ )。呜(wū )呼(hū )!此(cǐ )岂(qǐ )治(zhì )世(shì )之(zhī )事(shì ),而(ér )尚(shàng )复(fù )忍(rěn )言(yán )之(zhī )哉(zāi )!

“至(zhì )于(yú )爱(ài )养(yǎng )民(mín )力(lì ),修(xiū )明(míng )军(jūn )政(zhèng ),则(zé )自(zì )虞(yú )允(yǔn )文(wén )之(zhī )为(wéi )相(xiàng )也(yě ),尽(jìn )取(qǔ )版(bǎn )曹(cáo )岁(suì )入(rù )窠(kē )名(míng )之(zhī )必(bì )指(zhǐ )拟(nǐ )者(zhě ),号(hào )为(wéi )岁(suì )终(zhōng )羡(xiàn )馀(yú )之(zhī )数(shù )而(ér )输(shū )之(zhī )内(nèi )帑(tǎng ),顾(gù )以(yǐ )其(qí )有(yǒu )名(míng )无(wú )实(shí ),积(jī )累(lèi )挂(guà )欠(qiàn ),空(kōng )载(zǎi )簿(bù )籍(jí ),不(bú )可(kě )催(cuī )理(lǐ )者(zhě ),拨(bō )还(hái )版(bǎn )曹(cáo )以(yǐ )为(wéi )内(nèi )帑(tǎng )之(zhī )积(jī ),将(jiāng )以(yǐ )备(bèi )它(tā )日(rì )用(yòng )兵(bīng )进(jìn )取(qǔ )不(bú )时(shí )之(zhī )须(xū )。宰(zǎi )相(xiàng )不(bú )得(dé )以(yǐ )式(shì )贡(gòng )均(jūn )节(jiē )其(qí )出(chū )入(rù ),版(bǎn )曹(cáo )不(bú )得(dé )以(yǐ )簿(bù )书(shū )句(jù )考(kǎo )其(qí )存(cún )亡(wáng ),徒(tú )使(shǐ )版(bǎn )曹(cáo )阙(què )乏(fá )日(rì )甚(shèn ),督(dū )趣(qù )日(rì )峻(jùn ),造(zào )为(wéi )比(bǐ )较(jiào )监(jiān )司(sī )、郡(jùn )守(shǒu )殿(diàn )最(zuì )之(zhī )法(fǎ )以(yǐ )诱(yòu )胁(xié )之(zhī )。于(yú )是(shì )中(zhōng )外(wài )承(chéng )风(fēng ),竞(jìng )为(wéi )苛(kē )急(jí ),此(cǐ )民(mín )力(lì )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )重(zhòng )困(kùn )也(yě )。

“诸(zhū )将(jiāng )求(qiú )进(jìn )也(yě ),必(bì )先(xiān )掊(póu )克(kè )士(shì )卒(zú )以(yǐ )殖(zhí )私(sī )财(cái ),然(rán )后(hòu )以(yǐ )此(cǐ )自(zì )结(jié )于(yú )陛(bì )下(xià )之(zhī )私(sī )人(rén ),而(ér )祈(qí )以(yǐ )姓(xìng )名(míng )达(dá )于(yú )陛(bì )下(xià )之(zhī )前(qián )。陛(bì )下(xià )但(dàn )见(jiàn )其(qí )等(děng )级(jí )推(tuī )先(xiān ),案(àn )牍(dú )具(jù )备(bèi ),则(zé )诚(chéng )以(yǐ )为(wéi )公(gōng )荐(jiàn ),而(ér )岂(qǐ )知(zhī )其(qí )论(lùn )价(jià )输(shū )钱(qián ),已(yǐ )若(ruò )晚(wǎn )唐(táng )之(zhī )债(zhài )帅(shuài )矣(yǐ )。夫(fū )将(jiāng )者(zhě ),三(sān )军(jūn )之(zhī )司(sī )命(mìng ),而(ér )其(qí )选(xuǎn )置(zhì )之(zhī )方(fāng ),乖(guāi )剌(là )如(rú )此(cǐ )。则(zé )彼(bǐ )智(zhì )勇(yǒng )才(cái )力(lì )之(zhī )人(rén ),孰(shú )肯(kěn )抑(yì )心(xīn )下(xià )首(shǒu )于(yú )宦(huàn )官(guān ),宫(gōng )妾(qiè )之(zhī )门(mén ),而(ér )陛(bì )下(xià )之(zhī )所(suǒ )得(dé )以(yǐ )为(wéi )将(jiāng )帅(shuài )者(zhě ),皆(jiē )庸(yōng )夫(fū )、走(zǒu )卒(zú ),而(ér )犹(yóu )望(wàng )其(qí )修(xiū )明(míng )军(jūn )政(zhèng ),激(jī )劝(quàn )士(shì )卒(zú ),以(yǐ )强(qiáng )国(guó )势(shì ),岂(qǐ )不(bú )误(wù )哉(zāi )!

“凡(fán )此(cǐ )六(liù )事(shì ),皆(jiē )不(bú )可(kě )缓(huǎn ),而(ér )本(běn )在(zài )于(yú )陛(bì )下(xià )之(zhī )一(yī )心(xīn )。一(yī )心(xīn )正(zhèng ),则(zé )六(liù )事(shì )无(wú )不(bú )正(zhèng ),一(yī )有(yǒu )人(rén )心(xīn )私(sī )欲(yù )以(yǐ )介(jiè )乎(hū )其(qí )间(jiān ),则(zé )虽(suī )欲(yù )惫(bèi )精(jīng )劳(láo )力(lì )以(yǐ )求(qiú )正(zhèng )夫(fū )六(liù )事(shì )者(zhě ),亦(yì )将(jiāng )徒(tú )为(wéi )文(wén )具(jù ),而(ér )天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì )愈(yù )至(zhì )于(yú )不(bú )可(kě )为(wéi )矣(yǐ )。”

疏(shū )入(rù ),夜(yè )漏(lòu )下(xià )七(qī )刻(kè ),帝(dì )已(yǐ )就(jiù )寝(qǐn ),亟(jí )起(qǐ ),秉(bǐng )烛(zhú )读(dú )之(zhī )。明(míng )日(rì ),除(chú )主(zhǔ )管(guǎn )太(tài )乙(yǐ )宫(gōng )兼(jiān )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn )说(shuō )书(shū )。时(shí )帝(dì )已(yǐ )倦(juàn )勤(qín ),盖(gài )将(jiāng )以(yǐ )为(wéi )燕(yàn )翼(yì )之(zhī )谋(móu )也(yě )。会(huì )执(zhí )政(zhèng )有(yǒu )指(zhǐ )道(dào )学(xué )为(wéi )邪(xié )气(qì )者(zhě ),乃(nǎi )辞(cí )新(xīn )命(mìng ),除(chú )秘(mì )阁(gé )修(xiū )撰(zhuàn ),仍(réng )奉(fèng )祠(cí )。

阅读:25607

打赏捐助〔Donate〕>>>

《孝宗绍统同道冠德昭功哲文神武明圣成孝皇帝淳熙十五年(金大定二十八年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库