徽宗体神合道骏烈逊功圣文仁德宪慈显孝皇帝宣和四年(辽保大二年,金天辅六年。壬寅,一一二二年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪九十四 > 《徽宗体神合道骏烈逊功圣文仁德宪慈显孝皇帝宣和四年(辽保大二年,金天辅六年。壬寅,一一二二年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),以(yǐ )蔡(cài )攸(yōu )为(wéi )少(shǎo )保(bǎo ),梁(liáng )师(shī )成(chéng )为(wéi )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),金(jīn )都(dōu )统(tǒng )杲(gǎo )克(kè )辽(liáo )之(zhī )高(gāo )恩(ēn )、回(huí )纥(gē )二(èr )城(chéng )。乙(yǐ )亥(hài ),陷(xiàn )辽(liáo )中(zhōng )京(jīng ),遂(suí )下(xià )泽(zé )州(zhōu )。辽(liáo )主(zhǔ )出(chū )居(jū )庸(yōng )关(guān ),至(zhì )鸳(yuān )鸯(yāng )泺(luò ),闻(wén )伊(yī )都(dōu )引(yǐn )洛(luò )索(suǒ )奄(yǎn )至(zhì ),忧(yōu )甚(shèn )。枢(shū )密(mì )使(shǐ )萧(xiāo )奉(fèng )先(xiān )曰(yuē ):“伊(yī )都(dōu ),宗(zōng )支(zhī )也(yě ),岂(qǐ )欲(yù )辽(liáo )亡(wáng )哉(zāi )?不(bú )过(guò )欲(yù )立(lì )其(qí )甥(shēng )晋(jìn )王(wáng )耳(ěr )。若(ruò )为(wéi )社(shè )稷(jì )计(jì ),不(bú )惜(xī )一(yī )子(zǐ ),明(míng )其(qí )罪(zuì )诛(zhū )之(zhī ),可(kě )不(bú )战(zhàn )而(ér )退(tuì )。”会(huì )耶(yē )律(lǜ )萨(sà )巴(bā )等(děng )谋(móu )立(lì )晋(jìn )王(wáng )额(é )噜(lū )温(wēn ),事(shì )觉(jiào ),辽(liáo )主(zhǔ )召(zhào )枢(shū )密(mì )萧(xiāo )德(dé )勒(lè )岱(dài )等(děng )议(yì )曰(yuē ):“反(fǎn )者(zhě )必(bì )以(yǐ )此(cǐ )儿(ér )为(wéi )名(míng ),若(ruò )不(bú )除(chú )去(qù ),何(hé )以(yǐ )复(fù )安(ān )!”德(dé )勒(lè )岱(dài )唯(wéi )唯(wéi )。辽(liáo )主(zhǔ )乃(nǎi )遣(qiǎn )人(rén )缢(yì )之(zhī )。或(huò )劝(quàn )额(é )噜(lū )温(wēn )亡(wáng ),额(é )噜(lū )温(wēn )曰(yuē ):“安(ān )能(néng )为(wéi )蕞(zuì )尔(ěr )之(zhī )躯(qū )而(ér )失(shī )臣(chén )子(zǐ )之(zhī )节(jiē )!”遂(suí )就(jiù )死(sǐ )。辽(liáo )主(zhǔ )素(sù )服(fú )三(sān )日(rì )。萨(sà )巴(bā )等(děng )皆(jiē )伏(fú )诛(zhū )。额(é )噜(lū )温(wēn )素(sù )有(yǒu )人(rén )望(wàng ),诸(zhū )军(jūn )闻(wén )其(qí )死(sǐ ),无(wú )不(bú )流(liú )涕(tì ),由(yóu )是(shì )人(rén )人(rén )解(jiě )体(tǐ )。

伊(yī )都(dōu )引(yǐn )金(jīn )兵(bīng )逼(bī )辽(liáo )主(zhǔ )行(háng )宫(gōng ),辽(liáo )主(zhǔ )率(lǜ )卫(wèi )士(shì )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )骑(qí )自(zì )鸳(yuān )鸯(yāng )泺(luò )走(zǒu )西(xī )京(jīng ),左(zuǒ )企(qǐ )弓(gōng )谏(jiàn ),不(bú )听(tīng )。仓(cāng )卒(zú )出(chū )走(zǒu ),遗(yí )传(chuán )国(guó )玺(xǐ )于(yú )桑(sāng )乾(qián )河(hé )。辽(liáo )主(zhǔ )以(yǐ )深(shēn )入(rù )为(wéi )忧(yōu ),萧(xiāo )奉(fèng )先(xiān )曰(yuē ):“女(nǚ )直(zhí )虽(suī )能(néng )陷(xiàn )我(wǒ )中(zhōng )京(jīng ),终(zhōng )不(bú )能(néng )远(yuǎn )离(lí )巢(cháo )穴(xué ),越(yuè )三(sān )千(qiān )里(lǐ )直(zhí )捣(dǎo )云(yún )中(zhōng )也(yě )。”

金(jīn )都(dōu )统(tǒng )杲(gǎo )遣(qiǎn )人(rén )献(xiàn )捷(jié ),金(jīn )主(zhǔ )赐(cì )诏(zhào )嘉(jiā )之(zhī ),且(qiě )曰(yuē ):“山(shān )后(hòu )若(ruò )未(wèi )可(kě )往(wǎng ),即(jí )营(yíng )田(tián )牧(mù ),俟(sì )秋(qiū )大(dà )举(jǔ ),更(gèng )当(dāng )熟(shú )议(yì ),见(jiàn )可(kě )则(zé )行(háng )。无(wú )恃(shì )一(yī )战(zhàn )之(zhī )胜(shèng ),辄(zhé )自(zì )弛(chí )慢(màn )。”

二(èr )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

己(jǐ )亥(hài ),金(jīn )宗(zōng )翰(hàn )率(lǜ )偏(piān )师(shī )趋(qū )北(běi )安(ān )州(zhōu )。辽(liáo )奚(xī )王(wáng )萧(xiāo )锡(xī )默(mò )先(xiān )使(shǐ )人(rén )绐(dài )降(jiàng ),已(yǐ )而(ér )出(chū )师(shī )围(wéi )之(zhī )。金(jīn )兵(bīng )去(qù )马(mǎ )殊(shū )死(sǐ )战(zhàn ),败(bài )锡(xī )默(mò )兵(bīng ),追(zhuī )杀(shā )至(zhì )暮(mù ),遂(suí )取(qǔ )北(běi )安(ān )州(zhōu )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),雨(yǔ )雹(báo )。

是(shì )月(yuè ),管(guǎn )句(jù )太(tài )平(píng )观(guān )陈(chén )瓘(guàn )卒(zú )。

或(huò )问(wèn )游(yóu )酢(zuò )以(yǐ )当(dāng )今(jīn )可(kě )以(yǐ )济(jì )世(shì )者(zhě ),酢(zuò )曰(yuē ):“陈(chén )了(le )翁(wēng )其(qí )人(rén )也(yě )。”刘(liú )安(ān )世(shì )尝(cháng )因(yīn )瓘(guàn )病(bìng ),使(shǐ )人(rén )勉(miǎn )以(yǐ )医(yī )药(yào )自(zì )辅(fǔ ),曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )将(jiāng )有(yǒu )赖(lài )于(yú )公(gōng ),当(dāng )力(lì )加(jiā )保(bǎo )养(yǎng )以(yǐ )待(dài )时(shí )用(yòng )。”了(le )翁(wēng ),瓘(guàn )别(bié )号(hào )也(yě )。至(zhì )是(shì )卒(zú )于(yú )楚(chǔ )州(zhōu )。

三(sān )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),幸(xìng )秘(mì )书(shū )省(shěng ),遂(suí )幸(xìng )太(tài )学(xué ),赐(cì )秘(mì )书(shū )少(shǎo )监(jiān )翁(wēng )彦(yàn )深(shēn )、王(wáng )时(shí )雍(yōng )、国(guó )子(zǐ )祭(jì )酒(jiǔ )韦(wéi )寿(shòu )隆(lóng )、司(sī )业(yè )权(quán )邦(bāng )彦(yàn )章(zhāng )服(fú ),馆(guǎn )职(zhí )、学(xué )官(guān )、诸(zhū )生(shēng )恩(ēn )锡(xī )有(yǒu )差(chà )。

金(jīn )宗(zōng )翰(hàn )驻(zhù )兵(bīng )北(běi )安(ān ),遣(qiǎn )希(xī )尹(yǐn )略(luè )近(jìn )地(dì ),获(huò )辽(liáo )护(hù )卫(wèi )实(shí )纳(nà )埒(liè ),始(shǐ )知(zhī )辽(liáo )主(zhǔ )杀(shā )其(qí )子(zǐ )晋(jìn )王(wáng ),众(zhòng )心(xīn )益(yì )离(lí ),西(xī )北(běi )、西(xī )南(nán )两(liǎng )路(lù )兵(bīng )马(mǎ ),皆(jiē )羸(léi )弱(ruò )不(bú )可(kě )用(yòng )。使(shǐ )人(rén )报(bào )杲(gǎo )曰(yuē ):“辽(liáo )主(zhǔ )穷(qióng )迫(pò )于(yú )山(shān )西(xī ),犹(yóu )事(shì )畋(tián )猎(liè ),不(bú )恤(xù )危(wēi )亡(wáng );自(zì )杀(shā )其(qí )子(zǐ ),臣(chén )民(mín )失(shī )望(wàng )。攻(gōng )取(qǔ )之(zhī )策(cè ),幸(xìng )速(sù )见(jiàn )谕(yù )。”杲(gǎo )使(shǐ )还(hái )报(bào )曰(yuē ):“顷(qǐng )奉(fèng )诏(zhào )旨(zhǐ ),不(bú )令(lìng )便(biàn )趋(qū )山(shān )西(xī ),当(dāng )审(shěn )详(xiáng )徐(xú )议(yì )。”宗(zōng )翰(hàn )知(zhī )杲(gǎo )无(wú )意(yì )进(jìn )取(qǔ ),即(jí )决(jué )策(cè )进(jìn )兵(bīng ),复(fù )报(bào )杲(gǎo )曰(yuē ):“初(chū )受(shòu )命(mìng ),虽(suī )未(wèi )令(lìng )便(biàn )取(qǔ )山(shān )西(xī ),亦(yì )许(xǔ )便(biàn )宜(yí )从(cóng )事(shì )。辽(liáo )人(rén )可(kě )取(qǔ ),其(qí )势(shì )己(jǐ )见(jiàn ),一(yī )失(shī )机(jī )会(huì ),后(hòu )难(nán )图(tú )矣(yǐ )!今(jīn )已(yǐ )进(jìn )兵(bīng ),当(dāng )以(yǐ )大(dà )军(jūn )会(huì )于(yú )何(hé )地(dì ),幸(xìng )以(yǐ )见(jiàn )报(bào )。”宗(zōng )幹(gàn )谓(wèi )杲(gǎo )曰(yuē ):“再(zài )使(shǐ )来(lái )请(qǐng ),必(bì )非(fēi )轻(qīng )举(jǔ )。且(qiě )彼(bǐ )发(fā )兵(bīng ),不(bú )可(kě )中(zhōng )止(zhǐ )。”再(zài )三(sān )言(yán )之(zhī ),杲(gǎo )乃(nǎi )许(xǔ )会(huì )师(shī )。杲(gǎo )出(chū )请(qǐng )岭(lǐng ),宗(zōng )翰(hàn )出(chū )瓢(piáo )岭(lǐng ),期(qī )会(huì )于(yú )羊(yáng )城(chéng )泺(luò ),宗(zōng )望(wàng )、宗(zōng )弼(bì )率(lǜ )百(bǎi )骑(qí )先(xiān )进(jìn )。辽(liáo )主(zhǔ )闻(wén )金(jīn )师(shī )将(jiāng )出(chū )岭(lǐng )西(xī ),遂(suí )趋(qū )白(bái )水(shuǐ )泺(luò )。宗(zōng )翰(hàn )、宗(zōng )幹(gàn )以(yǐ )精(jīng )兵(bīng )六(liù )千(qiān )袭(xí )之(zhī ),希(xī )尹(yǐn )为(wéi )前(qián )驱(qū ),一(yī )日(rì )三(sān )败(bài )辽(liáo )师(shī )。

辽(liáo )主(zhǔ )至(zhì )漠(mò )北(běi ),闻(wén )金(jīn )兵(bīng )将(jiāng )近(jìn ),计(jì )不(bú )知(zhī )所(suǒ )出(chū )。萧(xiāo )奉(fèng )先(xiān )请(qǐng )趋(qū )夹(jiá )山(shān ),辽(liáo )主(zhǔ )遂(suí )弃(qì )辎(zī )重(zhòng ),乘(chéng )轻(qīng )骑(qí )入(rù )夹(jiá )山(shān )。既(jì )至(zhì ),始(shǐ )悟(wù )奉(fèng )先(xiān )之(zhī )不(bú )忠(zhōng ),怒(nù )曰(yuē ):“汝(rǔ )父(fù )子(zǐ )误(wù )我(wǒ )至(zhì )此(cǐ ),今(jīn )欲(yù )诛(zhū )汝(rǔ ),何(hé )益(yì )于(yú )事(shì )!恐(kǒng )军(jūn )心(xīn )忿(fèn )怒(nù ),尔(ěr )曹(cáo )避(bì )敌(dí )苟(gǒu )安(ān ),祸(huò )必(bì )及(jí )我(wǒ ),其(qí )勿(wù )从(cóng )行(háng )。”奉(fèng )先(xiān )下(xià )马(mǎ )哭(kū )拜(bài )而(ér )去(qù )。行(háng )未(wèi )数(shù )里(lǐ ),左(zuǒ )右(yòu )执(zhí )其(qí )父(fù )子(zǐ ),缚(fù )送(sòng )于(yú )金(jīn ),金(jīn )人(rén )斩(zhǎn )其(qí )长(zhǎng )子(zǐ )昂(áng ),以(yǐ )奉(fèng )先(xiān )及(jí )其(qí )次(cì )子(zǐ )昱(yù )械(xiè )送(sòng )金(jīn )主(zhǔ );道(dào )遇(yù )辽(liáo )军(jūn ),夺(duó )以(yǐ )归(guī )国(guó ),并(bìng )赐(cì )死(sǐ )。元(yuán )妃(fēi )萧(xiāo )氏(shì ),德(dé )勒(lè )岱(dài )之(zhī )姑(gū )也(yě ),谓(wèi )德(dé )勒(lè )岱(dài )曰(yuē ):“尔(ěr )任(rèn )国(guó )事(shì ),致(zhì )君(jūn )如(rú )此(cǐ ),何(hé )以(yǐ )生(shēng )为(wéi )!”德(dé )勒(lè )岱(dài )但(dàn )谢(xiè )罪(zuì )而(ér )已(yǐ )。明(míng )日(rì ),辽(liáo )主(zhǔ )遂(suí )逐(zhú )之(zhī ),召(zhào )托(tuō )卜(bo )嘉(jiā )典(diǎn )禁(jìn )卫(wèi )。

戊(wù )辰(chén ),辽(liáo )同(tóng )知(zhī )殿(diàn )前(qián )点(diǎn )检(jiǎn )事(shì )耶(yē )律(lǜ )高(gāo )八(bā )率(lǜ )卫(wèi )士(shì )降(jiàng )金(jīn )。

初(chū ),辽(liáo )主(zhǔ )走(zǒu )云(yún )中(zhōng ),留(liú )南(nán )府(fǔ )宰(zǎi )相(xiàng )张(zhāng )琳(lín ),参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )李(lǐ )处(chù )温(wēn )与(yǔ )秦(qín )晋(jìn )国(guó )王(wáng )淳(chún )守(shǒu )燕(yàn )京(jīng )。处(chù )温(wēn )闻(wén )辽(liáo )主(zhǔ )入(rù )夹(jiá )山(shān ),命(mìng )令(lìng )不(bú )通(tōng ),即(jí )与(yǔ )族(zú )弟(dì )处(chù )能(néng )及(jí )子(zǐ )奭(shì ),外(wài )假(jiǎ )怨(yuàn )军(jūn ),内(nèi )结(jié )都(dōu )统(tǒng )萧(xiāo )干(gàn ),谋(móu )立(lì )淳(chún )。处(chù )温(wēn )邀(yāo )张(zhāng )琳(lín )白(bái )其(qí )事(shì ),琳(lín )曰(yuē ):“摄(shè )政(zhèng )则(zé )可(kě ),即(jí )真(zhēn )则(zé )不(bú )可(kě )。”处(chù )温(wēn )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )之(zhī )事(shì ),天(tiān )意(yì )人(rén )心(xīn )已(yǐ )定(dìng ),岂(qǐ )可(kě )易(yì )也(yě )!”琳(lín )不(bú )敢(gǎn )执(zhí ),遂(suí )与(yǔ )诸(zhū )大(dà )臣(chén )耶(yē )律(lǜ )达(dá )实(shí )、左(zuǒ )企(qǐ )弓(gōng )、虞(yú )仲(zhòng )文(wén )、曹(cáo )勇(yǒng )义(yì )、康(kāng )公(gōng )弼(bì ),集(jí )番(fān )、汉(hàn )百(bǎi )官(guān )诸(zhū )军(jūn )及(jí )父(fù )老(lǎo )数(shù )万(wàn )人(rén )诣(yì )淳(chún )府(fǔ ),引(yǐn )唐(táng )灵(líng )武(wǔ )故(gù )事(shì )劝(quàn )进(jìn ),淳(chún )不(bú )许(xǔ )。李(lǐ )奭(shì )持(chí )赭(zhě )袍(páo )被(bèi )之(zhī ),令(lìng )百(bǎi )官(guān )拜(bài )舞(wǔ )山(shān )呼(hū ),淳(chún )惊(jīng )骇(hài ),再(zài )三(sān )辞(cí ),不(bú )获(huò ),从(cóng )之(zhī )。群(qún )臣(chén )上(shàng )尊(zūn )号(hào )曰(yuē )天(tiān )锡(xī )皇(huáng )帝(dì ),改(gǎi )元(yuán )建(jiàn )福(fú ),以(yǐ )妻(qī )萧(xiāo )氏(shì )为(wéi )德(dé )妃(fēi )。妃(fēi ),普(pǔ )贤(xián )女(nǚ )也(yě )。加(jiā )处(chù )温(wēn )守(shǒu )太(tài )尉(wèi ),琳(lín )守(shǒu )太(tài )师(shī ),馀(yú )与(yǔ )谋(móu )者(zhě )授(shòu )官(guān )有(yǒu )差(chà )。改(gǎi )怨(yuàn )军(jūn )为(wéi )常(cháng )胜(shèng )军(jūn )。军(jūn )旅(lǚ )之(zhī )事(shì ),悉(xī )委(wěi )达(dá )实(shí )。遥(yáo )降(jiàng )天(tiān )祚(zuò )为(wéi )湘(xiāng )阴(yīn )王(wáng ),遂(suí )据(jù )有(yǒu )燕(yàn )、云(yún )、平(píng )及(jí )上(shàng )京(jīng )、辽(liáo )西(xī )之(zhī )地(dì )。天(tiān )祚(zuò )所(suǒ )有(yǒu ),沙(shā )漠(mò )以(yǐ )北(běi )、西(xī )南(nán )、西(xī )北(běi )两(liǎng )都(dōu )招(zhāo )讨(tǎo )府(fǔ )诸(zhū )番(fān )部(bù )族(zú )而(ér )已(yǐ )。

淳(chún )将(jiāng )降(jiàng )赦(shè ),燕(yàn )京(jīng )父(fù )老(lǎo )俱(jù )言(yán )内(nèi )库(kù )都(dōu )点(diǎn )检(jiǎn )刘(liú )彦(yàn )良(liáng )以(yǐ )奸(jiān )佞(nìng )得(dé )幸(xìng )于(yú )天(tiān )祚(zuò ),专(zhuān )导(dǎo )引(yǐn )为(wéi )失(shī )德(dé )之(zhī )事(shì );其(qí )妻(qī )倡(chàng )也(yě ),出(chū )入(rù )禁(jìn )中(zhōng ),夫(fū )妇(fù )并(bìng )为(wéi )国(guó )害(hài )。乃(nǎi )枭(xiāo )彦(yàn )良(liáng )夫(fū )妇(fù )于(yú )市(shì ),然(rán )后(hòu )大(dà )赦(shè )。

达(dá )实(shí ),太(tài )祖(zǔ )八(bā )世(shì )孙(sūn ),通(tōng )辽(liáo )、汉(hàn )字(zì ),善(shàn )骑(qí )射(shè ),登(dēng )进(jìn )士(shì )第(dì ),累(lèi )擢(zhuó )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )承(chéng )旨(zhǐ ),故(gù )称(chēng )达(dá )实(shí )林(lín )牙(yá )云(yún )。

耶(yē )律(lǜ )淳(chún )请(qǐng )和(hé )于(yú )金(jīn ),都(dōu )统(tǒng )杲(gǎo )责(zé )其(qí )不(bú )先(xiān )禀(bǐng )命(mìng ),辄(zhé )称(chēng )大(dà )号(hào ),若(ruò )能(néng )自(zì )归(guī ),当(dāng )以(yǐ )燕(yàn )京(jīng )留(liú )守(shǒu )处(chù )之(zhī )。淳(chún )复(fù )乞(qǐ )存(cún )宗(zōng )祀(sì ),杲(gǎo )复(fù )书(shū )曰(yuē ):“阁(gé )下(xià )向(xiàng )为(wéi )元(yuán )帅(shuài ),总(zǒng )统(tǒng )诸(zhū )军(jūn ),任(rèn )非(fēi )不(bú )重(zhòng ),曾(céng )无(wú )尺(chǐ )寸(cùn )之(zhī )功(gōng ),欲(yù )据(jù )一(yī )城(chéng )以(yǐ )抗(kàng )我(wǒ )国(guó )之(zhī )兵(bīng ),不(bú )亦(yì )难(nán )乎(hū )?所(suǒ )任(rèn )用(yòng )者(zhě )既(jì )不(bú )能(néng )死(sǐ )国(guó ),今(jīn )谁(shuí )肯(kěn )为(wéi )阁(gé )下(xià )用(yòng )者(zhě )?欲(yù )恃(shì )此(cǐ )以(yǐ )成(chéng )功(gōng ),计(jì )亦(yì )疏(shū )矣(yǐ )。幕(mù )府(fǔ )奉(fèng )诏(zhào ),归(guī )者(zhě )官(guān )之(zhī ),逆(nì )者(zhě )讨(tǎo )之(zhī ),若(ruò )执(zhí )迷(mí )不(bú )送(sòng ),期(qī )于(yú )殄(tiǎn )灭(miè )而(ér )已(yǐ )!”淳(chún )乃(nǎi )遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )于(yú )金(jīn )主(zhǔ ),赐(cì )以(yǐ )诏(zhào )曰(yuē ):“汝(rǔ ),辽(liáo )之(zhī )近(jìn )属(shǔ ),位(wèi )居(jū )将(jiāng )相(xiàng ),不(bú )能(néng )与(yǔ )国(guó )存(cún )亡(wáng ),乃(nǎi )窃(qiè )据(jù )孤(gū )城(chéng ),僭(jiàn )称(chēng )大(dà )号(hào ),若(ruò )不(bú )降(jiàng )附(fù ),将(jiāng )有(yǒu )后(hòu )悔(huǐ )!”

命(mìng )童(tóng )贯(guàn )为(wéi )河(hé )北(běi )、河(hé )东(dōng )路(lù )宣(xuān )抚(fǔ )使(shǐ )。

睦(mù )寇(kòu )初(chū )平(píng ),帝(dì )亦(yì )悔(huǐ )用(yòng )兵(bīng )。王(wáng )黼(fǔ )独(dú )言(yán )曰(yuē ):“中(zhōng )国(guó )与(yǔ )辽(liáo )虽(suī )为(wéi )兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )邦(bāng ),然(rán )百(bǎi )馀(yú )年(nián )间(jiān ),彼(bǐ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )开(kāi )边(biān )慢(màn )我(wǒ )者(zhě )多(duō )矣(yǐ )。且(qiě )兼(jiān )弱(ruò )攻(gōng )昧(mèi ),武(wǔ )之(zhī )善(shàn )经(jīng )也(yě )。今(jīn )而(ér )不(bú )取(qǔ )燕(yàn )、云(yún ),女(nǚ )直(zhí )必(bì )强(qiáng ),中(zhōng )原(yuán )故(gù )地(dì )将(jiāng )不(bú )复(fù )为(wéi )我(wǒ )有(yǒu )。”帝(dì )遂(suí )决(jué )意(yì )治(zhì )兵(bīng )。

黼(fǔ )于(yú )三(sān )省(shěng )置(zhì )经(jīng )抚(fǔ )房(fáng ),专(zhuān )治(zhì )边(biān )事(shì ),不(bú )关(guān )枢(shū )密(mì )。括(kuò )天(tiān )下(xià )丁(dīng )夫(fū ),计(jì )口(kǒu )出(chū )算(suàn ),得(dé )钱(qián )六(liù )千(qiān )二(èr )百(bǎi )万(wàn )缗(mín )以(yǐ )充(chōng )用(yòng )。黼(fǔ )又(yòu )遗(yí )童(tóng )贯(guàn )书(shū )曰(yuē ):“太(tài )师(shī )若(ruò )北(běi )行(háng ),愿(yuàn )尽(jìn )死(sǐ )力(lì )。”会(huì )耶(yē )律(lǜ )淳(chún )遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )即(jí )位(wèi ),且(qiě )言(yán )免(miǎn )岁(suì )币(bì ),结(jié )前(qián )好(hǎo )。朝(cháo )议(yì )谓(wèi )机(jī )不(bú )可(kě )失(shī ),乃(nǎi )以(yǐ )蔡(cài )攸(yōu )副(fù )贯(guàn ),勒(lè )兵(bīng )十(shí )五(wǔ )万(wàn )巡(xún )北(běi )边(biān )以(yǐ )应(yīng )金(jīn ),且(qiě )招(zhāo )谕(yù )幽(yōu )燕(yàn )。攸(yōu )童(tóng )矣(yǐ )不(bú )习(xí )事(shì ),谓(wèi )功(gōng )业(yè )可(kě )唾(tuò )手(shǒu )致(zhì ),入(rù )辞(cí )之(zhī )日(rì ),肆(sì )言(yán )无(wú )忌(jì ),帝(dì )弗(fú )责(zé )。

初(chū ),夹(jiá )攻(gōng )之(zhī )约(yuē ),蔡(cài )京(jīng )、童(tóng )贯(guàn )主(zhǔ )之(zhī )。熙(xī )河(hé )钤(qián )辖(xiá )赵(zhào )隆(lóng )尝(cháng )极(jí )言(yán )其(qí )不(bú )可(kě ),贯(guàn )曰(yuē ):“君(jūn )能(néng )共(gòng )此(cǐ ),当(dāng )有(yǒu )殊(shū )拜(bài )。”隆(lóng )曰(yuē ):“隆(lóng )武(wǔ )夫(fū ),岂(qǐ )敢(gǎn )干(gàn )赏(shǎng )以(yǐ )败(bài )祖(zǔ )宗(zōng )二(èr )百(bǎi )年(nián )之(zhī )好(hǎo )!异(yì )时(shí )启(qǐ )衅(xìn ),万(wàn )死(sǐ )不(bú )足(zú )谢(xiè )责(zé )。”贯(guàn )不(bú )悦(yuè )。郑(zhèng )居(jū )中(zhōng )亦(yì )力(lì )陈(chén )不(bú )可(kě ),谓(wèi )京(jīng )曰(yuē ):“公(gōng )首(shǒu )台(tái )元(yuán )老(lǎo ),不(bú )守(shǒu )两(liǎng )国(guó )盟(méng )约(yuē ),辄(zhé )造(zào )事(shì )端(duān ),诚(chéng )非(fēi )庙(miào )算(suàn )。”京(jīng )曰(yuē ):“上(shàng )厌(yàn )岁(suì )币(bì )五(wǔ )十(shí )万(wàn )故(gù )尔(ěr )。”居(jū )中(zhōng )曰(yuē ):“公(gōng )独(dú )不(bú )见(jiàn )汉(hàn )世(shì )和(hé )戎(róng )之(zhī )费(fèi )乎(hū )?使(shǐ )百(bǎi )万(wàn )生(shēng )灵(líng )肝(gān )脑(nǎo )涂(tú )地(dì ),公(gōng )实(shí )为(wéi )之(zhī )!”时(shí )又(yòu )有(yǒu )安(ān )尧(yáo )臣(chén )者(zhě ),亦(yì )上(shàng )书(shū )论(lùn )燕(yàn )、云(yún )之(zhī )事(shì )曰(yuē ):“宦(huàn )寺(sì )专(zhuān )命(mìng ),倡(chàng )为(wéi )北(běi )伐(fá )。燕(yàn )、云(yún )之(zhī )役(yì )兴(xìng ),则(zé )边(biān )衅(xìn )遂(suí )开(kāi );宦(huàn )寺(sì )之(zhī )权(quán )重(zhòng ),则(zé )皇(huáng )纲(gāng )不(bú )振(zhèn )。今(jīn )童(tóng )贯(guàn )深(shēn )结(jié )蔡(cài )京(jīng ),纳(nà )赵(zhào )良(liáng )嗣(sì )以(yǐ )为(wéi )谋(móu )主(zhǔ ),故(gù )建(jiàn )平(píng )燕(yàn )之(zhī )议(yì )。臣(chén )恐(kǒng )异(yì )时(shí )脣(chún )亡(wáng )齿(chǐ )寒(hán ),边(biān )境(jìng )有(yǒu )可(kě )乘(chéng )之(zhī )衅(xìn ),强(qiáng )敌(dí )蓄(xù )锐(ruì )伺(sì )隙(xì )以(yǐ )逞(chěng )其(qí )欲(yù ),此(cǐ )臣(chén )所(suǒ )以(yǐ )日(rì )夜(yè )寒(hán )心(xīn )。伏(fú )望(wàng )思(sī )祖(zǔ )宗(zōng )积(jī )累(lèi )之(zhī )艰(jiān )难(nán ),鉴(jiàn )历(lì )代(dài )君(jūn )臣(chén )之(zhī )得(dé )失(shī ),杜(dù )塞(sāi )边(biān )隙(xì ),务(wù )守(shǒu )旧(jiù )好(hǎo ),无(wú )使(shǐ )新(xīn )起(qǐ )之(zhī )敌(dí )乘(chéng )间(jiān )以(yǐ )窥(kuī )中(zhōng )国(guó ),上(shàng )以(yǐ )安(ān )宗(zōng )庙(miào ),下(xià )以(yǐ )慰(wèi )生(shēng )灵(líng )。”帝(dì )然(rán )之(zhī ),由(yóu )是(shì )议(yì )稍(shāo )寝(qǐn )。及(jí )辽(liáo )势(shì )日(rì )蹙(cù ),贯(guàn )乃(nǎi )复(fù )乞(qǐ )举(jǔ )兵(bīng ),居(jū )中(zhōng )又(yòu )言(yán )不(bú )宜(yí )幸(xìng )灾(zāi )而(ér )动(dòng ),待(dài )其(qí )自(zì )毙(bì )可(kě )也(yě ),不(bú )听(tīng )。

辽(liáo )耶(yē )律(lǜ )淳(chún )僭(jiàn )立(lì ),患(huàn )本(běn )俗(sú )兵(bīng )少(shǎo );萧(xiāo )干(gàn )建(jiàn )议(yì )籍(jí )东(dōng )、西(xī )奚(xī )及(jí )岭(lǐng )外(wài )南(nán )北(běi )大(dà )王(wáng )诸(zhū )部(bù ),得(dé )万(wàn )馀(yú )户(hù ),户(hù )选(xuǎn )一(yī )人(rén )为(wéi )军(jūn ),谓(wèi )之(zhī )瘦(shòu )军(jūn ),散(sàn )处(chù )涿(zhuō )、易(yì )间(jiān ),肆(sì )为(wéi )侵(qīn )掠(luě ),民(mín )甚(shèn )苦(kǔ )之(zhī )。

萧(xiāo )德(dé )勒(lè )岱(dài )之(zhī )见(jiàn )逐(zhú )也(yě ),道(dào )为(wéi )金(jīn )兵(bīng )所(suǒ )执(zhí );伺(sì )间(jiān )亡(wáng )归(guī ),复(fù )为(wéi )人(rén )执(zhí )送(sòng )耶(yē )律(lǜ )淳(chún )。德(dé )勒(lè )岱(dài )自(zì )知(zhī )不(bú )免(miǎn ),诡(guǐ )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )能(néng )事(shì )僭(jiàn )窃(qiè )之(zhī )君(jūn )。”不(bú )食(shí )数(shù )日(rì )死(sǐ )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),辽(liáo )西(xī )南(nán )面(miàn )招(zhāo )讨(tǎo )使(shǐ )耶(yē )律(lǜ )佛(fó )顶(dǐng )及(jí )云(yún )内(nèi )、宁(níng )边(biān )、东(dōng )胜(shèng )等(děng )州(zhōu )并(bìng )降(jiàng )于(yú )金(jīn )。

金(jīn )获(huò )阿(ā )苏(sū )以(yǐ )归(guī )。金(jīn )人(rén )之(zhī )起(qǐ )兵(bīng )也(yě ),以(yǐ )不(bú )归(guī )阿(ā )苏(sū )为(wéi )词(cí ),及(jí )既(jì )获(huò ),不(bú )过(guò )杖(zhàng )而(ér )释(shì )之(zhī )。金(jīn )人(rén )见(jiàn )阿(ā )苏(sū ),或(huò )问(wèn )为(wéi )谁(shuí ),阿(ā )苏(sū )曰(yuē ):“我(wǒ ),破(pò )辽(liáo )鬼(guǐ )也(yě )。”

金(jīn )师(shī )攻(gōng )西(xī )京(jīng ),辽(liáo )耿(gěng )守(shǒu )忠(zhōng )救(jiù )之(zhī )。宗(zōng )翰(hàn )、宗(zōng )雄(xióng )、宗(zōng )干(gàn )等(děng )继(jì )至(zhì ),宗(zōng )翰(hàn )率(lǜ )麾(huī )下(xià )自(zì )其(qí )中(zhōng )冲(chōng )击(jī ),使(shǐ )馀(yú )兵(bīng )去(qù )马(mǎ )从(cóng )旁(páng )射(shè )之(zhī )。守(shǒu )忠(zhōng )大(dà )败(bài ),西(xī )京(jīng )遂(suí )陷(xiàn ),西(xī )路(lù )州(zhōu )县(xiàn )部(bù )族(zú )皆(jiē )降(jiàng )金(jīn )。辽(liáo )主(zhǔ )遂(suí )遁(dùn )于(yú )额(é )苏(sū )伦(lún ),唯(wéi )北(běi )部(bù )玛(mǎ )克(kè )实(shí )赆(jìn )马(mǎ )驼(tuó )食(shí )羊(yáng )焉(yān )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),白(bái )虹(hóng )贯(guàn )日(rì )。

丙(bǐng )午(wǔ ),令(lìng )郡(jùn )县(xiàn )访(fǎng )遗(yí )书(shū )。

金(jīn )都(dōu )统(tǒng )杲(gǎo )遣(qiǎn )宗(zōng )望(wàng )入(rù )奏(zòu ),请(qǐng )金(jīn )主(zhǔ )临(lín )军(jūn )。五(wǔ )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),宗(zōng )望(wàng )至(zhì )上(shàng )京(jīng )奏(zòu )捷(jié ),群(qún )臣(chén )入(rù )贺(hè ),赐(cì )宴(yàn )。宗(zōng )望(wàng )曰(yuē ):“今(jīn )云(yún )中(zhōng )新(xīn )定(dìng ),诸(zhū )路(lù )辽(liáo )兵(bīng )尚(shàng )数(shù )万(wàn );辽(liáo )主(zhǔ )在(zài )阴(yīn )山(shān )、天(tiān )德(dé )之(zhī )间(jiān ),而(ér )耶(yē )律(lǜ )淳(chún )自(zì )立(lì )于(yú )燕(yàn )京(jīng )。新(xīn )降(jiàng )之(zhī )民(mín ),其(qí )心(xīn )未(wèi )固(gù ),是(shì )以(yǐ )诸(zhū )将(jiāng )望(wàng )陛(bì )下(xià )幸(xìng )军(jūn )中(zhōng )京(jīng )。”金(jīn )主(zhǔ )许(xǔ )之(zhī )。

壬(rén )戌(xū ),以(yǐ )高(gāo )俅(qiú )为(wéi )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。

甲(jiǎ )戌(xū ),嗣(sì )濮(pú )王(wáng )仲(zhòng )御(yù )薨(hōng ),以(yǐ )其(qí )弟(dì )仲(zhòng )爰(yuán )嗣(sì )。

辽(liáo )都(dōu )统(tǒng )玛(mǎ )格(gé ),收(shōu )集(jí )散(sàn )亡(wáng ),会(huì )于(yú )沤(ōu )里(lǐ )谨(jǐn ),辽(liáo )主(zhǔ )命(mìng )知(zhī )北(běi )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )事(shì )兼(jiān )都(dōu )统(tǒng )。

庚(gēng )辰(chén ),以(yǐ )谭(tán )稹(zhěn )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。

童(tóng )贯(guàn )至(zhì )高(gāo )阳(yáng )关(guān ),用(yòng )知(zhī )雄(xióng )州(zhōu )和(hé )诜(shēn )计(jì ),降(jiàng )黄(huáng )榜(bǎng )及(jí )旗(qí ),述(shù )吊(diào )民(mín )伐(fá )罪(zuì )之(zhī )意(yì ),且(qiě )云(yún ):“若(ruò )有(yǒu )豪(háo )杰(jié )能(néng )以(yǐ )燕(yàn )京(jīng )来(lái )献(xiàn )者(zhě ),即(jí )除(chú )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。”遂(suí )命(mìng )都(dōu )统(tǒng )制(zhì )种(zhǒng )师(shī )道(dào )尽(jìn )护(hù )诸(zhū )将(jiāng )。

师(shī )道(dào )谏(jiàn )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )之(zhī )举(jǔ ),譬(pì )如(rú )盗(dào )入(rù )邻(lín )家(jiā ),不(bú )能(néng )救(jiù ),又(yòu )乘(chéng )之(zhī )而(ér )分(fèn )其(qí )室(shì )焉(yān ),无(wú )乃(nǎi )不(bú )可(kě )乎(hū )!”贯(guàn )不(bú )听(tīng )。分(fèn )兵(bīng )为(wéi )两(liǎng )道(dào ),师(shī )道(dào )总(zǒng )东(dōng )路(lù )之(zhī )兵(bīng )趋(qū )白(bái )沟(gōu ),辛(xīn )兴(xìng )宗(zōng )总(zǒng )西(xī )路(lù )之(zhī )兵(bīng )趣(qù )范(fàn )村(cūn )。耶(yē )律(lǜ )淳(chún )闻(wén )之(zhī ),遣(qiǎn )耶(yē )律(lǜ )达(dá )实(shí )、萧(xiāo )干(gàn )御(yù )之(zhī )。师(shī )道(dào )次(cì )白(bái )沟(gōu ),辽(liáo )人(rén )噪(zào )而(ér )前(qián ),师(shī )道(dào )前(qián )军(jūn )统(tǒng )制(zhì )杨(yáng )可(kě )世(shì )败(bài )绩(jì ),士(shì )卒(zú )多(duō )伤(shāng )。师(shī )道(dào )先(xiān )令(lìng )人(rén )持(chí )一(yī )巨(jù )梃(tǐng )自(zì )防(fáng ),赖(lài )以(yǐ )不(bú )大(dà )败(bài ),退(tuì )师(shī )雄(xióng )州(zhōu );辽(liáo )人(rén )追(zhuī )击(jī ),至(zhì )于(yú )城(chéng )下(xià )。辛(xīn )兴(xìng )宗(zōng )与(yǔ )萧(xiāo )干(gàn )战(zhàn ),亦(yì )败(bài )于(yú )范(fàn )村(cūn )。

辽(liáo )使(shǐ )来(lái )言(yán )曰(yuē ):“女(nǚ )直(zhí )之(zhī )叛(pàn )本(běn )朝(cháo ),亦(yì )南(nán )朝(cháo )之(zhī )甚(shèn )恶(è )也(yě )。今(jīn )射(shè )一(yī )时(shí )之(zhī )利(lì ),弃(qì )百(bǎi )年(nián )之(zhī )好(hǎo ),结(jié )新(xīn )起(qǐ )之(zhī )邻(lín ),基(jī )它(tā )日(rì )之(zhī )祸(huò ),谓(wèi )为(wéi )得(dé )计(jì ),可(kě )乎(hū )?救(jiù )灾(zāi )恤(xù )邻(lín ),古(gǔ )今(jīn )通(tōng )义(yì ),唯(wéi )大(dà )国(guó )图(tú )之(zhī )!”贯(guàn )不(bú )能(néng )对(duì )。师(shī )道(dào )复(fù )请(qǐng )许(xǔ )之(zhī )和(hé ),贯(guàn )不(bú )纳(nà ),而(ér )密(mì )劾(hé )师(shī )道(dào )助(zhù )贼(zéi )。王(wáng )黼(fǔ )怒(nù ),责(zé )授(shòu )师(shī )道(dào )右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),致(zhì )仕(shì )。

六(liù )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ )朔(shuò ),金(jīn )主(zhǔ )自(zì )将(jiāng )伐(fá )辽(liáo ),发(fā )自(zì )上(shàng )京(jīng ),命(mìng )安(ān )班(bān )贝(bèi )勒(lè )晟(shèng )监(jiān )国(guó )。

己(jǐ )丑(chǒu ),帝(dì )闻(wén )种(zhǒng )师(shī )道(dào )等(děng )兵(bīng )败(bài ),惧(jù )甚(shèn ),诏(zhào )班(bān )师(shī )。

壬(rén )寅(yín ),以(yǐ )王(wáng )黼(fǔ )为(wéi )少(shǎo )师(shī )。

辽(liáo )耶(yē )律(lǜ )淳(chún )寝(qǐn )疾(jí ),闻(wén )天(tiān )祚(zuò )传(chuán )檄(xí )天(tiān )德(dé )、云(yún )内(nèi )、朔(shuò )、武(wǔ )、应(yīng )、蔚(wèi )等(děng )州(zhōu ),合(hé )诸(zhū )蕃(fān )精(jīng )骑(qí )五(wǔ )万(wàn ),约(yuē )以(yǐ )八(bā )月(yuè )入(rù )燕(yàn ),并(bìng )遣(qiǎn )人(rén )问(wèn )劳(láo ),索(suǒ )衣(yī )裘(qiú )茗(míng )药(yào )。淳(chún )大(dà )惊(jīng ),命(mìng )南(nán )北(běi )面(miàn )大(dà )臣(chén )议(yì )。而(ér )李(lǐ )处(chù )温(wēn )、萧(xiāo )干(gàn )等(děng )有(yǒu )迎(yíng )秦(qín )拒(jù )湘(xiāng )之(zhī )说(shuō ),集(jí )蕃(fān )、汉(hàn )百(bǎi )官(guān )议(yì )之(zhī ),从(cóng )其(qí )议(yì )者(zhě )东(dōng )立(lì ),唯(wéi )南(nán )面(miàn )行(háng )营(yíng )都(dōu )部(bù )署(shǔ )耶(yē )律(lǜ )宁(níng )西(xī )立(lì )。处(chù )温(wēn )等(děng )问(wèn )故(gù ),宁(níng )曰(yuē ):“天(tiān )祚(zuò )果(guǒ )能(néng )以(yǐ )诸(zhū )蕃(fān )兵(bīng )大(dà )举(jǔ )夺(duó )燕(yàn ),则(zé )是(shì )天(tiān )数(shù )未(wèi )尽(jìn ),岂(qǐ )能(néng )拒(jù )之(zhī )?否(fǒu )则(zé )秦(qín )、湘(xiāng )父(fù )子(zǐ )也(yě ),拒(jù )则(zé )皆(jiē )拒(jù ),自(zì )古(gǔ )安(ān )有(yǒu )迎(yíng )子(zǐ )而(ér )拒(jù )其(qí )父(fù )者(zhě )?”处(chù )温(wēn )等(děng )相(xiàng )顾(gù )微(wēi )笑(xiào ),以(yǐ )宁(níng )扇(shàn )乱(luàn )军(jūn )心(xīn ),欲(yù )杀(shā )之(zhī )。淳(chún )倚(yǐ )枕(zhěn )长(zhǎng )叹(tàn )曰(yuē ):“彼(bǐ ),忠(zhōng )臣(chén )也(yě ),焉(yān )可(kě )杀(shā )?天(tiān )祚(zuò )果(guǒ )来(lái ),吾(wú )有(yǒu )死(sǐ )耳(ěr ),复(fù )何(hé )面(miàn )目(mù )相(xiàng )见(jiàn )乎(hū )!”

已(yǐ )而(ér )淳(chún )死(sǐ ),众(zhòng )乃(nǎi )议(yì )立(lì )德(dé )妃(fēi )萧(xiāo )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),主(zhǔ )军(jūn )国(guó )事(shì ),奉(fèng )遗(yí )命(mìng ),迎(yíng )立(lì )天(tiān )祚(zuò )次(cì )子(zǐ )秦(qín )王(wáng )定(dìng )为(wéi )帝(dì )。萧(xiāo )妃(fēi )遂(suí )称(chēng )制(zhì ),改(gǎi )元(yuán )德(dé )兴(xìng ),谥(shì )淳(chún )为(wéi )孝(xiào )章(zhāng )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )宣(xuān )宗(zōng ),葬(zàng )于(yú )燕(yàn )西(xī )之(zhī )香(xiāng )山(shān )。

处(chù )温(wēn )父(fù )子(zǐ )惧(jù )祸(huò ),南(nán )通(tōng )童(tóng )贯(guàn ),欲(yù )挟(jiā )萧(xiāo )妃(fēi )纳(nà )土(tǔ );北(běi )通(tōng )于(yú )金(jīn ),谋(móu )为(wéi )内(nèi )应(yīng )。事(shì )觉(jiào ),萧(xiāo )妃(fēi )执(zhí )处(chù )温(wēn )问(wèn )之(zhī )。处(chù )温(wēn )自(zì )陈(chén )有(yǒu )定(dìng )策(cè )功(gōng ),萧(xiāo )妃(fēi )曰(yuē ):“误(wù )秦(qín )晋(jìn )国(guó )王(wáng )者(zhě ),皆(jiē )汝(rǔ )父(fù )子(zǐ ),何(hé )功(gōng )之(zhī )有(yǒu )!”并(bìng )数(shù )其(qí )前(qián )后(hòu )罪(zuì )恶(è ),处(chù )温(wēn )无(wú )以(yǐ )对(duì ),乃(nǎi )赐(cì )死(sǐ ),脔(luán )其(qí )子(zǐ )奭(shì )。籍(jí )其(qí )家(jiā ),得(dé )钱(qián )七(qī )万(wàn )缗(mín ),金(jīn )玉(yù )宝(bǎo )器(qì )称(chēng )是(shì ),皆(jiē )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng )数(shù )月(yuè )间(jiān )所(suǒ )取(qǔ )也(yě )。

辽(liáo )主(zhǔ )闻(wén )耶(yē )律(lǜ )淳(chún )死(sǐ ),下(xià )诏(zhào )追(zhuī )夺(duó )所(suǒ )授(shòu )官(guān )爵(jué )封(fēng )号(hào ),妻(qī )萧(xiāo )氏(shì )降(jiàng )为(wéi )庶(shù )人(rén ),改(gǎi )姓(xìng )虺(huī )氏(shì )。

玛(mǎ )克(kè )实(shí )以(yǐ )兵(bīng )援(yuán )辽(liáo ),金(jīn )人(rén )败(bài )之(zhī )于(yú )洪(hóng )灰(huī )水(shuǐ )。

夏(xià )人(rén )亦(yì )使(shǐ )李(lǐ )良(liáng )辅(fǔ )将(jiāng )兵(bīng )三(sān )万(wàn )救(jiù )辽(liáo ),金(jīn )斡(wò )鲁(lǔ )、洛(luò )索(suǒ )败(bài )之(zhī )于(yú )宜(yí )水(shuǐ )。至(zhì )野(yě )谷(gǔ ),涧(jiàn )水(shuǐ )暴(bào )至(zhì ),夏(xià )人(rén )漂(piāo )没(méi )者(zhě )不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì )。

辽(liáo )主(zhǔ )之(zhī )出(chū )奔(bēn )也(yě ),耶(yē )律(lǜ )棠(táng )古(gǔ )谒(yè )于(yú )倒(dǎo )塌(tā )岭(lǐng ),为(wéi )辽(liáo )主(zhǔ )流(liú )涕(tì ),辽(liáo )主(zhǔ )慰(wèi )止(zhǐ )之(zhī ),复(fù )拜(bài )乌(wū )尔(ěr )古(gǔ )部(bù )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì )朔(shuò ),德(dé )埒(liè )勒(lè )部(bù )叛(pàn )辽(liáo ),以(yǐ )五(wǔ )千(qiān )人(rén )来(lái )犯(fàn ),棠(táng )古(gǔ )率(lǜ )家(jiā )奴(nú )击(jī )破(pò )之(zhī ),加(jiā )太(tài )子(zǐ )太(tài )保(bǎo )。未(wèi )几(jǐ ),棠(táng )古(gǔ )卒(zú )。

己(jǐ )未(wèi ),废(fèi )贵(guì )妃(fēi )崔(cuī )氏(shì )为(wéi )庶(shù )人(rén )。

辛(xīn )未(wèi ),夏(xià )国(guó )遣(qiǎn )使(shǐ )如(rú )辽(liáo ),问(wèn )辽(liáo )主(zhǔ )起(qǐ )居(jū )。

壬(rén )午(wǔ ),王(wáng )黼(fǔ )以(yǐ )辽(liáo )耶(yē )律(lǜ )淳(chún )死(sǐ ),复(fù )命(mìng )童(tóng )贯(guàn )、蔡(cài )攸(yōu )治(zhì )兵(bīng ),以(yǐ )河(hé )阳(yáng )三(sān )城(chéng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )刘(liú )延(yán )庆(qìng )为(wéi )都(dōu )统(tǒng )制(zhì )。

初(chū ),遣(qiǎn )陈(chén )遘(gòu )经(jīng )制(zhì )江(jiāng )、淮(huái )七(qī )路(lù ),治(zhì )杭(háng )州(zhōu ),以(yǐ )供(gòng )馈(kuì )饷(xiǎng )。遘(gòu )以(yǐ )财(cái )用(yòng )不(bú )给(gěi ),倡(chàng )议(yì )比(bǐ )较(jiào )酒(jiǔ )务(wù )及(jí )度(dù )公(gōng )家(jiā )出(chū )纳(nà )钱(qián )粮(liáng ),取(qǔ )其(qí )赢(yíng )馀(yú ),号(hào )经(jīng )制(zhì )钱(qián ),遂(suí )为(wéi )东(dōng )南(nán )七(qī )路(lù )之(zhī )害(hài )。

八(bā )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),金(jīn )主(zhǔ )次(cì )鸳(yuān )鸯(yāng )泺(luò ),闻(wén )辽(liáo )主(zhǔ )在(zài )大(dà )鱼(yú )泺(luò ),乃(nǎi )自(zì )将(jiāng )精(jīng )兵(bīng )万(wàn )人(rén )袭(xí )之(zhī ),昱(yù )、宗(zōng )望(wàng )率(lǜ )兵(bīng )四(sì )千(qiān )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),昼(zhòu )夜(yè )兼(jiān )行(háng )。戊(wù )戌(xū ),追(zhuī )及(jí )辽(liáo )主(zhǔ )于(yú )右(yòu )辇(niǎn )驿(yì ),军(jūn )士(shì )至(zhì )者(zhě )才(cái )千(qiān )人(rén )。辽(liáo )兵(bīng )二(èr )万(wàn )五(wǔ )千(qiān ),方(fāng )治(zhì )营(yíng )垒(lěi )。昱(yù )与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )议(yì ),耶(yē )律(lǜ )伊(yī )都(dōu )曰(yuē ):“我(wǒ )军(jūn )未(wèi )集(jí ),人(rén )马(mǎ )疲(pí )剧(jù ),未(wèi )可(kě )战(zhàn )也(yě )。”宗(zōng )望(wàng )曰(yuē ):“今(jīn )追(zhuī )及(jí )辽(liáo )主(zhǔ )而(ér )不(bú )亟(jí )战(zhàn ),日(rì )入(rù )而(ér )遁(dùn ),则(zé )无(wú )及(jí )矣(yǐ )。”遂(suí )战(zhàn ),短(duǎn )兵(bīng )接(jiē ),辽(liáo )兵(bīng )围(wéi )之(zhī )数(shù )重(zhòng ),副(fù )统(tǒng )军(jūn )萧(xiāo )德(dé )默(mò )谕(yù )将(jiāng )士(shì )以(yǐ )君(jūn )臣(chén )之(zhī )义(yì ),士(shì )皆(jiē )殊(shū )死(sǐ )战(zhàn )。辽(liáo )主(zhǔ )谓(wèi )宗(zōng )望(wàng )兵(bīng )少(shǎo )必(bì )败(bài ),遂(suí )与(yǔ )妃(fēi )嫔(pín )登(dēng )高(gāo )阜(fù )观(guān )战(zhàn )。伊(yī )都(dōu )指(zhǐ )辽(liáo )主(zhǔ )麾(huī )盖(gài )以(yǐ )示(shì )诸(zhū )将(jiāng ),宗(zōng )望(wàng )等(děng )遂(suí )以(yǐ )骑(qí )驰(chí )赴(fù )之(zhī )。辽(liáo )主(zhǔ )望(wàng )见(jiàn ),大(dà )惊(jīng ),即(jí )遁(dùn )去(qù ),辽(liáo )兵(bīng )遂(suí )溃(kuì )。宗(zōng )望(wàng )等(děng )还(hái ),金(jīn )主(zhǔ )曰(yuē ):“辽(liáo )主(zhǔ )去(qù )不(bú )远(yuǎn ),盍(hé )即(jí )追(zhuī )之(zhī )!”宗(zōng )望(wàng )追(zhuī )至(zhì )鄂(è )勒(lè )哲(zhé )图(tú ),辽(liáo )主(zhǔ )弃(qì )辎(zī )重(zhòng )而(ér )遁(dùn ),萧(xiāo )德(dé )默(mò )被(bèi )执(zhí )。

庚(gēng )子(zǐ ),赐(cì )新(xīn )除(chú )太(tài )仆(pú )寺(sì )少(shǎo )卿(qīng )王(wáng )棣(dì )进(jìn )士(shì )出(chū )身(shēn ),以(yǐ )安(ān )石(shí )孙(sūn ),故(gù )旌(jīng )之(zhī )。

九(jiǔ )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),诏(zhào ):“熙(xī )、丰(fēng )政(zhèng )事(shì ),悉(xī )自(zì )王(wáng )安(ān )石(shí )建(jiàn )明(míng ),今(jīn )其(qí )家(jiā )沦(lún )替(tì ),理(lǐ )宜(yí )褒(bāo )恤(xù ),可(kě )赐(cì )第(dì )一(yī )区(qū ),孙(sūn )棣(dì )除(chú )显(xiǎn )谟(mó )阁(gé )待(dài )制(zhì )、提(tí )举(jǔ )万(wàn )寿(shòu )观(guān ),曾(céng )孙(sūn )璹(shú )、珏(jué ),并(bìng )转(zhuǎn )宣(xuān )义(yì )郎(láng ),孙(sūn )女(nǚ )、曾(céng )孙(sūn )女(nǚ )亦(yì )各(gè )加(jiā )封(fēng )号(hào )。”

朝(cháo )散(sàn )郎(láng )宋(sòng )昭(zhāo )上(shàng )书(shū ),极(jí )言(yán )辽(liáo )不(bú )可(kě )攻(gōng ),金(jīn )不(bú )可(kě )邻(lín ),异(yì )时(shí )金(jīn )必(bì )败(bài )盟(méng ),为(wéi )中(zhōng )国(guó )患(huàn ),乞(qǐ )诛(zhū )王(wáng )黼(fǔ )、童(tóng )贯(guàn )、赵(zhào )良(liáng )嗣(sì )等(děng ),且(qiě )曰(yuē ):“两(liǎng )国(guó )之(zhī )誓(shì ),败(bài )盟(méng )者(zhě )祸(huò )及(jí )九(jiǔ )族(zú )。陛(bì )下(xià )以(yǐ )孝(xiào )治(zhì )天(tiān )下(xià ),其(qí )忍(rěn )忘(wàng )列(liè )圣(shèng )之(zhī )灵(líng )乎(hū )?陛(bì )下(xià )以(yǐ )仁(rén )覆(fù )天(tiān )下(xià ),其(qí )忍(rěn )使(shǐ )河(hé )北(běi )之(zhī )民(mín )肝(gān )脑(nǎo )涂(tú )地(dì )乎(hū )?”王(wáng )黼(fǔ )大(dà )恶(è )之(zhī ),除(chú )名(míng ),编(biān )管(guǎn )广(guǎng )南(nán )。

辛(xīn )酉(yǒu ),大(dà )飨(xiǎng )明(míng )堂(táng )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),金(jīn )通(tōng )议(yì )使(shǐ )高(gāo )庆(qìng )裔(yì )等(děng )见(jiàn )于(yú )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn ),奉(fèng )国(guó )书(shū )以(yǐ )进(jìn )。帝(dì )特(tè )令(lìng )引(yǐn )上(shàng )殿(diàn )奏(zòu )事(shì )。

先(xiān )是(shì )金(jīn )既(jì )袭(xí )破(pò )辽(liáo )天(tiān )祚(zuò )行(háng )帐(zhàng ),仍(réng )占(zhàn )山(shān )后(hòu )州(zhōu )县(xiàn ),忽(hū )闻(wén )童(tóng )贯(guàn )举(jǔ )兵(bīng )趋(qū )燕(yàn ),号(hào )二(èr )百(bǎi )万(wàn ),金(jīn )主(zhǔ )与(yǔ )群(qún )臣(chén )议(yì ),恐(kǒng )爽(shuǎng )约(yuē ),遂(suí )专(zhuān )遣(qiǎn )使(shǐ )乘(chéng )回(huí )船(chuán )至(zhì )登(dēng )州(zhōu ),且(qiě )自(zì )招(zhāo )军(jūn )乘(chéng )机(jī )措(cuò )置(zhì )。及(jí )庆(qìng )裔(yì )等(děng )进(jìn )国(guó )书(shū ),因(yīn )跪(guì )奏(zòu )曰(yuē ):“皇(huáng )帝(dì )遣(qiǎn )臣(chén )来(lái )言(yán ),贵(guì )朝(cháo )海(hǎi )上(shàng )之(zhī )使(shǐ ),屡(lǚ )来(lái )本(běn )国(guó ),共(gòng )议(yì )契(qì )丹(dān ),已(yǐ )载(zǎi )国(guó )书(shū )。中(zhōng )国(guó )礼(lǐ )义(yì )之(zhī )乡(xiāng ),必(bì )不(bú )爽(shuǎng )约(yuē )。如(rú )闻(wén )贵(guì )朝(cháo )又(yòu )复(fù )中(zhōng )辍(chuò ),故(gù )遣(qiǎn )臣(chén )来(lái )聘(pìn )。”赵(zhào )良(liáng )嗣(sì )答(dá )曰(yuē ):“皇(huáng )帝(dì )闻(wén )贵(guì )朝(cháo )今(jīn )年(nián )正(zhèng )月(yuè )已(yǐ )克(kè )中(zhōng )京(jīng ),引(yǐn )兵(bīng )至(zhì )松(sōng )亭(tíng )关(guān )、古(gǔ )北(běi )口(kǒu ),取(qǔ )西(xī )京(jīng ),虽(suī )不(bú )得(dé )大(dà )金(jīn )报(bào )起(qǐ )兵(bīng )月(yuè )日(rì ),已(yǐ )知(zhī )贵(guì )朝(cháo )大(dà )兵(bīng )起(qǐ )发(fā ),遂(suí )令(lìng )童(tóng )贯(guàn )统(tǒng )兵(bīng )以(yǐ )应(yīng )贵(guì )朝(cháo )夹(jiá )攻(gōng )之(zhī )意(yì )。彼(bǐ )此(cǐ )不(bú )报(bào ),不(bú )在(zài )较(jiào )也(yě )。”遂(suí )各(gè )退(tuì )归(guī )。

帝(dì )待(dài )庆(qìng )裔(yì )等(děng )甚(shèn )厚(hòu ),屡(lǚ )命(mìng )贵(guì )臣(chén )主(zhǔ )宴(yàn ),赐(cì )金(jīn )帛(bó )不(bú )赀(zī ),至(zhì )辍(chuò )御(yù )茗(míng )调(diào )膏(gāo )赐(cì )之(zhī )。引(yǐn )登(dēng )明(míng )堂(táng ),入(rù )龙(lóng )德(dé )宫(gōng )、蕃(fān )衍(yǎn )宅(zhái )、别(bié )籞(yù )、离(lí )宫(gōng ),无(wú )所(suǒ )不(bú )至(zhì ),礼(lǐ )过(guò )契(qì )丹(dān )数(shù )倍(bèi )。庆(qìng )裔(yì ),渤(bó )海(hǎi )人(rén ),桀(jié )黠(xiá )知(zhī )书(shū )史(shǐ ),虽(suī )外(wài )为(wéi )恭(gōng )顺(shùn ),称(chēng )恩(ēn )颂(sòng )德(dé ),而(ér )屑(xiè )屑(xiè )较(jiào )求(qiú )故(gù )例(lì )无(wú )虚(xū )日(rì ),如(rú )乞(qǐ )馆(guǎn )都(dōu )亭(tíng )驿(yì ),乞(qǐ )上(shàng )殿(diàn )奏(zòu )事(shì )。朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )两(liǎng )国(guó )往(wǎng )来(lái )之(zhī )议(yì )未(wèi )定(dìng ),请(qǐng )姑(gū )俟(sì )它(tā )日(rì );况(kuàng )契(qì )丹(dān )修(xiū )好(hǎo )之(zhī )初(chū ),亦(yì )尝(cháng )如(rú )此(cǐ )。庆(qìng )裔(yì )遂(suí )出(chū )契(qì )丹(dān )例(lì )卷(juàn ),面(miàn )证(zhèng )朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )非(fēi ),请(qǐng )载(zǎi )之(zhī )国(guó )书(shū ),朝(cháo )廷(tíng )不(bú )得(dé )已(yǐ ),皆(jiē )从(cóng )之(zhī )。及(jí )赐(cì )金(jīn )线(xiàn )袍(páo )段(duàn ),疑(yí )与(yǔ )夏(xià )国(guó )棉(mián )褐(hè )同(tóng ),却(què )而(ér )不(bú )受(shòu )。越(yuè )四(sì )日(rì ),诏(zhào )金(jīn )使(shǐ )诣(yì )太(tài )宰(zǎi )王(wáng )黼(fǔ )第(dì )计(jì )事(shì ),庆(qìng )裔(yì )等(děng )庭(tíng )趋(qū )讫(qì ),升(shēng )堂(táng ),讲(jiǎng )宾(bīn )主(zhǔ )之(zhī )礼(lǐ ),面(miàn )发(fā )回(huí )书(shū )。又(yòu )明(míng )日(rì ),诏(zhào )梁(liáng )师(shī )成(chéng )临(lín )赐(cì )御(yù )筵(yàn ),供(gòng )具(jù )皆(jiē )出(chū )禁(jìn )中(zhōng ),仍(réng )以(yǐ )绣(xiù )衣(yī )、龙(lóng )凤(fèng )茶(chá )为(wéi )赆(jìn )。

初(chū ),高(gāo )丽(lì )之(zhī )俗(sú ),兄(xiōng )终(zhōng )弟(dì )及(jí ),至(zhì )是(shì )其(qí )王(wáng )俣(yǔ )卒(zú ),诸(zhū )弟(dì )争(zhēng )国(guó ),其(qí )相(xiàng )李(lǐ )资(zī )深(shēn )立(lì )俣(yǔ )子(zǐ )楷(kǎi )。己(jǐ )巳(sì ),遣(qiǎn )路(lù )允(yǔn )迪(dí )吊(diào )祭(jì )。

先(xiān )是(shì )俣(yǔ )求(qiú )医(yī )于(yú )朝(cháo ),诏(zhào )二(èr )医(yī )往(wǎng ),留(liú )二(èr )年(nián )而(ér )还(hái ),楷(kǎi )语(yǔ )之(zhī )曰(yuē ):“闻(wén )朝(cháo )廷(tíng )将(jiāng )用(yòng )兵(bīng )于(yú )辽(liáo ),辽(liáo )兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )国(guó ),存(cún )之(zhī )足(zú )为(wéi )边(biān )捍(hàn ),女(nǚ )直(zhí )之(zhī )人(rén ),不(bú )可(kě )交(jiāo )也(yě )。业(yè )已(yǐ )然(rán ),愿(yuàn )二(èr )医(yī )归(guī )报(bào )天(tiān )子(zǐ ),宜(yí )早(zǎo )为(wéi )备(bèi )。”医(yī )还(hái ),奏(zòu )之(zhī ),帝(dì )不(bú )悦(yuè )。

辛(xīn )未(wèi ),辽(liáo )知(zhī )易(yì )州(zhōu )高(gāo )凤(fèng )遣(qiǎn )人(rén )来(lái )约(yuē )降(jiàng )。

甲(jiǎ )戌(xū ),诏(zhào )太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )赵(zhào )良(liáng )嗣(sì )充(chōng )大(dà )金(jīn )国(guó )信(xìn )使(shǐ ),保(bǎo )义(yì )郎(láng )马(mǎ )扩(kuò )副(fù )之(zhī ),扩(kuò )父(fù )政(zhèng )充(chōng )伴(bàn )送(sòng )使(shǐ )。是(shì )日(rì ),高(gāo )庆(qìng )裔(yì )等(děng )入(rù )辞(cí )于(yú )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn ),帝(dì )谕(yù )以(yǐ )早(zǎo )取(qǔ )燕(yàn )京(jīng )。

良(liáng )嗣(sì )将(jiāng )行(háng ),以(yǐ )国(guó )书(shū )副(fù )本(běn )及(jí )事(shì )目(mù )示(shì )马(mǎ )扩(kuò )。扩(kuò )大(dà )惊(jīng )曰(yuē ):“金(jīn )人(rén )方(fāng )以(yǐ )不(bú )报(bào )师(shī )期(qī ),恐(kǒng )王(wáng )师(shī )下(xià )燕(yàn ),守(shǒu )官(guān )不(bú )得(dé )岁(suì )币(bì ),所(suǒ )以(yǐ )遣(qiǎn )使(shǐ )通(tōng )议(yì ),一(yī )则(zé )欲(yù )嗣(sì )音(yīn )继(jì )好(hǎo ),二(èr )则(zé )视(shì )我(wǒ )国(guó )去(qù )就(jiù ),犹(yóu )未(wèi )知(zhī )杨(yáng )可(kě )世(shì )、种(zhǒng )师(shī )道(dào )白(bái )沟(gōu )之(zhī )衄(nǜ ),宣(xuān )抚(fǔ )司(sī )气(qì )沮(jǔ )而(ér )退(tuì )也(yě )。在(zài )我(wǒ )固(gù )当(dāng )守(shǒu )前(qián )约(yuē ),且(qiě )云(yún ):‘缘(yuán )贵(guì )朝(cháo )不(bú )报(bào )师(shī )期(qī ),疑(yí )海(hǎi )道(dào )难(nán )测(cè ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )俟(sì )的(de )音(yīn ),即(jí )举(jǔ )兵(bīng )相(xiàng )应(yīng )。今(jīn )仍(réng )趣(qù )宣(xuān )抚(fǔ )司(sī )进(jìn )兵(bīng ),克(kè )期(qī )下(xià )燕(yàn )。’如(rú )此(cǐ ),则(zé )既(jì )于(yú )夹(jiá )攻(gōng )元(yuán )约(yuē )不(bú )爽(shuǎng ),又(yòu )绝(jué )日(rì )后(hòu )轻(qīng )侮(wǔ )之(zhī )患(huàn )。奈(nài )何(hé )自(zì )布(bù )露(lù )腹(fù )心(xīn ),倾(qīng )身(shēn )倚(yǐ )之(zhī ),大(dà )事(shì )去(qù )矣(yǐ )!”良(liáng )嗣(sì )愕(è )然(rán )曰(yuē ):“宣(xuān )抚(fǔ )司(sī )尽(jìn )力(lì )不(bú )能(néng )取(qǔ ),若(ruò )不(bú )以(yǐ )金(jīn )币(bì )藉(jiè )女(nǚ )真(zhēn )取(qǔ )之(zhī ),何(hé )以(yǐ )得(dé )燕(yàn )?”扩(kuò )曰(yuē ):“既(jì )知(zhī )力(lì )不(bú )能(néng )取(qǔ ),胡(hú )不(bú )明(míng )白(bái )尽(jìn )与(yǔ )大(dà )金(jīn ),退(tuì )修(xiū )边(biān )备(bèi ),保(bǎo )吾(wú )旧(jiù )疆(jiāng )!安(ān )得(dé )贪(tān )目(mù )前(qián )小(xiǎo )利(lì ),不(bú )虞(yú )后(hòu )患(huàn ),爱(ài )掌(zhǎng )失(shī )指(zhǐ )耶(yē )!”良(liáng )嗣(sì )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )意(yì )已(yǐ )定(dìng ),不(bú )可(kě )易(yì )也(yě )。”遂(suí )出(chū )国(guó )门(mén )。

金(jīn )穆(mù )昆(kūn )宗(zōng )雄(xióng )卒(zú )。金(jīn )主(zhǔ )往(wǎng )视(shì )疾(jí ),不(bú )及(jí )见(jiàn ),哭(kū )之(zhī )恸(tòng ),谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“此(cǐ )子(zǐ )谋(móu )略(luè )过(guò )人(rén ),临(lín )陈(chén )勇(yǒng )决(jué ),少(shǎo )见(jiàn )其(qí )比(bǐ )。”赙(fù )赠(zèng )加(jiā )等(děng )。

宗(zōng )雄(xióng )材(cái )武(wǔ )跷(qiāo )健(jiàn ),挽(wǎn )强(qiáng )射(shè )远(yuǎn ),几(jǐ )二(èr )百(bǎi )步(bù )。后(hòu )封(fēng )楚(chǔ )王(wáng ),谥(shì )威(wēi )敏(mǐn )。

己(jǐ )卯(mǎo ),辽(liáo )将(jiāng )郭(guō )药(yào )师(shī )以(yǐ )涿(zhuō )州(zhōu )来(lái )降(jiàng )。

药(yào )师(shī )本(běn )常(cháng )胜(shèng )军(jūn )帅(shuài ),为(wéi )涿(zhuō )州(zhōu )留(liú )守(shǒu ),闻(wén )高(gāo )凤(fèng )降(jiàng ),意(yì )动(dòng )。会(huì )萧(xiāo )干(gàn )自(zì )燕(yàn )来(lái )涿(zhuō ),药(yào )师(shī )疑(yí )其(qí )图(tú )己(jǐ ),遂(suí )偕(xié )其(qí )偏(piān )将(jiāng )甄(zhēn )五(wǔ )臣(chén )等(děng )拥(yōng )所(suǒ )部(bù )八(bā )千(qiān )人(rén )来(lái )降(jiàng )。童(tóng )贯(guàn )以(yǐ )闻(wén ),诏(zhào )授(shòu )药(yào )师(shī )恩(ēn )州(zhōu )观(guān )察(chá )使(shǐ ),以(yǐ )兵(bīng )隶(lì )刘(liú )延(yán )庆(qìng )。

辽(liáo )德(dé )埒(liè )勒(lè )部(bù )复(fù )叛(pàn ),都(dōu )统(tǒng )耶(yē )律(lǜ )玛(mǎ )格(gé )讨(tǎo )平(píng )之(zhī )。

时(shí )守(shǒu )令(lìng )多(duō )弃(qì )城(chéng )遁(dùn ),奉(fèng )圣(shèng )州(zhōu )人(rén )迎(yíng )麹(qū )监(jiān )李(lǐ )师(shī )夔(kuí )主(zhǔ )州(zhōu )事(shì )。金(jīn )都(dōu )古(gǔ )噜(lū )讷(nè )师(shī )至(zhì ),师(shī )夔(kuí )与(yǔ )其(qí )友(yǒu )沈(shěn )章(zhāng )密(mì )谋(móu )出(chū )降(jiàng ),乃(nǎi )出(chū )城(chéng )潜(qián )见(jiàn )耶(yē )律(lǜ )伊(yī )都(dōu ),约(yuē )无(wú )以(yǐ )兵(bīng )入(rù )城(chéng )及(jí )俘(fú )掠(luě )境(jìng )内(nèi )。伊(yī )都(dōu )许(xǔ )诺(nuò ),遂(suí )降(jiàng )。金(jīn )主(zhǔ )以(yǐ )师(shī )夔(kuí )领(lǐng )节(jiē )度(dù ),以(yǐ )章(zhāng )佐(zuǒ )之(zhī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū )朔(shuò ),金(jīn )主(zhǔ )至(zhì )奉(fèng )圣(shèng )州(zhōu ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )屡(lǚ )饬(chì )将(jiāng )臣(chén ),安(ān )辑(jí )怀(huái )附(fù ),无(wú )或(huò )侵(qīn )扰(rǎo )。而(ér )愚(yú )民(mín )无(wú )知(zhī ),尚(shàng )多(duō )逃(táo )匿(nì )山(shān )林(lín )。即(jí )欲(yù )加(jiā )兵(bīng ),深(shēn )所(suǒ )不(bú )忍(rěn )。今(jīn )免(miǎn )其(qí )罪(zuì ),有(yǒu )率(lǜ )众(zhòng )归(guī )附(fù )者(zhě ),授(shòu )之(zhī )世(shì )官(guān )。”未(wèi )几(jǐ ),蔚(wèi )州(zhōu )降(jiàng )于(yú )金(jīn )。

庚(gēng )寅(yín ),诏(zhào ):“山(shān )前(qián )收(shōu )复(fù )州(zhōu )县(xiàn ),合(hé )置(zhì )监(jiān )司(sī ),以(yǐ )燕(yàn )山(shān )府(fǔ )路(lù )为(wéi )名(míng )。山(shān )后(hòu )别(bié )名(míng )云(yún )中(zhōng )府(fǔ )。”又(yòu )赐(cì )涿(zhuō )州(zhōu )曰(yuē )涿(zhuō )水(shuǐ )郡(jùn )、威(wēi )行(háng )军(jūn ),檀(tán )州(zhōu )曰(yuē )横(héng )山(shān )郡(jùn )、镇(zhèn )远(yuǎn )军(jūn ),平(píng )州(zhōu )曰(yuē )渔(yú )阳(yáng )郡(jùn )、抚(fǔ )宁(níng )军(jūn ),易(yì )州(zhōu )曰(yuē )遂(suí )武(wǔ )郡(jùn ),营(yíng )州(zhōu )曰(yuē )平(píng )卢(lú )郡(jùn ),顺(shùn )州(zhōu )曰(yuē )顺(shùn )兴(xìng )郡(jùn ),蓟(jì )州(zhōu )曰(yuē )广(guǎng )川(chuān )郡(jùn ),景(jǐng )州(zhōu )白(bái )滦(luán )川(chuān )郡(jùn ),并(bìng )燕(yàn )山(shān )府(fǔ )为(wéi )山(shān )前(qián )九(jiǔ )州(zhōu )。云(yún )中(zhōng )府(fǔ )路(lù )则(zé )领(lǐng )武(wǔ )、应(yīng )、朔(shuò )、蔚(wèi )、奉(fèng )圣(shèng )、归(guī )化(huà )、儒(rú )、妫(guī )并(bìng )云(yún )中(zhōng )府(fǔ ),所(suǒ )谓(wèi )山(shān )后(hòu )九(jiǔ )州(zhōu )也(yě )。寻(xún )以(yǐ )蔡(cài )攸(yōu )为(wéi )少(shǎo )傅(fù )、判(pàn )燕(yàn )山(shān )府(fǔ )。

辽(liáo )萧(xiāo )妃(fēi )闻(wén )常(cháng )胜(shèng )军(jūn )降(jiàng ),惧(jù )甚(shèn ),遣(qiǎn )萧(xiāo )容(róng )、韩(hán )昉(fǎng )奉(fèng )表(biǎo )称(chēng )臣(chén ),乞(qǐ )念(niàn )前(qián )好(hǎo )。昉(fǎng )等(děng )见(jiàn )童(tóng )贯(guàn )、蔡(cài )攸(yōu )于(yú )军(jūn )中(zhōng ),言(yán ):“女(nǚ )直(zhí )蚕(cán )食(shí )诸(zhū )国(guó ),若(ruò )大(dà )辽(liáo )不(bú )存(cún ),必(bì )为(wéi )南(nán )朝(cháo )忧(yōu )。脣(chún )亡(wáng )齿(chǐ )寒(hán ),不(bú )可(kě )不(bú )虑(lǜ )。”贯(guàn )、攸(yōu )叱(chì )出(chū )之(zhī )。昉(fǎng )大(dà )言(yán )于(yú )庭(tíng )曰(yuē ):“辽(liáo )、宋(sòng )结(jié )好(hǎo )百(bǎi )年(nián ),誓(shì )书(shū )具(jù )在(zài ),汝(rǔ )能(néng )欺(qī )国(guó ),独(dú )能(néng )欺(qī )天(tiān )邪(xié )!”贯(guàn )亦(yì )不(bú )以(yǐ )闻(wén )于(yú )朝(cháo )。

癸(guǐ )巳(sì ),童(tóng )贯(guàn )遣(qiǎn )刘(liú )延(yán )庆(qìng )将(jiāng )兵(bīng )十(shí )万(wàn )出(chū )雄(xióng )州(zhōu ),以(yǐ )郭(guō )药(yào )师(shī )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo ),渡(dù )白(bái )沟(gōu )。延(yán )庆(qìng )军(jūn )无(wú )纪(jì )律(lǜ ),药(yào )师(shī )谏(jiàn )曰(yuē )“今(jīn )大(dà )军(jūn )拔(bá )队(duì )而(ér )行(háng ),不(bú )设(shè )备(bèi ),若(ruò )敌(dí )人(rén )置(zhì )伏(fú )邀(yāo )击(jī ),首(shǒu )尾(wěi )不(bú )相(xiàng )应(yīng ),则(zé )望(wàng )尘(chén )决(jué )溃(kuì )矣(yǐ )。”不(bú )听(tīng )。至(zhì )良(liáng )乡(xiāng ),萧(xiāo )干(gàn )率(lǜ )众(zhòng )来(lái )拒(jù ),延(yán )庆(qìng )与(yǔ )战(zhàn )而(ér )败(bài ),遂(suí )闭(bì )垒(lěi )不(bú )出(chū )。药(yào )师(shī )曰(yuē ):“干(gàn )兵(bīng )不(bú )过(guò )万(wàn )人(rén ),今(jīn )悉(xī )力(lì )拒(jù )我(wǒ ),燕(yàn )山(shān )必(bì )虚(xū ),愿(yuàn )得(dé )奇(qí )兵(bīng )五(wǔ )千(qiān ),倍(bèi )道(dào )袭(xí )之(zhī ),城(chéng )可(kě )得(dé )也(yě )。”因(yīn )请(qǐng )延(yán )庆(qìng )子(zǐ )光(guāng )世(shì )简(jiǎn )师(shī )为(wéi )后(hòu )继(jì ),延(yán )庆(qìng )许(xǔ )之(zhī )。己(jǐ )酉(yǒu ),遣(qiǎn )大(dà )将(jiāng )高(gāo )世(shì )宣(xuān )、杨(yáng )可(kě )世(shì )与(yǔ )药(yào )师(shī )率(lǜ )兵(bīng )六(liù )千(qiān ),夜(yè )半(bàn )渡(dù )卢(lú )沟(gōu ),倍(bèi )道(dào )而(ér )进(jìn )。质(zhì )明(míng ),常(cháng )胜(shèng )军(jūn )甄(zhēn )五(wǔ )臣(chén )领(lǐng )五(wǔ )千(qiān )骑(qí )夺(duó )迎(yíng )春(chūn )门(mén )以(yǐ )入(rù ),药(yào )师(shī )等(děng )继(jì )至(zhì ),陈(chén )于(yú )悯(mǐn )忠(zhōng )寺(sì ),遣(qiǎn )人(rén )谕(yù )萧(xiāo )妃(fēi )使(shǐ )速(sù )降(jiàng )。萧(xiāo )妃(fēi )密(mì )报(bào )萧(xiāo )干(gàn ),干(gàn )举(jǔ )精(jīng )甲(jiǎ )三(sān )千(qiān )还(hái )燕(yàn ),巷(xiàng )战(zhàn ),光(guāng )世(shì )渝(yú )约(yuē )不(bú )至(zhì ),药(yào )师(shī )失(shī )援(yuán )而(ér )败(bài ),与(yǔ )可(kě )世(shì )弃(qì )马(mǎ )缒(zhuì )城(chéng )而(ér )出(chū ),杀(shā )伤(shāng )过(guò )半(bàn ),世(shì )宣(xuān )死(sǐ )焉(yān )。

延(yán )庆(qìng )营(yíng )于(yú )卢(lú )沟(gōu )南(nán ),干(gàn )分(fèn )兵(bīng )断(duàn )饷(xiǎng )道(dào ),擒(qín )护(hù )粮(liáng )将(jiāng )王(wáng )渊(yuān ),得(dé )汉(hàn )兵(bīng )二(èr )人(rén ),蔽(bì )其(qí )目(mù ),留(liú )帐(zhàng )中(zhōng )。夜(yè )半(bàn ),伪(wěi )相(xiàng )语(yǔ )曰(yuē ):“吾(wú )师(shī )三(sān )倍(bèi )汉(hàn )兵(bīng ),当(dāng )分(fèn )左(zuǒ )右(yòu )翼(yì ),以(yǐ )精(jīng )兵(bīng )冲(chōng )其(qí )中(zhōng ),左(zuǒ )右(yòu )翼(yì )为(wéi )应(yīng ),举(jǔ )火(huǒ )为(wéi )期(qī ),歼(jiān )之(zhī )无(wú )遗(yí )。”既(jì )言(yán ),乃(nǎi )阴(yīn )逸(yì )一(yī )人(rén )归(guī )报(bào )。延(yán )庆(qìng )闻(wén )而(ér )信(xìn )之(zhī )。明(míng )旦(dàn ),见(jiàn )火(huǒ )起(qǐ ),以(yǐ )为(wéi )敌(dí )至(zhì ),即(jí )烧(shāo )营(yíng )而(ér )遁(dùn ),士(shì )卒(zú )蹂(róu )践(jiàn )死(sǐ )者(zhě )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),干(gàn )因(yīn )纵(zòng )兵(bīng )追(zhuī )至(zhì )涿(zhuō )水(shuǐ )而(ér )去(qù )。自(zì )熙(xī )、丰(fēng )以(yǐ )来(lái ),所(suǒ )储(chǔ )军(jūn )实(shí )殆(dài )尽(jìn ),退(tuì )保(bǎo )雄(xióng )州(zhōu )。燕(yàn )人(rén )知(zhī )宋(sòng )之(zhī )无(wú )能(néng )为(wéi ),作(zuò )赋(fù )及(jí )歌(gē )诗(shī )以(yǐ )诮(qiào )之(zhī )。

初(chū ),朝(cháo )议(yì )与(yǔ )金(jīn )约(yuē ),但(dàn )求(qiú )石(shí )晋(jìn )赂(lù )契(qì )丹(dān )故(gù )地(dì ),而(ér )不(bú )思(sī )平(píng )、营(yíng )、滦(luán )三(sān )州(zhōu )非(fēi )晋(jìn )赂(lù ),乃(nǎi )刘(liú )仁(rén )恭(gōng )所(suǒ )献(xiàn )以(yǐ )求(qiú )援(yuán )者(zhě ),王(wáng )黼(fǔ )欲(yù )并(bìng )得(dé )之(zhī ),金(jīn )主(zhǔ )不(bú )肯(kěn )。

是(shì )月(yuè ),赵(zhào )良(liáng )嗣(sì )等(děng )至(zhì )奉(fèng )圣(shèng )州(zhōu ),金(jīn )主(zhǔ )令(lìng )宗(zōng )望(wàng )及(jí )富(fù )吉(jí )等(děng )责(zé )良(liáng )嗣(sì )以(yǐ )出(chū )兵(bīng )失(shī )期(qī ),且(qiě )云(yún ):“今(jīn )更(gèng )不(bú )论(lùn )夹(jiá )攻(gōng )元(yuán )约(yuē ),特(tè )与(yǔ )燕(yàn )京(jīng )六(liù )州(zhōu )、二(èr )十(shí )四(sì )县(xiàn )汉(hàn )地(dì )、汉(hàn )民(mín )。”六(liù )州(zhōu ),谓(wèi )蓟(jì )、景(jǐng )、檀(tán )、顺(shùn )、涿(zhuō )、易(yì )也(yě )。又(yòu )言(yán ):“南(nán )朝(cháo )即(jí )自(zì )得(dé )平(píng )、滦(luán ),本(běn )朝(cháo )兵(bīng )马(mǎ )亦(yì )借(jiè )路(lù )平(píng )、滦(luán )以(yǐ )归(guī )。”良(liáng )嗣(sì )言(yán ):“元(yuán )约(yuē )山(shān )前(qián )、山(shān )后(hòu )十(shí )七(qī )州(zhōu ),今(jīn )乃(nǎi )如(rú )此(cǐ ),信(xìn )义(yì )安(ān )在(zài )?”又(yòu )言(yán ):“本(běn )朝(cháo )得(dé )燕(yàn ),必(bì )分(fèn )兵(bīng )屯(tún )守(shǒu ),大(dà )国(guó )人(rén )马(mǎ )经(jīng )过(guò ),岂(qǐ )敢(gǎn )专(zhuān )听(tīng )!”富(fù )吉(jí )曰(yuē ):“汝(rǔ )但(dàn )知(zhī )阻(zǔ )我(wǒ )借(jiè )路(lù )过(guò )关(guān ),不(bú )道(dào )汝(rǔ )国(guó )人(rén )马(mǎ )又(yòu )败(bài )。”盖(gài )闻(wén )刘(liú )延(yán )庆(qìng )又(yòu )败(bài )于(yú )新(xīn )城(chéng )也(yě )。又(yòu )欲(yù )留(liú )良(liáng )嗣(sì )等(děng ),良(liáng )嗣(sì )辞(cí )以(yǐ )留(liú )使(shǐ )人(rén )无(wú )例(lì ),金(jīn )主(zhǔ )曰(yuē ):“吾(wú )方(fāng )行(háng )师(shī ),岂(qǐ )用(yòng )例(lì )邪(xié )!”遂(suí )以(yǐ )国(guó )书(shū )示(shì )良(liáng )嗣(sì )等(děng ),遣(qiǎn )李(lǐ )清(qīng )、王(wáng )度(dù )喇(lǎ )充(chōng )国(guó )信(xìn )使(shǐ )副(fù ),萨(sà )噜(lū )谟(mó )充(chōng )议(yì )计(jì )使(shǐ )。良(liáng )嗣(sì )云(yún ):“所(suǒ )说(shuō )燕(yàn )京(jīng ),如(rú )大(dà )金(jīn )得(dé )之(zhī ),亦(yì )与(yǔ )南(nán )朝(cháo ),国(guó )书(shū )中(zhōng )不(bú )甚(shèn )明(míng )白(bái )。”富(fù )吉(jí )乃(nǎi )曰(yuē ):“一(yī )言(yán )足(zú )矣(yǐ ),喋(dié )喋(dié )何(hé )为(wéi )!若(ruò )必(bì )欲(yù )取(qǔ )信(xìn ),待(dài )到(dào )燕(yàn )京(jīng ),使(shǐ )人(rén )面(miàn )约(yuē )。”遂(suí )留(liú )马(mǎ )扩(kuò ),独(dú )遣(qiǎn )良(liáng )嗣(sì )与(yǔ )使(shǐ )者(zhě )偕(xié )行(háng )。

是(shì )月(yuè ),曲(qǔ )赦(shè )所(suǒ )复(fù )州(zhōu )县(xiàn )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén )朔(shuò ),行(háng )新(xīn )玺(xǐ )。庚(gēng )午(wǔ ),祀(sì )圜(huán )丘(qiū ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。东(dōng )南(nán )官(guān )吏(lì )缘(yuán )寇(kòu )盗(dào )贬(biǎn )责(zé )者(zhě ),并(bìng )次(cì )第(dì )移(yí )放(fàng ),上(shàng )书(shū )邪(xié )等(děng )人(rén )特(tè )与(yǔ )磨(mó )勘(kān )。

庚(gēng )辰(chén ),金(jīn )使(shǐ )李(lǐ )靖(jìng )、王(wáng )度(dù )喇(lǎ )、萨(sà )鲁(lǔ )谟(mó )等(děng )入(rù )见(jiàn ),言(yán ):“自(zì )燕(yàn )京(jīng )六(liù )州(zhōu )所(suǒ )管(guǎn )汉(hàn )民(mín )外(wài ),其(qí )女(nǚ )直(zhí )、渤(bó )海(hǎi )、契(qì )丹(dān )、奚(xī )及(jí )杂(zá )色(sè )人(rén )户(hù ),平(píng )、滦(luán )、营(yíng )三(sān )州(zhōu ),纵(zòng )贵(guì )朝(cháo )克(kè )复(fù ),亦(yì )不(bú )在(zài )许(xǔ )与(yǔ )之(zhī )限(xiàn ),当(dāng )须(xū )本(běn )朝(cháo )占(zhàn )据(jù )。如(rú )或(huò )广(guǎng )务(wù )于(yú )侵(qīn )求(qiú ),必(bì )虑(lǜ )难(nán )终(zhōng )于(yú )信(xìn )义(yì )。所(suǒ )有(yǒu )信(xìn )誓(shì )分(fèn )立(lì )界(jiè )至(zhì )及(jí )岁(suì )币(bì )数(shù )目(mù ),候(hòu )到(dào )燕(yàn )京(jīng )续(xù )议(yì )画(huà )定(dìng )。”靖(jìng )等(děng )既(jì )引(yǐn )对(duì )毕(bì ),诏(zhào )令(lìng )诣(yì )王(wáng )黼(fǔ )第(dì )。黼(fǔ )论(lùn )西(xī )京(jīng )、平(píng )、滦(luán )当(dāng )如(rú )约(yuē ),萨(sà )鲁(lǔ )谟(mó )曰(yuē ):“元(yuán )约(yuē )勿(wù )言(yán ),姑(gū )议(yì )目(mù )前(qián )可(kě )也(yě )。”黼(fǔ )曰(yuē ):“大(dà )国(guó )所(suǒ )欲(yù ),本(běn )朝(cháo )无(wú )一(yī )不(bú )从(cóng )。本(běn )朝(cháo )所(suǒ )须(xū ),大(dà )国(guó )莫(mò )降(jiàng )心(xīn )相(xiàng )从(cóng )否(fǒu )?”李(lǐ )靖(jìng )曰(yuē ):“平(píng )、滦(luán )等(děng )三(sān )州(zhōu ),本(běn )朝(cháo )欲(yù )作(zuò )关(guān )隘(ài )。以(yǐ )靖(jìng )所(suǒ )见(jiàn ),莫(mò )若(ruò )先(xiān )以(yǐ )燕(yàn )京(jīng )六(liù )州(zhōu )交(jiāo )契(qì )丹(dān )岁(suì )币(bì ),其(qí )平(píng )、滦(luán )等(děng )州(zhōu ),当(dāng )从(cóng )容(róng )再(zài )议(yì ),或(huò )得(dé )亦(yì )不(bú )可(kě )知(zhī )。一(yī )概(gài )言(yán )之(zhī ),徒(tú )往(wǎng )返(fǎn )也(yě )。”

十(shí )二(èr )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài ),郭(guō )药(yào )师(shī )及(jí )辽(liáo )萧(xiāo )干(gàn )战(zhàn )于(yú )永(yǒng )清(qīng )县(xiàn ),败(bài )之(zhī )。诏(zhào )加(jiā )药(yào )师(shī )武(wǔ )泰(tài )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。

戊(wù )子(zǐ ),金(jīn )使(shǐ )李(lǐ )靖(jìng )等(děng )辞(cí )于(yú )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn ),诏(zhào )龙(lóng )图(tú )阁(gé )学(xué )士(shì )赵(zhào )良(liáng )嗣(sì )为(wéi )国(guó )信(xìn )使(shǐ )兼(jiān )送(sòng )伴(bàn ),显(xiǎn )谟(mó )阁(gé )待(dài )制(zhì )周(zhōu )武(wǔ )仲(zhòng )副(fù )之(zhī ),又(yòu )领(lǐng )国(guó )书(shū )。又(yòu ),御(yù )笔(bǐ )付(fù )良(liáng )嗣(sì )等(děng )云(yún ):“平(píng )、滦(luán )颇(pō )出(chū )桑(sāng )麻(má ),金(jīn )所(suǒ )欲(yù )得(dé ),可(kě )与(yǔ )契(qì )丹(dān )岁(suì )币(bì )数(shù )目(mù )外(wài ),特(tè )加(jiā )绢(juàn )五(wǔ )万(wàn )匹(pǐ ),银(yín )五(wǔ )万(wàn )两(liǎng ),以(yǐ )曲(qǔ )尽(jìn )交(jiāo )欢(huān )之(zhī )意(yì )。所(suǒ )有(yǒu )营(yíng )、平(píng )、滦(luán )及(jí )西(xī )京(jīng )地(dì )土(tǔ ),本(běn )朝(cháo )尽(jìn )行(háng )收(shōu )复(fù )。”

童(tóng )贯(guàn )再(zài )举(jǔ )伐(fá )燕(yàn ),不(bú )克(kè )成(chéng )功(gōng ),惧(jù )得(dé )罪(zuì ),乃(nǎi )密(mì )遣(qiǎn )王(wáng )瓖(xiāng )如(rú )金(jīn ),以(yǐ )求(qiú )如(rú )约(yuē )夹(jiá )攻(gōng )。

金(jīn )主(zhǔ )自(zì )将(jiāng )伐(fá )燕(yàn )京(jīng ),宗(zōng )望(wàng )率(lǜ )七(qī )千(qiān )先(xiān )之(zhī ),实(shí )古(gǔ )讷(nè )出(chū )得(dé )胜(shèng )口(kǒu ),尼(ní )楚(chǔ )赫(hè )出(chū )居(jū )庸(yōng )关(guān ),洛(luò )索(suǒ )为(wéi )左(zuǒ )翼(yì ),博(bó )勒(lè )和(hé )为(wéi )右(yòu )翼(yì )。辽(liáo )萧(xiāo )妃(fēi )五(wǔ )上(shàng )表(biǎo )于(yú )金(jīn ),求(qiú )立(lì )秦(qín )王(wáng )定(dìng ),金(jīn )主(zhǔ )不(bú )许(xǔ ),辽(liáo )人(rén )遂(suí )以(yǐ )劲(jìn )兵(bīng )守(shǒu )居(jū )庸(yōng )关(guān )。金(jīn )兵(bīng )至(zhì )关(guān ),崖(yá )石(shí )自(zì )崩(bēng ),戍(shù )卒(zú )多(duō )压(yā )死(sǐ ),辽(liáo )人(rén )不(bú )战(zhàn )而(ér )溃(kuì )。金(jīn )兵(bīng )度(dù )关(guān )而(ér )南(nán ),辽(liáo )统(tǒng )军(jūn )都(dōu )监(jiān )杲(gǎo )睦(mù )等(děng )送(sòng )款(kuǎn )于(yú )金(jīn )。辛(xīn )卯(mǎo ),金(jīn )主(zhǔ )至(zhì )燕(yàn )京(jīng ),遂(suí )自(zì )南(nán )门(mén )入(rù ),使(shǐ )尼(ní )楚(chǔ )赫(hè )、洛(luò )索(suǒ )陈(chén )于(yú )城(chéng )上(shàng )。金(jīn )主(zhǔ )次(cì )城(chéng )南(nán ),辽(liáo )宰(zǎi )相(xiàng )左(zuǒ )企(qǐ )弓(gōng )、参(cān )政(zhèng )虞(yú )仲(zhòng )文(wén )、康(kāng )公(gōng )弼(bì )、枢(shū )密(mì )使(shǐ )曹(cáo )勇(yǒng )义(yì )、张(zhāng )彦(yàn )忠(zhōng )、刘(liú )彦(yàn )宗(zōng )等(děng )奉(fèng )表(biǎo )降(jiàng ),诣(yì )金(jīn )营(yíng )请(qǐng )罪(zuì ),金(jīn )主(zhǔ )并(bìng )释(shì )之(zhī ),命(mìng )守(shǒu )旧(jiù )职(zhí )。器(qì )彦(yàn )宗(zōng )之(zhī )才(cái ),迁(qiān )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),遣(qiǎn )左(zuǒ )企(qǐ )弓(gōng )等(děng )抚(fǔ )定(dìng )燕(yàn )京(jīng )诸(zhū )州(zhōu )县(xiàn )。萧(xiāo )妃(fēi )与(yǔ )萧(xiāo )干(gàn )自(zì )古(gǔ )北(běi )口(kǒu )趋(qū )天(tiān )德(dé )。于(yú )是(shì )辽(liáo )五(wǔ )京(jīng )皆(jiē )为(wéi )金(jīn )有(yǒu )。金(jīn )主(zhǔ )遣(qiǎn )马(mǎ )扩(kuò )归(guī )告(gào )捷(jié )。

甲(jiǎ )辰(chén ),金(jīn )复(fù )遣(qiǎn )李(lǐ )靖(jìng )、王(wáng )度(dù )喇(lǎ )与(yǔ )赵(zhào )良(liáng )嗣(sì )等(děng )同(tóng )来(lái )。

良(liáng )嗣(sì )至(zhì )金(jīn )主(zhǔ )军(jūn )前(qián ),金(jīn )主(zhǔ )谓(wèi )曰(yuē ):“数(shù )年(nián )相(xiàng )约(yuē )夹(jiá )攻(gōng ),而(ér )汝(rǔ )国(guó )不(bú )出(chū )师(shī ),复(fù )不(bú )遣(qiǎn )报(bào ),今(jīn )将(jiāng )若(ruò )何(hé )?”良(liáng )嗣(sì )对(duì )曰(yuē ):“夹(jiá )攻(gōng )虽(suī )是(shì )元(yuán )约(yuē ),据(jù )昨(zuó )奉(fèng )圣(shèng )州(zhōu )军(jūn )前(qián )别(bié )议(yì ),特(tè )许(xǔ )燕(yàn )京(jīng ),不(bú )论(lùn )夹(jiá )攻(gōng )与(yǔ )否(fǒu )。今(jīn )月(yuè )二(èr )日(rì ),本(běn )朝(cháo )于(yú )永(yǒng )清(qīng )击(jī )走(zǒu )萧(xiāo )干(gàn ),追(zhuī )至(zhì )燕(yàn )京(jīng ),虽(suī )非(fēi )夹(jiá )攻(gōng ),亦(yì )其(qí )意(yì )也(yě )。”金(jīn )主(zhǔ )曰(yuē ):“夹(jiá )攻(gōng )且(qiě )勿(wù )言(yán ),其(qí )平(píng )、滦(luán )等(děng )州(zhōu )未(wèi )尝(cháng )议(yì )及(jí ),如(rú )何(hé )欲(yù )取(qǔ )?若(ruò )必(bì )欲(yù )取(qǔ )平(píng )、滦(luán ),并(bìng )燕(yàn )京(jīng )亦(yì )不(bú )与(yǔ )矣(yǐ )。”便(biàn )令(lìng )良(liáng )嗣(sì )归(guī )馆(guǎn )。居(jū )四(sì )日(rì ),诏(zhào )趣(qù )令(lìng )南(nán )使(shǐ )辞(cí )归(guī ),良(liáng )嗣(sì )曰(yuē ):“今(jīn )合(hé )议(yì )事(shì )甚(shèn )多(duō ),略(luè )未(wèi )尝(cháng )及(jí ),而(ér )遽(jù )令(lìng )辞(cí ),何(hé )也(yě )?”萨(sà )鲁(lǔ )谟(mó )曰(yuē ):“皇(huáng )帝(dì )已(yǐ )怒(nù )。”遂(suí )令(lìng )入(rù )辞(cí ),以(yǐ )国(guó )书(shū )副(fù )本(běn )示(shì )良(liáng )嗣(sì ),良(liáng )嗣(sì )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )及(jí )今(jīn ),税(shuì )租(zū )随(suí )地(dì ),岂(qǐ )有(yǒu )与(yǔ )其(qí )地(dì )而(ér )不(bú )与(yǔ )其(qí )税(shuì )租(zū )者(zhě )?可(kě )削(xuē )去(qù )此(cǐ )事(shì )。”宗(zōng )翰(hàn )曰(yuē ):“燕(yàn )自(zì )我(wǒ )得(dé )之(zhī ),税(shuì )赋(fù )当(dāng )归(guī )我(wǒ )。大(dà )国(guó )熟(shú )计(jì )之(zhī ),若(ruò )不(bú )见(jiàn )与(yǔ ),请(qǐng )速(sù )退(tuì )涿(zhuō )州(zhōu )之(zhī )师(shī ),无(wú )留(liú )吾(wú )疆(jiāng )。”于(yú )是(shì )复(fù )以(yǐ )国(guó )书(shū )遣(qiǎn )良(liáng )嗣(sì )及(jí )靖(jìng )等(děng )。

丙(bǐng )辰(chén ),贬(biǎn )刘(liú )延(yán )庆(qìng )为(wéi )率(lǜ )府(fǔ )率(lǜ ),安(ān )置(zhì )筠(jūn )州(zhōu )。

辽(liáo )主(zhǔ )闻(wén )金(jīn )取(qǔ )燕(yàn )京(jīng ),遂(suí )由(yóu )埽(sào )里(lǐ )关(guān )出(chū )居(jū )四(sì )部(bù )族(zú )详(xiáng )衮(gǔn )之(zhī )家(jiā )。

黄(huáng )龙(lóng )府(fǔ )仍(réng )附(fù )于(yú )辽(liáo ),金(jīn )宗(zōng )辅(fǔ )讨(tǎo )平(píng )之(zhī )。

是(shì )岁(suì ),万(wàn )岁(suì )山(shān )成(chéng ),御(yù )制(zhì )《艮(gèn )岳(yuè )记(jì )》以(yǐ )纪(jì )其(qí )胜(shèng )。万(wàn )岁(suì )山(shān ),始(shǐ )名(míng )凤(fèng )皇(huáng )山(shān ),后(hòu )神(shén )霄(xiāo )降(jiàng ),其(qí )诗(shī )有(yǒu )“艮(gèn )岳(yuè )排(pái )空(kōng )霄(xiāo )”之(zhī )句(jù ),因(yīn )改(gǎi )名(míng )艮(gèn )岳(yuè ),以(yǐ )山(shān )在(zài )国(guó )之(zhī )艮(gèn )位(wèi )也(yě )。其(qí )最(zuì )高(gāo )一(yī )峰(fēng )九(jiǔ )十(shí )步(bù ),上(shàng )有(yǒu )介(jiè )亭(tíng ),分(fèn )东(dōng )南(nán )二(èr )岭(lǐng ),直(zhí )接(jiē )南(nán )山(shān )。南(nán )山(shān )之(zhī )外(wài )又(yòu )为(wéi )小(xiǎo )山(shān ),名(míng )曰(yuē )芙(fú )蓉(róng )城(chéng ),穷(qióng )极(jí )窈(yǎo )眇(miǎo )。岳(yuè )之(zhī )北(běi )乃(nǎi )所(suǒ )谓(wèi )景(jǐng )龙(lóng )江(jiāng )也(yě ),江(jiāng )外(wài )诸(zhū )馆(guǎn )舍(shě )尤(yóu )精(jīng )。其(qí )北(běi )又(yòu )因(yīn )瑶(yáo )华(huá )宫(gōng )火(huǒ ),取(qǔ )其(qí )地(dì )作(zuò )大(dà )池(chí ),名(míng )曰(yuē )曲(qǔ )江(jiāng )池(chí ),东(dōng )尽(jìn )封(fēng )丘(qiū )门(mén )而(ér )止(zhǐ )。其(qí )西(xī )自(zì )天(tiān )波(bō )门(mén )桥(qiáo )入(rù ),西(xī )直(zhí )殆(dài )半(bàn )里(lǐ ),江(jiāng )乃(nǎi )折(shé )南(nán ),又(yòu )折(shé )北(běi )。折(shé )南(nán )者(zhě )过(guò )阊(chāng )阖(hé )门(mén )桥(qiáo ),为(wéi )复(fù )道(dào ),通(tōng )茂(mào )德(dé )帝(dì )姬(jī )宅(zhái )。折(shé )北(běi )者(zhě )四(sì )里(lǐ ),属(shǔ )之(zhī )龙(lóng )德(dé )宫(gōng ),帝(dì )潜(qián )邸(dǐ )也(yě )。其(qí )后(hòu )以(yǐ )金(jīn )芝(zhī )产(chǎn )于(yú )万(wàn )寿(shòu )峰(fēng ),又(yòu )更(gèng )名(míng )寿(shòu )岳(yuè )云(yún )。

山(shān )周(zhōu )十(shí )馀(yú )里(lǐ ),运(yùn )四(sì )方(fāng )奇(qí )花(huā )异(yì )石(shí )置(zhì )其(qí )中(zhōng ),千(qiān )岩(yán )万(wàn )壑(hè ),麋(mí )鹿(lù )成(chéng )群(qún ),楼(lóu )观(guān )台(tái )殿(diàn ),不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì )。最(zuì )后(hòu )硃(zhū )勔(miǎn )于(yú )太(tài )湖(hú )取(qǔ )巨(jù )石(shí ),高(gāo )广(guǎng )数(shù )丈(zhàng ),载(zǎi )以(yǐ )大(dà )舟(zhōu ),挽(wǎn )以(yǐ )千(qiān )夫(fū ),凿(záo )河(hé )断(duàn )桥(qiáo ),毁(huǐ )堰(yàn )拆(chāi )闸(zhá ),数(shù )月(yuè )方(fāng )至(zhì )京(jīng )师(shī ),赐(cì )号(hào )昭(zhāo )功(gōng )庆(qìng )成(chéng )神(shén )运(yùn )石(shí ),时(shí )初(chū )得(dé )燕(yàn )地(dì )故(gù )也(yě ),勔(miǎn )缘(yuán )此(cǐ )授(shòu )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。其(qí )后(hòu )金(jīn )兵(bīng )再(zài )至(zhì ),围(wéi )城(chéng )日(rì )久(jiǔ ),拆(chāi )屋(wū )为(wéi )薪(xīn ),凿(záo )石(shí )为(wéi )砲(pào ),伐(fá )竹(zhú )为(wéi )篦(bì )篱(lí ),唯(wéi )大(dà )石(shí )基(jī )址(zhǐ )存(cún )焉(yān )。

户(hù )部(bù )上(shàng )今(jīn )岁(suì )民(mín )数(shù ),凡(fán )主(zhǔ )客(kè )户(hù )二(èr )千(qiān )八(bā )十(shí )八(bā )万(wàn )二(èr )千(qiān )三(sān )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )八(bā ),口(kǒu )四(sì )千(qiān )六(liù )百(bǎi )七(qī )十(shí )三(sān )万(wàn )四(sì )千(qiān )七(qī )百(bǎi )八(bā )十(shí )四(sì ),视(shì )西(xī )汉(hàn )盛(shèng )时(shí ),盖(gài )有(yǒu )加(jiā )焉(yān ),隋(suí )、唐(táng )疆(jiāng )里(lǐ )虽(suī )广(guǎng ),而(ér )户(hù )口(kǒu )皆(jiē )不(bú )及(jí )。

阅读:25284

打赏捐助〔Donate〕>>>

《徽宗体神合道骏烈逊功圣文仁德宪慈显孝皇帝宣和四年(辽保大二年,金天辅六年。壬寅,一一二二年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库