太宗至仁应道神功圣德睿烈大明广孝皇帝端拱二年(辽统和七年。己丑,九八九年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪十五 > 《太宗至仁应道神功圣德睿烈大明广孝皇帝端拱二年(辽统和七年。己丑,九八九年)》 > 拼音版

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),国(guó )子(zǐ )博(bó )士(shì )李(lǐ )觉(jiào )上(shàng )言(yán )曰(yuē ):“昔(xī )李(lǐ )悝(kuī )有(yǒu )言(yán )曰(yuē ):‘籴(dí )甚(shèn )贵(guì )伤(shāng )民(mín ),甚(shèn )贱(jiàn )伤(shāng )农(nóng );民(mín )伤(shāng )则(zé )离(lí )散(sàn ),农(nóng )伤(shāng )则(zé )国(guó )贫(pín )。故(gù )甚(shèn )贵(guì )甚(shèn )贱(jiàn ),其(qí )伤(shāng )一(yī )也(yě );善(shàn )为(wéi )国(guó )者(zhě ),使(shǐ )民(mín )无(wú )伤(shāng )而(ér )农(nóng )益(yì )劝(quàn )。’所(suǒ )谓(wèi )民(mín )者(zhě ),谓(wèi )士(shì )工(gōng )商(shāng )也(yě )。今(jīn )都(dōu )下(xià )万(wàn )众(zhòng )所(suǒ )聚(jù ),导(dǎo )河(hé )渠(qú ),达(dá )淮(huái )海(hǎi ),贯(guàn )江(jiāng )湖(hú ),岁(suì )运(yùn )五(wǔ )百(bǎi )万(wàn )斛(hú )以(yǐ )资(zī )国(guó )费(fèi )。而(ér )近(jìn )岁(suì )以(yǐ )来(lái ),都(dōu )下(xià )粟(sù )麦(mài )至(zhì )贱(jiàn ),仓(cāng )庾(yǔ )陈(chén )陈(chén )相(xiàng )因(yīn ),或(huò )以(yǐ )充(chōng )赏(shǎng )给(gěi ),斗(dòu )直(zhí )十(shí )钱(qián ),此(cǐ )工(gōng )贾(jiǎ )之(zhī )利(lì )而(ér )军(jūn )农(nóng )之(zhī )不(bú )利(lì )也(yě )。窃(qiè )计(jì )运(yùn )米(mǐ )一(yī )斛(hú ),费(fèi )不(bú )啻(chì )三(sān )百(bǎi )钱(qián ),侵(qīn )耗(hào )损(sǔn )折(shé )复(fù )在(zài )其(qí )外(wài )。而(ér )輓(wǎn )船(chuán )之(zhī )夫(fū ),弥(mí )涉(shè )冬(dōng )夏(xià ),离(lí )去(qù )乡(xiāng )舍(shě ),终(zhōng )老(lǎo )江(jiāng )湖(hú )。粮(liáng )之(zhī )来(lái )也(yě )至(zhì )重(zhòng )至(zhì )艰(jiān ),而(ér )官(guān )之(zhī )给(gěi )也(yě )至(zhì )轻(qīng )至(zhì )易(yì )。倘(tǎng )不(bú )幸(xìng )有(yǒu )水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )虞(yú ),卒(zú )然(rán )有(yǒu )边(biān )境(jìng )之(zhī )患(huàn ),其(qí )何(hé )以(yǐ )救(jiù )之(zhī )!臣(chén )按(àn )诸(zhū )军(jūn )傔(jiān )人(rén )旧(jiù )日(rì )给(gěi )米(mǐ )二(èr )升(shēng ),今(jīn )若(ruò )月(yuè )赋(fù )钱(qián )三(sān )百(bǎi ),是(shì )一(yī )斗(dòu )为(wéi )钱(qián )五(wǔ )十(shí )。计(jì )江(jiāng )、淮(huái )运(yùn )米(mǐ )工(gōng )脚(jiǎo ),亦(yì )不(bú )减(jiǎn )此(cǐ )数(shù )。望(wàng )明(míng )敕(chì )军(jūn )中(zhōng ),各(gè )从(cóng )其(qí )便(biàn ),愿(yuàn )受(shòu )钱(qián )者(zhě ),若(ruò )市(shì )价(jià )官(guān )米(mǐ )斗(dòu )为(wéi )钱(qián )三(sān )十(shí ),即(jí )增(zēng )给(gěi )十(shí )钱(qián ),裁(cái )足(zú )以(yǐ )当(dāng )工(gōng )脚(jiǎo )之(zhī )直(zhí )而(ér )官(guān )始(shǐ )获(huò )利(lì ),数(shù )月(yuè )之(zhī )内(nèi ),米(mǐ )价(jià )必(bì )增(zēng ),农(nóng )民(mín )受(shòu )赐(cì )矣(yǐ )。若(ruò )米(mǐ )价(jià )腾(téng )踊(yǒng ),即(jí )官(guān )复(fù )给(gěi )粮(liáng ),军(jūn )人(rén )粜(tiào )其(qí )所(suǒ )馀(yú ),亦(yì )获(huò )善(shàn )价(jià ),此(cǐ )又(yòu )戎(róng )士(shì )受(shòu )赐(cì )矣(yǐ )。不(bú )十(shí )年(nián ),官(guān )有(yǒu )馀(yú )粮(liáng ),江(jiāng )湖(hú )之(zhī )运(yùn )亦(yì )渐(jiàn )可(kě )省(shěng )也(yě )。”帝(dì )览(lǎn )奏(zòu ),嘉(jiā )之(zhī )。

辽(liáo )主(zhǔ )好(hǎo )击(jī )球(qiú ),尝(cháng )与(yǔ )大(dà )臣(chén )分(fèn )朋(péng )击(jī )鞠(jū ),谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )马(mǎ )得(dé )臣(chén )上(shàng )疏(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )幸(xìng )列(liè )侍(shì )从(cóng ),得(dé )侍(shì )圣(shèng )读(dú ),陛(bì )下(xià )尝(cháng )问(wèn )臣(chén )以(yǐ )贞(zhēn )观(guān )、开(kāi )元(yuán )之(zhī )事(shì )。臣(chén )闻(wén )唐(táng )太(tài )宗(zōng )侍(shì )太(tài )上(shàng )皇(huáng )宴(yàn )罢(bà ),则(zé )輓(wǎn )辇(niǎn )至(zhì )内(nèi )殿(diàn );明(míng )皇(huáng )与(yǔ )兄(xiōng )弟(dì )欢(huān )饮(yǐn ),尽(jìn )家(jiā )人(rén )礼(lǐ )。陛(bì )下(xià )嗣(sì )祖(zǔ )考(kǎo )之(zhī )祚(zuò ),躬(gōng )侍(shì )太(tài )后(hòu ),可(kě )谓(wèi )至(zhì )孝(xiào )。更(gèng )望(wàng )定(dìng )省(shěng )之(zhī )馀(yú ),睦(mù )六(liù )亲(qīn ),加(jiā )爱(ài )敬(jìng ),则(zé )陛(bì )下(xià )亲(qīn )亲(qīn )之(zhī )道(dào ),比(bǐ )隆(lóng )二(èr )帝(dì )矣(yǐ )。臣(chén )又(yòu )闻(wén )二(èr )帝(dì )耽(dān )玩(wán )经(jīng )史(shǐ ),数(shù )引(yǐn )公(gōng )卿(qīng )讲(jiǎng )学(xué ),至(zhì )于(yú )日(rì )昃(zè ),故(gù )当(dāng )时(shí )天(tiān )下(xià )翕(xī )然(rán )向(xiàng )风(fēng ),以(yǐ )隆(lóng )文(wén )治(zhì )。今(jīn )陛(bì )下(xià )游(yóu )心(xīn )典(diǎn )籍(jí ),分(fèn )解(jiě )字(zì )句(jù ),臣(chén )愿(yuàn )研(yán )究(jiū )经(jīng )理(lǐ ),深(shēn )造(zào )而(ér )笃(dǔ )行(háng )之(zhī ),二(èr )帝(dì )之(zhī )治(zhì ),不(bú )难(nán )继(jì )矣(yǐ )。臣(chén )又(yòu )闻(wén )太(tài )宗(zōng )射(shè )豕(shǐ ),唐(táng )俭(jiǎn )谏(jiàn )之(zhī );明(míng )皇(huáng )臂(bì )鹰(yīng ),韩(hán )休(xiū )言(yán )之(zhī );二(èr )帝(dì )莫(mò )不(bú )乐(lè )从(cóng )。伏(fú )见(jiàn )陛(bì )下(xià )听(tīng )朝(cháo )之(zhī )暇(xiá ),以(yǐ )击(jī )球(qiú )为(wéi )乐(lè ),臣(chén )思(sī )此(cǐ )事(shì )有(yǒu )三(sān )不(bú )宜(yí );上(shàng )下(xià )分(fèn )朋(péng ),君(jūn )臣(chén )争(zhēng )胜(shèng ),君(jūn )得(dé )臣(chén )夺(duó ),君(jūn )输(shū )臣(chén )喜(xǐ ),一(yī )不(bú )宜(yí )也(yě );往(wǎng )来(lái )交(jiāo )错(cuò ),前(qián )后(hòu )遮(zhē )约(yuē ),争(zhēng )心(xīn )竞(jìng )起(qǐ ),礼(lǐ )容(róng )全(quán )废(fèi ),若(ruò )贪(tān )月(yuè )杖(zhàng ),误(wù )拂(fú )天(tiān )衣(yī ),臣(chén )实(shí )失(shī )仪(yí ),君(jūn )又(yòu )难(nán )责(zé ),二(èr )不(bú )宜(yí )也(yě );轻(qīng )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )贵(guì ),逐(zhú )广(guǎng )场(chǎng )之(zhī )娱(yú ),地(dì )虽(suī )平(píng )至(zhì )为(wéi )坚(jiān )确(què ),马(mǎ )虽(suī )良(liáng )亦(yì )有(yǒu )惊(jīng )蹶(juě ),或(huò )因(yīn )奔(bēn )击(jī ),失(shī )其(qí )控(kòng )御(yù ),圣(shèng )体(tǐ )宁(níng )无(wú )亏(kuī )损(sǔn )?太(tài )后(hòu )岂(qǐ )不(bú )忧(yōu )虞(yú )?三(sān )不(bú )宜(yí )也(yě )。陛(bì )下(xià )不(bú )以(yǐ )臣(chén )言(yán )为(wéi )迂(yū ),少(shǎo )赐(cì )省(shěng )览(lǎn )。”疏(shū )奏(zòu ),辽(liáo )主(zhǔ )嘉(jiā )叹(tàn )良(liáng )久(jiǔ )。未(wèi )几(jǐ ),得(dé )臣(chén )卒(zú ),赠(zèng )太(tài )子(zǐ )少(shǎo )保(bǎo ),优(yōu )恤(xù )之(zhī )。

自(zì )三(sān )月(yuè )不(bú )雨(yǔ )至(zhì )于(yú )五(wǔ )月(yuè )。戊(wù )戌(xū ),帝(dì )亲(qīn )录(lù )京(jīng )城(chéng )诸(zhū )司(sī )系(xì )狱(yù )囚(qiú ),多(duō )所(suǒ )原(yuán )减(jiǎn )。即(jí )命(mìng )起(qǐ )居(jū )舍(shě )人(rén )宋(sòng )维(wéi )干(gàn )等(děng )四(sì )十(shí )二(èr )人(rén )分(fèn )诣(yì )诸(zhū )道(dào )按(àn )决(jué )刑(xíng )狱(yù )。是(shì )夕(xī ),大(dà )雨(yǔ )。帝(dì )因(yīn )谓(wèi )侍(shì )臣(chén )曰(yuē ):“为(wéi )君(jūn )当(dāng )如(rú )此(cǐ )勤(qín )政(zhèng ),即(jí )能(néng )感(gǎn )召(zhào )天(tiān )和(hé )。如(rú )后(hòu )唐(táng )庄(zhuāng )宗(zōng )畋(tián )游(yóu )经(jīng )旬(xún ),大(dà )伤(shāng )苗(miáo )稼(jià ),及(jí )还(hái ),乃(nǎi )降(jiàng )敕(chì )蠲(juān )放(fàng )租(zū )税(shuì ),此(cǐ )甚(shèn )不(bú )君(jūn )也(yě )。”枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )张(zhāng )宏(hóng )曰(yuē ):“庄(zhuāng )宗(zōng )不(bú )独(dú )如(rú )此(cǐ ),尤(yóu )惑(huò )音(yīn )乐(lè ),乐(lè )籍(jí )中(zhōng )获(huò )典(diǎn )郡(jùn )者(zhě )数(shù )人(rén )。”帝(dì )曰(yuē ):“人(rén )君(jūn )节(jiē )俭(jiǎn )为(wéi )宗(zōng ),仁(rén )恕(shù )为(wéi )念(niàn )。朕(zhèn )在(zài )南(nán )府(fǔ ),音(yīn )律(lǜ )粗(cū )亦(yì )经(jīng )心(xīn ),今(jīn )非(fēi )朝(cháo )会(huì ),未(wèi )尝(cháng )张(zhāng )乐(lè );鹰(yīng )犬(quǎn )之(zhī )娱(yú ),素(sù )所(suǒ )不(bú )好(hǎo )也(yě )。”

六(liù )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),辽(liáo )以(yǐ )燕(yàn )乐(lè )、密(mì )云(yún )二(èr )县(xiàn )给(gěi )民(mín )种(zhǒng )租(zū ),免(miǎn )赋(fù )役(yì )十(shí )年(nián )。

初(chū ),左(zuǒ )正(zhèng )言(yán )、直(zhí )史(shǐ )馆(guǎn )下(xià )邽(guī )寇(kòu )准(zhǔn ),承(chéng )诏(zhào )极(jí )言(yán )北(běi )边(biān )利(lì )害(hài ),帝(dì )器(qì )之(zhī ),谓(wèi )宰(zǎi )相(xiàng )曰(yuē ):“朕(zhèn )欲(yù )擢(zhuó )用(yòng )准(zhǔn ),当(dāng )授(shòu )何(hé )官(guān )?”宰(zǎi )相(xiàng )请(qǐng )用(yòng )为(wéi )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )推(tuī )官(guān ),帝(dì )曰(yuē ):“此(cǐ )官(guān )岂(qǐ )所(suǒ )以(yǐ )待(dài )准(zhǔn )邪(xié )?”复(fù )请(qǐng )用(yòng )为(wéi )枢(shū )密(mì )直(zhí )学(xué )士(shì ),帝(dì )沉(chén )思(sī )良(liáng )久(jiǔ ),曰(yuē ):“且(qiě )使(shǐ )为(wéi )此(cǐ )官(guān )可(kě )也(yě )。”秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),拜(bài )虞(yú )部(bù )郎(láng )中(zhōng )、枢(shū )密(mì )直(zhí )学(xué )士(shì )。尝(cháng )奏(zòu )事(shì )殿(diàn )中(zhōng ),语(yǔ )不(bú )合(hé ),帝(dì )怒(nù )起(qǐ ),准(zhǔn )辄(zhé )引(yǐn )帝(dì )衣(yī )令(lìng )复(fù )坐(zuò ),事(shì )决(jué ),乃(nǎi )退(tuì )。帝(dì )嘉(jiā )之(zhī )。准(zhǔn )初(chū )知(zhī )巴(bā )东(dōng )、成(chéng )安(ān )二(èr )县(xiàn ),其(qí )治(zhì )一(yī )以(yǐ )恩(ēn )信(xìn ),每(měi )期(qī )会(huì )赋(fù )役(yì ),未(wèi )尝(cháng )出(chū )符(fú )移(yí ),惟(wéi )具(jù )乡(xiāng )里(lǐ )姓(xìng )名(míng )揭(jiē )县(xiàn )门(mén ),而(ér )百(bǎi )姓(xìng )争(zhēng )赴(fù )之(zhī ),无(wú )稽(jī )违(wéi )者(zhě )。尝(cháng )手(shǒu )植(zhí )双(shuāng )柏(bǎi )于(yú )庭(tíng ),其(qí )后(hòu )民(mín )以(yǐ )比(bǐ )甘(gān )棠(táng ),谓(wèi )之(zhī )莱(lái )公(gōng )柏(bǎi )。

以(yǐ )考(kǎo )功(gōng )员(yuán )外(wài )郎(láng )云(yún )中(zhōng )毕(bì )士(shì )安(ān )知(zhī )制(zhì )诰(gào )。士(shì )安(ān )先(xiān )为(wéi )越(yuè )王(wáng )府(fǔ )记(jì )室(shì )参(cān )军(jūn ),宫(gōng )中(zhōng )谓(wèi )之(zhī )毕(bì )校(xiào )书(shū )。时(shí )诏(zhào )诸(zhū )王(wáng )府(fǔ )僚(liáo )各(gè )献(xiàn )所(suǒ )著(zhe )文(wén ),帝(dì )嘉(jiā )之(zhī ),遂(suí )有(yǒu )是(shì )擢(zhuó )。越(yuè )王(wáng )元(yuán )份(fèn )请(qǐng )留(liú )府(fǔ )邸(dǐ ),不(bú )许(xǔ )。

甲(jiǎ )申(shēn ),以(yǐ )知(zhī )代(dài )州(zhōu )张(zhāng )齐(qí )贤(xián )为(wéi )刑(xíng )部(bù )侍(shì )郎(láng )、枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )。先(xiān )是(shì ),宰(zǎi )相(xiàng )赵(zhào )普(pǔ )奏(zòu )疏(shū )言(yán ):“国(guó )家(jiā )山(shān )河(hé )至(zhì )广(guǎng ),文(wén )轨(guǐ )虽(suī )同(tóng ),干(gàn )戈(gē )未(wèi )息(xī ),防(fáng )微(wēi )虑(lǜ )远(yuǎn ),必(bì )资(zī )通(tōng )变(biàn )之(zhī )材(cái )。去(qù )年(nián )北(běi )师(shī )入(rù )边(biān ),生(shēng )灵(líng )受(shòu )弊(bì )。万(wàn )乘(chéng )轸(zhěn )焦(jiāo )劳(láo )之(zhī )虑(lǜ ),千(qiān )官(guān )无(wú )翊(yì )赞(zàn )之(zhī )功(gōng ),同(tóng )僚(liáo )共(gòng )事(shì ),无(wú )非(fēi )谨(jǐn )畏(wèi )清(qīng )廉(lián ),唯(wéi )于(yú )献(xiàn )替(tì )之(zhī )时(shí ),稍(shāo )存(cún )缄(jiān )默(mò ),宁(níng )济(jì )急(jí )须(xū )!窃(qiè )见(jiàn )工(gōng )部(bù )侍(shì )郎(láng )张(zhāng )齐(qí )贤(xián ),数(shù )年(nián )前(qián )特(tè )受(shòu )圣(shèng )知(zhī ),升(shēng )于(yú )密(mì )地(dì ),公(gōng )私(sī )识(shí )者(zhě )尽(jìn )谓(wèi )当(dāng )才(cái ),不(bú )期(qī )岁(suì )月(yuè )未(wèi )多(duō ),出(chū )为(wéi )外(wài )任(rèn )。臣(chén )在(zài )邓(dèng )州(zhōu )日(rì ),虽(suī )闻(wén )消(xiāo )息(xī ),未(wèi )测(cè )缘(yuán )由(yóu );向(xiàng )来(lái )微(wēi )有(yǒu )传(chuán )闻(wén ),或(huò )云(yún )奏(zòu )对(duì )过(guò )当(dāng )。凡(fán )言(yán )大(dà )事(shì ),须(xū )有(yǒu )悔(huǐ )尤(yóu ),其(qí )如(rú )义(yì )士(shì )忠(zhōng )臣(chén ),不(bú )顾(gù )身(shēn )之(zhī )利(lì )害(hài ),奸(jiān )邪(xié )正(zhèng )直(zhí ),久(jiǔ )远(yuǎn )方(fāng )知(zhī )。齐(qí )贤(xián )素(sù )蕴(yùn )机(jī )谋(móu ),兼(jiān )全(quán )德(dé )义(yì ),从(cóng )来(lái )差(chà )遣(qiǎn ),未(wèi )尽(jìn )器(qì )能(néng ),虑(lǜ )淹(yān )经(jīng )国(guó )之(zhī )才(cái ),弗(fú )副(fù )济(jì )时(shí )之(zhī )用(yòng ),如(rú )当(dāng )重(zhòng )委(wěi ),必(bì )立(lì )殊(shū )功(gōng )。臣(chén )此(cǐ )疏(shū )特(tè )乞(qǐ )留(liú )中(zhōng ),免(miǎn )贻(yí )众(zhòng )怒(nù )。”复(fù )以(yǐ )札(zhá )子(zǐ )言(yán ):“齐(qí )贤(xián )德(dé )义(yì ),素(sù )为(wéi )乡(xiāng )里(lǐ )所(suǒ )推(tuī ),中(zhōng )外(wài )卿(qīng )士(shì )无(wú )出(chū )其(qí )右(yòu )。臣(chén )惭(cán )无(wú )致(zhì )主(zhǔ )之(zhī )能(néng ),但(dàn )有(yǒu )荐(jiàn )贤(xián )之(zhī )志(zhì ),朝(cháo )行(háng )夕(xī )死(sǐ ),是(shì )所(suǒ )甘(gān )心(xīn )。”帝(dì )纳(nà )其(qí )言(yán ),故(gù )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。

以(yǐ )盐(yán )铁(tiě )使(shǐ )张(zhāng )逊(xùn )为(wéi )佥(qiān )署(shǔ )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

戊(wù )子(zǐ ),有(yǒu )彗(huì )出(chū )东(dōng )井(jǐng ),凡(fán )三(sān )十(shí )日(rì )。帝(dì )避(bì )正(zhèng )殿(diàn ),减(jiǎn )常(cháng )膳(shàn )。司(sī )天(tiān )言(yán )妖(yāo )星(xīng )为(wéi )灭(miè )辽(liáo )之(zhī )象(xiàng );赵(zhào )普(pǔ )上(shàng )疏(shū ),谓(wèi )此(cǐ )邪(xié )佞(nìng )之(zhī )言(yán ),不(bú )足(zú )信(xìn ),帝(dì )嘉(jiā )纳(nà )之(zhī )。

威(wēi )虏(lǔ )军(jūn )粮(liáng )馈(kuì )不(bú )继(jì ),辽(liáo )人(rén )欲(yù )窥(kuī )取(qǔ )之(zhī ),诏(zhào )定(dìng )州(zhōu )路(lù )都(dōu )部(bù )署(shǔ )李(lǐ )继(jì )隆(lóng )发(fā )镇(zhèn )、定(dìng )大(dà )军(jūn )护(hù )送(sòng )军(jūn )粮(liáng )数(shù )千(qiān )乘(chéng )。辽(liáo )裕(yù )悦(yuè )耶(yē )律(lǜ )休(xiū )格(gé )闻(wén )之(zhī ),率(lǜ )精(jīng )锐(ruì )数(shù )万(wàn )骑(qí )来(lái )邀(yāo ),北(běi )面(miàn )缘(yuán )边(biān )都(dōu )巡(xún )检(jiǎn )浚(xùn )仪(yí )尹(yǐn )继(jì )伦(lún ),属(shǔ )领(lǐng )步(bù )骑(qí )千(qiān )馀(yú )人(rén )按(àn )行(háng )塞(sāi )上(shàng ),遇(yù )之(zhī ),休(xiū )格(gé )不(bú )击(jī )而(ér )过(guò ),径(jìng )袭(xí )大(dà )军(jūn )。继(jì )伦(lún )谓(wèi )麾(huī )下(xià )曰(yuē ):“彼(bǐ )视(shì )我(wǒ )犹(yóu )鱼(yú )肉(ròu )耳(ěr )。彼(bǐ )捷(jié )还(hái ),则(zé )乘(chéng )胜(shèng )驱(qū )我(wǒ )北(běi )去(qù );不(bú )捷(jié ),亦(yì )且(qiě )泄(xiè )怒(nù )于(yú )我(wǒ ),我(wǒ )辈(bèi )无(wú )遗(yí )类(lèi )矣(yǐ )!为(wéi )今(jīn )日(rì )计(jì ),当(dāng )卷(juàn )甲(jiǎ )衔(xián )枚(méi )袭(xí )其(qí )后(hòu )。彼(bǐ )锐(ruì )气(qì )前(qián )趋(qū ),不(bú )虞(yú )我(wǒ )之(zhī )至(zhì ),力(lì )战(zhàn )而(ér )胜(shèng ),足(zú )以(yǐ )自(zì )树(shù ),纵(zòng )败(bài ),犹(yóu )不(bú )失(shī )忠(zhōng )义(yì )。岂(qǐ )能(néng )泯(mǐn )然(rán )为(wéi )北(běi )地(dì )鬼(guǐ )乎(hū )?”众(zhòng )皆(jiē )愤(fèn )激(jī )从(cóng )命(mìng )。继(jì )伦(lún )因(yīn )令(lìng )军(jūn )中(zhōng )秣(mò )马(mǎ ),会(huì )夜(yè ),遣(qiǎn )人(rén )持(chí )短(duǎn )兵(bīng )潜(qián )蹑(niè )其(qí )后(hòu )。行(háng )数(shù )十(shí )里(lǐ ),至(zhì )唐(táng )州(zhōu )徐(xú )河(hé ),天(tiān )未(wèi )明(míng ),休(xiū )格(gé )去(qù )大(dà )军(jūn )四(sì )五(wǔ )里(lǐ ),继(jì )伦(lún )列(liè )陈(chén )于(yú )城(chéng )北(běi )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。敌(dí )方(fāng )会(huì )食(shí ),既(jì )食(shí ),将(jiāng )进(jìn )战(zhàn ),继(jì )伦(lún )出(chū )其(qí )不(bú )意(yì )急(jí )击(jī )之(zhī ),杀(shā )其(qí )大(dà )将(jiāng )一(yī )人(rén ),众(zhòng )遂(suí )惊(jīng )乱(luàn )。休(xiū )格(gé )食(shí )未(wèi )竟(jìng ),弃(qì )匕(bǐ )箸(zhù )走(zǒu ),为(wéi )短(duǎn )兵(bīng )中(zhōng )其(qí )臂(bì ),创(chuàng )甚(shèn ),乘(chéng )善(shàn )马(mǎ )选(xuǎn )遁(dùn )。辽(liáo )师(shī )望(wàng )见(jiàn )大(dà )军(jūn ),遂(suí )溃(kuì ),自(zì )相(xiàng )蹂(róu )践(jiàn )死(sǐ )者(zhě )无(wú )数(shù )。继(jì )隆(lóng )与(yǔ )镇(zhèn )州(zhōu )副(fù )都(dōu )部(bù )署(shǔ )范(fàn )廷(tíng )召(zhào )追(zhuī )奔(bēn )过(guò )徐(xú )河(hé )十(shí )馀(yú )里(lǐ ),俘(fú )获(huò )甚(shèn )众(zhòng )。定(dìng )州(zhōu )副(fù )都(dōu )部(bù )署(shǔ )孔(kǒng )守(shǒu )正(zhèng )又(yòu )与(yǔ )辽(liáo )人(rén )战(zhàn )于(yú )曹(cáo )河(hé )之(zhī )斜(xié )村(cūn ),斩(zhǎn )其(qí )帅(shuài )大(dà )盈(yíng )等(děng )。辽(liáo )人(rén )自(zì )是(shì )数(shù )年(nián )不(bú )大(dà )举(jǔ )南(nán )下(xià ),以(yǐ )继(jì )伦(lún )面(miàn )黑(hēi ),相(xiàng )戒(jiè )曰(yuē ):“当(dāng )避(bì )黑(hēi )面(miàn )大(dà )王(wáng )。”丁(dīng )未(wèi ),授(shòu )继(jì )伦(lún )洛(luò )苑(yuàn )使(shǐ )、领(lǐng )长(zhǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),巡(xún )检(jiǎn )如(rú )故(gù )。

初(chū ),命(mìng )李(lǐ )继(jì )隆(lóng )等(děng )发(fā )兵(bīng )护(hù )送(sòng )威(wēi )虏(lǔ )军(jūn )馈(kuì )饷(xiǎng ),户(hù )部(bù )郎(láng )中(zhōng )张(zhāng )洎(jì )复(fù )奏(zòu )封(fēng )事(shì )曰(yuē ):“古(gǔ )者(zhě )筑(zhù )城(chéng )聚(jù )众(zhòng ),盖(gài )所(suǒ )以(yǐ )控(kòng )要(yào )害(hài )之(zhī )地(dì ),制(zhì )边(biān )骑(qí )之(zhī )侵(qīn ),故(gù )周(zhōu )城(chéng )朔(shuò )方(fāng ),汉(hàn )取(qǔ )河(hé )湟(huáng ),唐(táng )筑(zhù )受(shòu )降(jiàng )、临(lín )泾(jīng )等(děng )城(chéng ),即(jí )其(qí )事(shì )也(yě )。今(jīn )威(wēi )虏(lǔ )军(jūn )等(děng )置(zhì )在(zài )平(píng )川(chuān ),地(dì )非(fēi )险(xiǎn )阻(zǔ ),带(dài )甲(jiǎ )之(zhī )士(shì )不(bú )满(mǎn )万(wàn )人(rén ),徒(tú )分(fèn )兵(bīng )热(rè ),何(hé )益(yì )边(biān )防(fáng )!今(jīn )敌(dí )兵(bīng )入(rù )境(jìng ),阻(zǔ )绝(jué )粮(liáng )道(dào ),而(ér )王(wáng )师(shī )遽(jù )出(chū ),三(sān )镇(zhèn )之(zhī )众(zhòng ),冒(mào )炎(yán )酷(kù ),陟(zhì )郊(jiāo )坰(shǎng ),充(chōng )防(fáng )护(hù )军(jūn )储(chǔ )之(zhī )役(yì ),本(běn )无(wú )斗(dòu )心(xīn )。以(yǐ )援(yuán )送(sòng )怠(dài )惰(duò )之(zhī )师(shī ),当(dāng )北(běi )敌(dí )轻(qīng )扬(yáng )之(zhī )骑(qí ),且(qiě )行(háng )且(qiě )战(zhàn ),必(bì )贻(yí )败(bài )衄(nǜ )。一(yī )军(jūn )小(xiǎo )却(què ),众(zhòng )或(huò )随(suí )之(zhī ),则(zé )威(wēi )虏(lǔ )等(děng )军(jūn )望(wàng )风(fēng )而(ér )自(zì )下(xià )矣(yǐ )。安(ān )危(wēi )事(shì )势(shì ),昭(zhāo )然(rán )可(kě )观(guān ),宜(yí )因(yīn )此(cǐ )时(shí ),乘(chéng )大(dà )军(jūn )之(zhī )势(shì ),保(bǎo )全(quán )士(shì )旅(lǚ ),拔(bá )垒(lěi )而(ér )旋(xuán )。如(rú )是(shì ),则(zé )三(sān )镇(zhèn )之(zhī )众(zhòng ),出(chū )既(jì )有(yǒu )名(míng ),威(wēi )虏(lǔ )等(děng )军(jūn )免(miǎn )覆(fù )亡(wáng )之(zhī )祸(huò )矣(yǐ )。方(fāng )今(jīn )河(hé )朔(shuò )未(wèi )宁(níng ),控(kòng )御(yù )之(zhī )方(fāng ),宜(yí )举(jǔ )其(qí )要(yào )。臣(chén )以(yǐ )为(wéi )凡(fán )在(zài )边(biān )境(jìng )军(jūn )垒(lěi ),其(qí )甲(jiǎ )卒(zú )不(bú )满(mǎn )三(sān )万(wàn )人(rén )以(yǐ )上(shàng )者(zhě ),宜(yí )从(cóng )废(fèi )罢(bà ),既(jì )省(shěng )供(gòng )给(gěi ),又(yòu )免(miǎn )吞(tūn )侵(qīn )。以(yǐ )所(suǒ )管(guǎn )之(zhī )师(shī )外(wài )隶(lì )缘(yuán )边(biān )大(dà )镇(zhèn ),甲(jiǎ )兵(bīng )既(jì )聚(jù ),士(shì )马(mǎ )自(zì )强(qiáng ),与(yǔ )夫(fū )分(fèn )兵(bīng )边(biān )邑(yì ),坐(zuò )薪(xīn )待(dài )然(rán ),岂(qǐ )可(kě )同(tóng )年(nián )而(ér )语(yǔ )也(yě )!”

八(bā )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),大(dà )赦(shè )。是(shì )夕(xī ),彗(huì )没(méi )。

先(xiān )是(shì ),帝(dì )遣(qiǎn )使(shǐ )取(qǔ )杭(háng )州(zhōu )释(shì )迦(jiā )佛(fó )舍(shě )利(lì )塔(tǎ )置(zhì )阙(què )下(xià ),度(dù )开(kāi )宝(bǎo )寺(sì )西(xī )北(běi )隅(yú )地(dì ),造(zào )浮(fú )图(tú )十(shí )一(yī )级(jí )以(yǐ )藏(cáng )之(zhī ),上(shàng )下(xià )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )尺(chǐ ),所(suǒ )费(fèi )亿(yì )万(wàn )计(jì ),前(qián )后(hòu )俞(yú )八(bā )年(nián ),癸(guǐ )亥(hài ),工(gōng )毕(bì ),备(bèi )极(jí )巧(qiǎo )丽(lì )。知(zhī )制(zhì )诰(gào )田(tián )锡(xī )上(shàng )疏(shū )云(yún ):“众(zhòng )以(yǐ )为(wéi )金(jīn )碧(bì )荧(yíng )煌(huáng ),臣(chén )以(yǐ )为(wéi )涂(tú )膏(gāo )衅(xìn )血(xuè )。”帝(dì )亦(yì )不(bú )怒(nù )。

庚(gēng )午(wǔ ),辽(liáo )放(fàng )进(jìn )士(shì )高(gāo )正(zhèng )等(děng )二(èr )人(rén )。

九(jiǔ )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),以(yǐ )知(zhī )制(zhì )诰(gào )王(wáng )化(huà )基(jī )权(quán )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )。帝(dì )尝(cháng )召(zhào )至(zhì )便(biàn )殿(diàn ),问(wèn )以(yǐ )边(biān )事(shì ),化(huà )基(jī )曰(yuē ):“治(zhì )天(tiān )下(xià )犹(yóu )植(zhí )树(shù )焉(yān ),所(suǒ )患(huàn )根(gēn )本(běn )未(wèi )固(gù );根(gēn )本(běn )固(gù )则(zé )枝(zhī )干(gàn )不(bú )足(zú )忧(yōu )。今(jīn )朝(cháo )廷(tíng )治(zhì ),边(biān )鄙(bǐ )何(hé )患(huàn )乎(hū )不(bú )安(ān )?”帝(dì )然(rán )其(qí )言(yán )。

诏(zhào ):“今(jīn )朝(cháo )官(guān )有(yǒu )明(míng )于(yú )律(lǜ )令(lìng )格(gé )式(shì )者(zhě ),许(xǔ )上(shàng )书(shū )自(zì )陈(chén ),当(dāng )加(jiā )试(shì )问(wèn ),以(yǐ )补(bǔ )刑(xíng )部(bù )、大(dà )理(lǐ )寺(sì )官(guān )属(shǔ ),三(sān )岁(suì )迁(qiān )其(qí )秩(zhì )。”

自(zì )河(hé )北(běi )用(yòng )兵(bīng )、切(qiē )于(yú )馈(kuì )饷(xiǎng ),始(shǐ )令(lìng )商(shāng )人(rén )输(shū )刍(chú )粮(liáng )塞(sāi )下(xià ),酌(zhuó )地(dì )之(zhī )远(yuǎn )近(jìn )而(ér )优(yōu )为(wéi )其(qí )直(zhí ),执(zhí )交(jiāo )券(quàn )至(zhì )京(jīng )师(shī ),偿(cháng )以(yǐ )缗(mín )钱(qián ),或(huò )移(yí )文(wén )江(jiāng )、淮(huái )给(gěi )茶(chá )盐(yán ),谓(wèi )之(zhī )折(shé )中(zhōng )。有(yǒu )言(yán )商(shāng )人(rén )所(suǒ )输(shū )多(duō )弊(bì )滥(làn )者(zhě ),因(yīn )罢(bà )之(zhī ),岁(suì )损(sǔn )国(guó )用(yòng )殆(dài )百(bǎi )万(wàn )计(jì )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),癸(guǐ )酉(yǒu ),复(fù )令(lìng )折(shé )中(zhōng )如(rú )旧(jiù )。又(yòu )置(zhì )折(shé )中(zhōng )仓(cāng ),听(tīng )商(shāng )人(rén )输(shū )粟(sù )京(jīng )师(shī )而(ér )请(qǐng )茶(chá )盐(yán )于(yú )江(jiāng )、淮(huái ),命(mìng )膳(shàn )部(bù )员(yuán )外(wài )郎(láng )范(fàn )正(zhèng )辞(cí )等(děng )掌(zhǎng )其(qí )出(chū )纳(nà )。每(měi )百(bǎi )万(wàn )石(shí )为(wéi )一(yī )界(jiè ),禄(lù )仕(shì )之(zhī )家(jiā )及(jí )形(xíng )势(shì )户(hù )不(bú )得(dé )辄(zhé )入(rù )粟(sù ),御(yù )史(shǐ )台(tái )纠(jiū )之(zhī )。会(huì )岁(suì )旱(hàn ),罢(bà )。

静(jìng )难(nán )节(jiē )度(dù )使(shǐ )赵(zhào )保(bǎo )忠(zhōng )加(jiā )同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。

帝(dì )以(yǐ )岁(suì )旱(hàn )减(jiǎn )膳(shàn ),遍(biàn )走(zǒu )群(qún )望(wàng ),皆(jiē )弗(fú )应(yīng )。是(shì )夕(xī ),手(shǒu )诏(zhào )赐(cì )宰(zǎi )相(xiàng )赵(zhào )普(pǔ )等(děng ),言(yán ):“自(zì )星(xīng )变(biàn )以(yǐ )来(lái ),久(jiǔ )愆(qiān )雨(yǔ )雪(xuě )。朕(zhèn )当(dāng )与(yǔ )卿(qīng )等(děng )审(shěn )刑(xíng )政(zhèng )之(zhī )阙(què )失(shī ),念(niàn )稼(jià )穑(sè )之(zhī )艰(jiān )难(nán ),恤(xù )物(wù )安(ān )民(mín ),庶(shù )祈(qí )眷(juàn )佑(yòu )。”时(shí )普(pǔ )被(bèi )疾(jí )请(qǐng )告(gào ),即(jí )以(yǐ )授(shòu )吕(lǚ )蒙(méng )正(zhèng )等(děng )。壬(rén )申(shēn ),蒙(méng )正(zhèng )等(děng )诣(yì )长(zhǎng )春(chūn )殿(diàn )谢(xiè )曰(yuē ):“臣(chén )等(děng )调(diào )燮(xiè )无(wú )状(zhuàng ),乞(qǐ )依(yī )汉(hàn )制(zhì )策(cè )免(miǎn )。”帝(dì )慰(wèi )勉(miǎn )之(zhī )。知(zhī )制(zhì )诰(gào )王(wáng )禹(yǔ )偁(chēng )上(shàng )疏(shū ):“乞(qǐ )自(zì )乘(chéng )舆(yú )服(fú )御(yù )以(yǐ )下(xià )至(zhì )百(bǎi )官(guān )俸(fèng )料(liào ),非(fēi )宿(xiǔ )卫(wèi )军(jūn )士(shì ),边(biān )庭(tíng )将(jiāng )帅(shuài ),悉(xī )第(dì )减(jiǎn )之(zhī )。外(wài )则(zé )停(tíng )岁(suì )市(shì )之(zhī )物(wù ),内(nèi )则(zé )罢(bà )工(gōng )巧(qiǎo )之(zhī )技(jì )。但(dàn )以(yǐ )感(gǎn )人(rén )心(xīn ),召(zhào )和(hé )气(qì ),变(biàn )灾(zāi )为(wéi )福(fú ),惟(wéi )圣(shèng )人(rén )行(háng )之(zhī )。”

中(zhōng )书(shū )门(mén )下(xià )言(yán ):“所(suǒ )录(lù )《时(shí )政(zhèng )记(jì )》,缘(yuán )皇(huáng )帝(dì )每(měi )御(yù )前(qián )殿(diàn ),枢(shū )密(mì )以(yǐ )下(xià )先(xiān )上(shàng ),宰(zǎi )臣(chén )未(wèi )上(shàng ),所(suǒ )有(yǒu )宣(xuān )谕(yù )圣(shèng )语(yǔ ),无(wú )由(yóu )闻(wén )知(zhī ),虑(lǜ )成(chéng )漏(lòu )略(luè )。乞(qǐ )差(chà )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )二(èr )人(rén )逐(zhú )旋(xuán )钞(chāo )录(lù ),送(sòng )中(zhōng )书(shū )同(tóng )修(xiū )为(wéi )一(yī )书(shū ),以(yǐ )授(shòu )史(shǐ )官(guān )。”《枢(shū )密(mì )院(yuàn )时(shí )政(zhèng )记(jì )》盖(gài )始(shǐ )此(cǐ )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu ),镇(zhèn )州(zhōu )都(dōu )部(bù )署(shǔ )、宣(xuān )徽(huī )南(nán )院(yuàn )使(shǐ )郭(guō )守(shǒu )文(wén )卒(zú )。守(shǒu )文(wén )沉(chén )静(jìng )有(yǒu )谋(móu ),自(zì )曹(cáo )彬(bīn )等(děng )败(bài ),契(qì )丹(dān )乘(chéng )胜(shèng )深(shēn )入(rù ),命(mìng )守(shǒu )文(wén )镇(zhèn )常(cháng )山(shān )以(yǐ )经(jīng )略(luè )之(zhī )。守(shǒu )文(wén )既(jì )卒(zú ),有(yǒu )中(zhōng )使(shǐ )适(shì )从(cóng )北(běi )边(biān )来(lái ),言(yán )武(wǔ )夫(fū )悍(hàn )卒(zú )咸(xián )为(wéi )流(liú )涕(tì )。帝(dì )曰(yuē ):“何(hé )以(yǐ )致(zhì )此(cǐ )?”对(duì )曰(yuē ):“守(shǒu )文(wén )得(dé )俸(fèng )禄(lù ),皆(jiē )市(shì )牛(niú )酒(jiǔ )以(yǐ )犒(kào )军(jūn )士(shì ),卒(zú )之(zhī )日(rì ),家(jiā )无(wú )馀(yú )财(cái )。”帝(dì )嗟(jiē )惜(xī )良(liáng )久(jiǔ ),即(jí )赐(cì )其(qí )家(jiā )钱(qián )五(wǔ )百(bǎi )万(wàn ),仍(réng )录(lù )其(qí )子(zǐ )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),诏(zhào )省(shěng )尊(zūn )号(hào ),只(zhī )称(chēng )皇(huáng )帝(dì )。赵(zhào )普(pǔ )、吕(lǚ )蒙(méng )正(zhèng )固(gù )请(qǐng )复(fù )旧(jiù ),帝(dì )不(bú )许(xǔ )。戊(wù )辰(chén ),群(qún )臣(chén )上(shàng )‘法(fǎ )天(tiān )崇(chóng )道(dào )文(wén )武(wǔ )’六(liù )字(zì ),诏(zhào )去(qù )‘文(wén )武(wǔ )’,馀(yú )从(cóng )之(zhī )。

自(zì )秋(qiū )徂(cú )冬(dōng )不(bú )雨(yǔ ),知(zhī )制(zhì )诰(gào )田(tián )锡(xī )上(shàng )言(yán ):“此(cǐ )实(shí )阴(yīn )阳(yáng )不(bú )和(hé ),调(diào )燮(xiè )倒(dǎo )置(zhì ),上(shàng )侵(qīn )下(xià )之(zhī )职(zhí )而(ér )烛(zhú )理(lǐ )未(wèi )尽(jìn ),下(xià )知(zhī )上(shàng )之(zhī )失(shī )而(ér )规(guī )过(guò )未(wèi )能(néng )。”疏(shū )入(rù ),帝(dì )及(jí )宰(zǎi )臣(chén )皆(jiē )不(bú )悦(yuè ),出(chū )锡(xī )知(zhī )陈(chén )州(zhōu )。

阅读:26156

打赏捐助〔Donate〕>>>

《太宗至仁应道神功圣德睿烈大明广孝皇帝端拱二年(辽统和七年。己丑,九八九年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库